Adviesbureau Spelen en Speelgoed

speeltoestellen opruiming

2012-01-30T14:53:00.003+01:00

In Nederland vindt sluipenderwijs een speeltoestellenopruiming plaats. Wipkippen, klimrekken en schommels verdwijnen van gemeentelijke speelplaatsen. Dit beleid past in bezuinigingsplannen om speeltoestellen niet langer te onderhouden, laat staan te vervangen. Menig gemeente denkt na over de manier waarop zij deze onttakeling van zorg voor de jeugd kan verkopen aan de inwoners. Ik denk graag mee....want ik vind het helemaal niet zo erg om wipkippen, bankjes, klimtoestellen en evenwichtsbalken te zien verdwijnen. Ik wil gemeentes graag overtuigen van de voordelen van spelen met speelse aanleidingen in plaats van deze dure eenzijdige attracties. Een speelse aanleiding kan bestaan uit bosjes, een heuveltje (bosjes op een heuveltje geven twee maal zo veel speelpret als een kale heuvel of een losstaand bosje), een slingerpaadje,waterstroompje, een grote kei (om op te klimmen, op te zitten of waarin wanneer de kei een beetje uitgehold is een inspirerend plasje water kan blijven staan of hoog gras. Bij elkaar zien speelse aanleidingen er minder aangeharkt en duidelijk uit dan een geschoren grasveld vol speeltoestellen maar kinderen spelen daarmee niet alleen beter, het is ook nog goedkoper in aanleg en onderhoud. Maak dat de omwonenden maar eens wijs! Die komen op inspraakavonden met voorstellen geplukt uit catalogi vol prachtige metalen of houten constructies al dan niet voorzien van touwen tot elektronica. Tel bij de prijs van die toestellen eenzelfde bedrag op voor aanleg van valdempende ondergrond, onderhoud, certificering en omliggende ruimte die vrij moet blijven. Ouders stuiteren bij het bedenken hoe vies kinderen kunnen worden wanneer ze niet op een wipkip of bankje maar op aarde of kei zitten. Ze bedenken welke vreselijke dingen tussen de bosjes kunnen gebeuren. Ze vrezen vreselijke wonden wanneer kinderen in de buurt van een kei vallen. Het voorstellingsvermogen van veel volwassenen is groot wanneer ze aan mogelijke ongelukken en onmogelijke aannames denken, maar omgekeerd evenredig klein wanneer ze zich proberen voor te stellen wat kinderen met speelse aanleidingen en speelse middelen kunnen.
Zo'n klimrek is zoveel duidelijker dan een laaghangende tak....en ja hoor...veiliger....want die tak kan breken en is niet gecertificeerd....misschien. Ouders moeten eerst weten wat de ontwikkelswaarde is van ervaren, uitproberen, falen, zoeken en ontdekken met vrijheid voor eigen keuze en ruimte voor eigen oplossingen. Ik help gemeentes graag om ontwerpers en ouders te vertellen wat spelen is, waarom spelen belangrijk is en waarom het belangrijk is om spelen zo leuk als maar mogelijk is, te kunnen laten zijn. In dit verhaal zitten een paar hindernissen. De eerste is dat men bijna niet kan geloven hoe leuk spelen kan zijn met iets dat niets kost...of lijkt te kosten...zoals ruimte, wind, aarde, water, heuveltje, kuil, grassen, struiken, bomen..... Ten tweede kost het verstand om verschillen te kunnen zien tussen veiligheid en overzicht, rommelig en gebrek aan onderhoud, toezicht en betrokkenheid. Volwassenen vergeten wel eens dat wat een kind niet ziet niet altijd uit het zicht van een volwassene is, en dat we ook kunnen horen wat kinderen uitspoken (en inderdaad is stilte soms een waarschuwingssignaal). Daar horen slingerpaadjes bij, eilandjes, kuilen. Ze geven meer inzicht dan overzicht. Een 'luchtplaats', een speelplek vol grijze tegels met een hek daar omheen lijkt zonder risico's te zijn maar zit vol onberekenbare risico's. want een opwippende tegel wordt niet gezien, in grote ruimtes gedragen kinderen zich wilder en ongeconcentreerder dan op kleine oppervlaktes. Vergelijk dit spelen eens met spelen in een risicovolle omgeving vol plekken waar duidelijk is wat een kind kan doen. Daar verspreiden kinderen zich in kleine groepjes en houden zij zich bezig met waar de omgeving aanleiding toe geeft...een bosje om achter te kruipen, een heuvel om op te klimmen of af te glijden, zand om in te woelen....allemaal geconcentreerde bezigheden met minder risico dan op die grote veilige grijze tegelvloer met onnatuurlijke speeltoestellen die uit dagen om steeds meer mee te doen dan het toegestane. De risico's tussen hoog gras, kleine waterpartijen, bij modder en onkruid zijn over het algemeen kleiner en vaak praktischer...zoals vuil, nat, koud en geprikt door.... En ja ook deze speelplekken moeten verantwoord aangelegd en onderhouden worden. Overleg moet wijkbeheer maner tot eerder minder dan meer. Bij alle argumenten hoort ook de hernieuwde en noodzakelijke aandacht voor jongensspel. Jongens gebruiken bij hun spelen graag losse onderdelen om deze naar eigen inzicht neer te zetten, te plaatsen of een betekenis aan te geven. Losse speelattributen van kunststof worden door geen gemeente permanent beschikbaar gesteld op openbare speelterreinen, maar takken, in stukken gezaagde boomstammen, hopen boomschors en zand zijn wel mogelijk. Daarmee raak ik het 'huttenbeleid' van gemeentes. Hutten moeten gewoon kunnen. Natuurlijk is de eigenaar van de grond, de gemeente, verantwoordelijk voor de veiligheid. Een hut bovenin een populier blijft onderwerp van gesprek, maar voor de rest....laat het gebeuren. Kinderen willen zelden een hut bouwen waar iedereen ze kan zien...dus erg storend zijn ze zelden. Ze horen bij spelende kinderen en dat zijn ook inwoners met rechten. Gemeentes kunnen wat mij betreft pedagogischer tolerant zijn voor wat in openbare ruimte gebeuren kan. Van hutten bouwen en vanuit hutten spelen heeft veel speelwaarden...daar horen mislukte constructies met bijbehorende ongelukjes net zo bij als leren door vallen en opstaan. Ik hoorde dat men in Zeeland bij twijfel gele kaarten op de hut vastmaakt met eventuele opmerkingen...zo van...dit dak is niet stevig genoeg om op te zitten...doe hier iets aan. Daar hebben kinderen meer aan dan aan de frustratie van een onder schooltijd door de gemeente gesloopte hut.
Kortom; van alle bezuinigingen vind ik de bezuiniging op speeltoestellen wel een positieve. Ik wil graag helpen om problemen letterlijk tot uitdagingen te maken waarmee spelen betere kansen krijgt. Gemeentes, scholen en kinderopvangorganisaties kunnen hier hun voordeel mee doen. Mocht ik kunnen helpen om ongeruste inwoners het voordeel van de twijfel duidelijk te maken....weet me te vinden.

een inspirerend jaar wens ik u

2011-12-31T15:00:00.002+01:00

Een heel nieuw jaar waaraan we beginnen met angst en beven. Ik kijk om. In afscheid nemen ben ik niet goed en word ik steeds slechter. Met de overtuiging waarmee ik probeer te leven is iedereen en alles waar ik mee bezig mag zijn, mij dierbaar. Zonder bewust iets te verliezen, zie ik dingen veranderen en ook verandering houdt verlies in. Bij iedere keuze valt iets af...soms omdat we het denken te kunnen missen, soms omdat alleen winnaars verder mogen. Tuitert die na een wedstrijd klaar is met zijn seizoen....zo triest.
Bij alles wat ik verloren heb, hoort altijd wat ik daarmee behouden en - of gewonnen heb. Bij iedere deur die dichtviel moest ik wel een beslissing nemen, soms tegen mijn zin maar altijd met een vervolg. Na het overlijden van mijn zoon, kreeg mijn werk beslist een andere lading. Ik raakte nog meer gedreven door het besef maar een leven de tijd te hebben om het belang van een goede kindertijd onder ieders aandacht te brengen. Spelen vervult daarin een sleutelrol voor in de eerste plaats een kind en zijn of haar ontwikkeling. Maar met zo veel gevolgen voor zo veel mensen hier omheen. Wie laat spelen is bewust bezig met voorwaarden, keuzes, mogelijkheden en bewustwording. Wie met spelende kinderen te maken heeft is zich bewust van ontwikkeling, samenleving en levenslange invloed door wat kan en mag...en wat niet mag of niet kan...
Die samenhang geeft steeds nieuwe invalshoeken voor onze mogelijkheden, macht, positie met gevolgen voor kinderen en daarmee toekomst.
Voor het nieuwe jaar wens ik u inspiratie toe om deze speelse mogelijkheden waar grote belangen aanhangen, te zien en te willen gebruiken.

De gevolgen van wat mij drijft raken ook mijn twee zonen die ieder hun eigen beslissingen nemen voor de toekomst. Ook daar heb ik nog steeds invloed op. Soms naar ik hoop, positief. Soms naar ik vrees, negatief. Ze gaan hun eigen gang, nemen grote beslissingen waarvoor ze mijn steun, commentaar en vragen krijgen waar ze ieder op hun eigen manier op reageren. De jongste wordt, als alles goed gaat, vader in 2012. Ik word oma. De slimmerd heeft mij ingeroosterd voor de zondagavond, in zijn huis, op zijn condities.
De oudste woont in het buitenland en stuurde mij, na wat commentaar van mij, de volgende wijsheid:

Dear Mom,
Thank you:
• for always being there.
• for at least trying to understand where I’m coming from and for listening to me without judgment.
• for allowing me to make mistakes and helping me deal with the consequences.
• for teaching me to tell the truth even when the consequences may seem more than I can handle.
• for teaching me to be kind, loving, generous and polite.
• for teaching me to be respectful towards others while standing up for what I believe in and staying true to myself.
• for teaching me to question things and to solve problems on my own.
• for making me feel loved and showing me that the best gifts cannot be bought.
• for teaching me the value of money and the importance of budgeting.
• for allowing me to be a kid, to explore, and to just have fun.
• for showing me it’s okay to be wrong or not have all the answers. Nobody knows everything about everything.
• for teaching me that happiness is a choice.
• for showing me you’re not perfect and even the best make mistakes ;)
Love always,

Zo goed ben ik nog lang niet. Hij geeft mij mijn goede voornemens voor 2012.
En afscheid nemen, zo weet ik sinds 2007, is nooit voor 100%. Want de zoon waarmee ik het meest praat, leeft in mijn gedachten.

Laat 2012 inspirerend zijn.

speelgoed kiezen, meer met minder

2011-11-22T15:47:00.004+01:00

Het is de tijd weer....voor speelgoed kiezen. Ik zie het in mijn mailbox waarin vragen verschijnen waarvoor ik antwoorden moet zoeken over speelgoed. Weet u wat leuks voor mijn kind....? meer dan ooit ben ik mij bewust hoe ouders bepalen wat mag en kan. Speelgoed is nog meer dan het visitekaartje van de opvoeding. Speelgoed zegt iets over smaak, waarden en normen. Waar houdt u van! Hout of kunststof, harde of zachte kleuren, met of zonder batterijen, hard of zacht! Wat u mooi, leuk, verstandig en (on)verantwoord vindt bepaalt de keuze en daarmee de mogelijkheden voor uw kind. Soms kan daar wat deskundigheid bij helpen. Zoals al vaker in dit blog geschreven, krijgen kinderen meer mogelijkheden om zelf iets te kunnen doen met basisdozen en speelgoed waarbij niet alles bepaald is door de fabrikant. Maar dit lukt alleen wanneer u waardeert wat een kind zelf verzint en maakt. Wanneer u het voorbeeld van de fabrikant perfect vindt, of de spelregels alleen juist vindt wanneer ze bij het spel zijn meegeleverd, dan helpt u een kind niet echt met speelgoed waarbij het zelf iets mag verzinnen. 'Tsja wat jij maakt heeft wel wielen, maar lijkt in de verste verte niet op dat prachtige voorbeeld van de verpakking'. Of 'Ja natuurlijk zo kan het ook, maar zo hoort het eigenlijk niet!'zijn dodelijke opmerkingen voor de ontwikkeling van inventiviteit met zelfbewustzijn.
Ik vind speelgoed kiezen steeds moeilijker worden. Een groot deel van het aanbod vind ik gewoon lelijk. Te schreeuwerig, te groot, te snel, te veel. Zo veel licht, kleur, beweging en geluid moet kinderen wel onrustig maken, zo groot is onhandzaam, te indrukwekkend en overweldigend, Te snel sluit niet aan bij de reactietijd van kinderen. Veel speelgoed geeft kinderen nauwelijks de gelegenheid te bekomen van de reactie op hun actie, omdat direct een nieuw plaatje, een ander geluidje, een volgend kleurtje verschijnt. Hoe kunnen de nog trage zintuigen en het onervaren brein deze indrukken goed verwerken! En te veel geldt niet alleen voor de hoeveelheid speelgoed, ook voor wat met een speeltje kan. Tot 24 maanden is daarvoor een kapstokje. Een kind tot 24 maanden kan 1/3 van het aantal maanden aan spelimpulsen aan, binnen zijn be-reik. Door reiken kan het erbij. 24 maanden, 8 speeltjes of 8 speelse mogelijkheden. 12 maanden, 4. De rest kan uit het zicht. En in veel speelgoed zitten meer dan 4 speelse mogelijkheden verpakt...denk aan alle activitycenters. Ik pleit voor langzaam, weinig, sober, simpel, handzaam.....met geduld en waardering voor de tijd en ruimte om speelgoed te ervaren, te ontdekken en uit te proberen. Ik daag ouders uit tot inspireren. Zij kunnen kinderen nieuwsgierig maken en houden waardoor kinderen meer met speelgoed doen, vaker met hetzelfde spelen, langer bezig blijven met hetzelfde. Daarmee groeit de waarde van speelgoed, dat wil zeggen, de speelwaarde. Want met het mooiste, meest verantwoorde speelgoed waar maar een keer mee gespeeld wordt, of dat mooi blijft bovenop de kost, krijgt speelwaarde geen kans. De speelwaarde voor de ontwikkeling heeft tijd nodig, herhaling en vooral waardering door de omgeving.
Ik weet het...dit is een a commerciële boodschap, tegen de tijdgeest in....maar als u kinderen weet te waarderen laat u ze meer genieten van weinig dan met een zak vol speelgoed waar nauwelijks iets mee gedaan wordt.

En als u echt wil weten wat ik het gekste, opmerkelijkste vind wat dit jaar op de markt verschenen is...dan is het de Iphone houder voor baby's van Fisher Price. De Fisher-Price Apptivity Case. 'Met deze eigentijdse en innovatieve houder is de iPhone® en iPod® optimaal beschermd tegen krassen, vallen, stoten, kwijlen, bijten, gooien en onbedoeld bellen door dreumesen. Kinderen kunnen vanaf een half jaar oud spelen met de Apptivity Case én hier van leren, dankzij de gratis Fisher-Price apps.' Wanneer handjes nog te klein en te onhandig zijn om en het apperaatje vast te houden en te bedienen, helpt deze houder. U stopt uw Iphone in het centrum van 'het wiel' en uw baby heeft beide handjes vrij om op knopjes te drukken of over het scherpje te wrijven of te wijzen om spelletjes te doen!

speelotheken en sinterklaas

2011-10-25T19:48:00.004+02:00

Ik ben ambassadeur van de speelotheken aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Speelotheken.
Deze vereniging heeft ongeveer tweehonderd leden. Iets meer geloof ik. Voor de juiste aantallen verwijs ik met liefde naar www.speelotheken.nl, maar ook daar kijkt men niet op een meer of minder. Het is namelijk lastig tellen. Soms zitten onder een overkoepelende stichting, meerdere speelotheken, in iedere wijk een. In Amsterdam bijvoorbeeld. Volgens de statuten mogen alleen speelotheken, per locatie, lid worden maar dit is niet iedereen duidelijk te maken. Daar staat tegenover dat ieder jaar meer speelotheken de deuren sluiten in plaats van openen. Jammer, want speelotheken hebben een functie waar ik volledig achter sta. Speelotheken dragen bij aan ontwikkeling van kinderen door kinderen in de gelegenheid te stellen te spelen met passende en verantwoorde speelse middelen. Speelotheken stimuleren betrokkenheid van volwassenen bij spelen door het geven van indirecte informatie over speelgoed. Speelgoed is het visitekaartje van iedere opvoeding. Toon mij uw speelgoedkast en ik zeg u wat u van uw kinderen verwacht. Speelotheken dragen bij aan positieve verwachtingen.... Bestuurders met speelotheken in hun gemeente mogen zich gelukkig prijzen en dienen te zorgen dat deze instellingen goed gebruikt kunnen worden....niet alleen door ouders, ook door scholen, 'wachtkamerhouders', centra voor jeugd en gezin, ouderenorganisaties, buurthuizen en sportclubs met bso activiteiten.

Speelotheken aangesloten bij de VSN, dragen de waarde van spelen uit en stimuleren betrokkenheid bij kinderen van ouders, grootouders en begeleiders van kinderen. Dit is meer, veel meer, dan speelgoed uitlenen om het niet te hoeven kopen. Speelotheken werken zonder drempels. Iedereen is welkom. Speelotheken zijn nadrukkelijk niet uitsluitend bedoeld voor kinderen met een beperking, achterstand, schaduw of manco. Ja natuurlijk zijn er speelotheken binnen instellingen met meer aangepast speelgoed dan hun zusjes buiten instellingen, maar alle speelotheken zijn toegankelijk voor alle kinderen, hun ouders, grootouders en wie maar mee wil. Ze zijn overal te vinden, vaak in of bij bibliotheken Centra voor jeugd en Gezin, in brede scholen en in wijkcentra.

Speelotheken vertegenwoordigen geen specifieke kennis. De meeste speelotheken worden gerund door vrijwilligers. Wanneer een speelotheek is aangesloten bij de Vereniging voor Speelotheken krijgen vrijwilligers de gelegenheid om cursussen te volgen. Hier wordt nadrukkelijk gewerkt aan kwaliteit, maar zonder de illusie te koesteren de wijsheid van het goede antwoord te kunnen bieden. Speelotheken zijn net als bibliotheken immers plekken waar men op zoek kan gaan om zelf de antwoorden te vinden. Niet in boeken zoals in een biblitheek, maar in speelgoed. Speelotheken willen goede kwaliteit bieden, dat wil zeggen speelgoed met speelse waarde, verantwoord gemaakt vanuit pedagogisch perspectief. Het zijn geen commerciele instellingen gericht op trends en rages. Speelotheken zijn gericht op het geven van informatie, bijvoorbeeld over soorten, moeilijkheid en speelse middelen. Speelotheken hebben niet alles en willen dit ook niet. Maar wat ze hebben daar moet iets over te vertellen zijn omdat daar weloverwogen voor gekozen is. Wie binnen loopt in een speelotheek ziet veel heel veel speelgoed. Vaak prachtig en bijzonder, naast bekend maar altijd goed en leuk, voor alle leeftijden. Dit doet van zelf denken aan het kind waarvoor je zoekt. Wat is dat er voor een? Meisje, jongen, leeftijd, aard, interesses, mogelijkheden? Allemaal vragen die de bezoeker het beste zelf kan beantwoorden. Wat bij dit kind dat men voor ogen heeft kan passen, is uit te proberen door speelgoed te lenen. Juist nu, voor Sinterklaas.
Want misschien heeft uw (klein)kind wel niets met LEGO en meer met K'nex of Mecano, of Kapla, Mobilo, Qlique of hoe de constructiesystemen ook moge heten. En aan welke moeilijkheid in spelletjes iemand toe is, kan spelenderwijs duidelijk worden. In een speelotheek mag iedereen overal met de handen aan zitten, iedere doos open maken, alles proberen. Het geleende wordt thuis bespeeld.

Lenen kost maar weinig in verhouding tot de verkoopsprijs. Te weinig,naar mijn idee maar dat is een strijd die ik binnen de vereniging voer. De medewerkers zijn vaak al te idealistisch en enthousiast voor het goede doel. Zich voor goede daden kostendekkend te laten betalen lijkt nog op vloeken in de kerk. Dat is mijn strijd maar als u bereid bent mee te denken, ben ik u dankbaar voor het onderstrepen van dit belang voor spelen. Te veel speelotheken moeten hun deuren sluiten omdat ze het financieel niet redden, eenvoudig omdat ze de kosten niet durven te vragen die de nering vereist.

Na het lenen leveren succes en teleurstelling informatie op over dat ene speciale kind waar u voor zocht. Een kind is pas bijzonder wanneer het niets bijzonders is. Hoe bijzonder een kind is blijkt uit wat hij kan en wil. En daarmee bedoel ik niet zijn verlanglijstje voor Sinterklaas. Want zo'n lijst geeft verwarring. Wat kinderen willen hebben is vaak totaal anders dan waarmee ze goed kunnen spelen. Net zoals ze patat willen eten, maar doperwtjes lekker en gezond zijn. Een speelotheek kan helpen om een beter beeld van aard, interesses en mogelijkheden te krijgen waarmee gericht en persoonlijk gekozen kan worden voor prachtige sinterklaascadeau's. Misschien kiest u als bezoeker van een speelotheek tgv Sinterklaas iets prachtigs moois maar onverantwoords, omdat de speelotheek het hele jaar door voor verantwoorde variaties en aanvullingen kan zorgen,
. Of u kiest weloverwogen voor dat ene waar u zonder de kennismaking in de speelotheek nooit naar op zoek zou zijn gegaan, misschien wat duurder dan u van plan was, maar ach liever een ding goed dan drie dingen voor een week. Hoe het ook zij, speelotheken dragen bij aan uw pedagogische beleving van het ouderschap en aan het verantwoord speelplezier van kinderen. Natuurlijk zijn jongeren welkom voor het lenen van spelletjes tijdens 'bezinningsweekenden', ouderen voor puzzels en ooms en tantes en grootouders voor logeerpartijen. Gelukkig maar want, en dit is nieuws, bij die allerlaatste categorie mag ik mij volgend jaar scharen!

Wilt u weten of er in uw buurt een speelotheek is, kijk dan op www.speelotheken.nl en toets uw postcode in. U krijgt dan de dichtstbijzijnde locatie die lid is van de vereniging te zien.

aandacht geven kost tijd

2011-09-09T12:51:00.007+02:00

In kranten en tijdschriften vind ik steeds opnieuw berichten waaruit blijkt hoe wij over spelen denken. Of beter misschien; hoe veel mensen daar niet aan denken. Spelen lijkt zo normaal dat we er geen aandacht voor over hebben. Kinderen doen het toch wel. Voor spelen heb je niets nodig. Natuurlijk is spelen belangrijk voor ontwikkeling maar dat zijn andere dingen ook en die zijn vaak duidelijker. Nederlands onderwijs heeft veel geld over, en nooit genoeg, voor leerkrachten, lesmethodes en continue roosters. Jantje Beton vraagt deze week aandacht voor schoolpleinen. Deze zijn, volgens veel kinderen, te saai. 'Luchtplaatsen" noem ik ze de grijze betonnen tegelruimte met hek, soms. natuurlijk ben ik voorstander van schoolpleinen die de nieuwsgierigheid prikkelen en die uitnodigen tot samen spelen. Die wens komt helaas niet overeen met andere signalen uit onze samenleving. Buurtbewoners protesteren tegen geluidsoverlast van spelende kinderen op schoolpleinen, schoolpleinen worden afgesloten zodra de school uit is om vandalisme te voorkomen en in juni liet het Centraal Plan Bureau weten dat wijken niet veiliger worden door speelruimte omdat jongeren daar rondhangen. De oplossing lijkt het continuerooster, waardoor kinderen tussen de middag weinig tijd krijgen om te spelen. Daarmee is gelijk het probleem van de overblijfkrachten opgelost, want als die behalve een bewijs van goed gedrag, moeten kunnen laten zien dat ze weten waar ze mee bezig zijn, kost dit geld. (Het verplichte bewijs van goed gedrag levert de overheid alleen maar geld op; €70, - leges). Mooie schoolpleinen als visitekaartje van de schoolvisie, te gebruiken voor schooltijd en tweemaal een kwartier pauze, scheelt in onderhoud en afschrijving.
Soortgelijke berichten voor de kinderopvang. Steeds meer kinderdagverblijven hebben een mooi speelplein, maar hier gaat nog steeds vestiging voor speelruimte. Ik ken kinderdagverblijven met een buitenruimte van minimale omgang, op het dak van een parkeergarage waarop kunstgras is gelegd (nee, geen zandbak, want zand over de rand is niet goed op te vegen). Of kinderdagverblijven met strookjes groen om het gebouw waar niet op te spelen is, maar die opgeteld net door kunnen gaan voor het wettelijke minimum. Helaas zie ik ook voldoende ruimte waar onvoldoende gebruik van wordt gemaakt omdat het weer te nat is, het voorschoolse educatie programma te nadrukkelijk gevolgd wordt,of omdat een ouder doorgaf een kind koortsig te vinden waarmee de hele groep binnen moest blijven. In mijn woonplaats haalde de gemeente pas weer een boomhut weg omdat dit gemeentelijk beleid is. Men wil de verantwoording niet nemen voor dit soort bouwsels. De kinderen hadden hier de hele zomermaanden aan gebouwd en in gespeeld. Juist daarom was de gemeente pas in september tot actie overgegaan. Toch raar hoe de gemeente maanden 'onverantwoordelijk onveilig'gedrag getollereerd had. Gelukkig verandert hier en daar het beleid heel voorzichtig door braakliggend terrein toegankelijk te maken voor speelse activiteiten. maar zei een ambtenaar hierover 'Het beleid blijft natuurlijk braakligging zoveel mogelijk te voorkomen'. Ouders vinden spelen allemaal belangrijk maar in de praktijk geven ze aarzelend toe te accepteren dat hun kinderen op de bank hangen, achter een scherm. Rustiger, overzichtelijker en misschien toch wel leerzamer dan spelen met autootjes op de grond, of tekenen zonder kleurplaat, of rommelen op je kamer. Met een score weet je wie en wat gewonnen is. De winst en prestatie bij spelen is minder duidelijk en wat je niet ziet zou er wel eens niet kunnen zijn. De vrijheid om te spelen staat onder druk van regulering, angst en verwachtingen. Op linkedin werd een discussie gevoerd door werkers met kinderen over het belang van spelen met baby's. De termen vlogen weer digitaal rond. Baby's hebben behoefte aan interactieve vaardigheden zoals sensitieve reponsiviteit, respect voor autonomie, structuur, praten en uitleggen. Helemaal goed, maar baby's luisteren niet naar uitleg, hooguit naar intonatie. Ze nemen vooral fysiek waar door aangeraakt te worden, te ruiken en te proeven. Kietelen, aaien, blazen, (laten)likken en sabbelen zijn activiteiten waar je het in kinderopvang en bij ouders nauwelijks over mag hebben. Ze zouden wel eens vies kunnen zijn, of beladen met verkeerde bedoelingen.... Het klinkt een beetje alsof je een peuter college moet geven omdat anders de indruk zou kunnen zijn dat hij dom is.
Kortom; wanneer we waarde erkennen van spelen, moeten we verantwoording nemen voor gelegenheid tot spelen. Hiervoor is aandacht nodig. Aandacht kost tijd. Geld is minder belangrijk. Aandacht is belangrijker.

We hebben het zoveel beter...tot nu toe

2011-07-29T10:38:00.007+02:00

In deze vakantieperiode heb ik geen opdrachten en dus tijd om mijn gedachten te laten uitwaaieren. Met mijn enorme associatievermogen (waar ik niet altijd blij mee ben omdat ik achter ieder woord een beeld zie, een herinnering bedenk, mogelijkheden vermoed, problemen vrees, verbanden zie en nog veel meer. Dat is vermoeiend en maakt veelzijdigheid tot ongerichtheid). Met dit vermogen dus, koppel ik de engert in Noorwegen aan mijn voorouders, mijn verdriet met veel erger en het gegeven waaruit blijkt dat voor het eerst nieuwe generaties het minder doen dan hun ouders. Hiermee beperk ik mij tot de hoofdlijnen van mijn invallen die als een stamboom altijd weer aan de top bijeenkomen in een woord; spelen.
De ideeen van de man in Noorwegen komen voort uit zijn overtuiging dat mensen van elders de samenleving zoals hij die wenst, veranderen. Zoals mijn voorouders en de voorouders van mijn man hier ooit vreemden waren. De zoektocht van mijn man naar zijn voorouders leidde tot hooggeplaatste Nederlanders die hun leven lang in Indie woonden. Zijn zoeken werkte aanstekelijk. Ik wist niet meer dan dat ik bijna letterlijk uit de Zeeuwse klei getrokken ben. Vandaar de overbodige c in mijn achternaam (Valck met ck, zeg ik net zo automatisch als een zekere rechercheur). Ik liep al snel vast. Zelfs de geboorteplaats van mijn vader wist ik niet te achterhalen. Elisabeth, hielp mij verder. Ik ken Elsabeth niet. Ze reageerde op mijn vraag en ging zo maar speuren! Dat is toch fantastisch! Dank Elisabeth! Nu ben ik gekomen tot Theodurus de Valck, rond 1800, getrouwd met Maria van Huffel, ouders van Francies. De hele stamboom groeide in Graauw en Hontenisse in Zeeuws Vlaanderen. Vaag wist ik van een boerderij...dacht ik...'t Jagertje...het bleek een buurtschap te zijn vol Valcken. Bij mij geen admiraals, alleen dienstbodes, landknechten en loonwerkers. Een voorouder kreeg tien kinderen, waarvan zeven slechts enkele dagen tot maanden oud werden. Ik probeer mij een voorstelling te maken van hun leven, hun armoede, hun mogelijkheden. Wat heeft mijn opa samen met zijn jonge vrouw er goed aan gedaan om rond de eeuwwisseling zijn geluk te zoeken, in Rotterdam. Wat een breuk met hun geboortegrond! Mijn moeder verstond haar schoonmoeder niet en had moeite met 'de boerse benadering'. Zij was de dochter van een meester schoenmaker...met de nadruk op meester. Wat kan mijn opa (overleden in 1956) trots zijn op zijn kleinkinderen die het allemaal goed tot meer dan goed hebben met een mooie opleiding. Ook mijn ouders waren trots op wat zij zelf en voor hun kinderen bereikten, en wij voor onze kinderen. Maar nu blijkt dat nieuwe generaties het vaker minder goed doen dan hun ouders. Kinderen maken vaker hun school niet af, nemen genoegen met minder verdienend werk en hebben minder ambities. De opgaande lijn van letterlijk eeuwen wordt daarmee verbroken voor vooral Nederlanders...want bij allochtonen, nieuwe Nederlanders, zie je nog steeds die toenemende behoefte aan scholing, ambitie en inkomen. Niet dat ik meer per definitie beter vind dan minder. Wat me vooral treft is de gemakzucht, het gebrek aan initiatief en doorzettingsvermogen. Ik heb grote waardering voor iemand die met zijn handen wil werken, iets nieuws durft te beginnen, de wereld wil verkennen. Scholen en universiteiten zijn niet de enige plekken waar je wijzer kunt worden en er bestaat meer rijkdom dan de financi�le. Waar ik me aan erger is het gebrek aan FLOW, persoonlijke drijfveren, inventiviteit, durf, overgave aan geboeidheid. Laat dat nou de kenmerken van goed spelen zijn. Bij jonge kinderen zien onderzoekers en pedagogen tegenwoordig steeds vaker 'zapp'gedrag. Niet alleen als ze televisiekijken en surfen op internet, ook met speelgoed. Even dit, dan dat. Eenmaal gezien dan kennen ze iets al. Alles moet nieuw zijn, snel, zonder veel zelf te willen uitzoeken en nog minder om zelf te verzinnen. Wie wel anders wil, moet wel de kans krijgen van zijn omgeving. Opmerkingen als 'Zo hoort dat niet;, ;Laat je ze hun gang gaan dan geeft het rommel en herrie'Waarom iets zelf laten verzinnen als het kant en klaar te koop is met minder risico op fouten en mislukken'; bepalen en beperken spelen tegenwoordig en daarmee ontwikkeling, ondernemerskracht en creatieve vermogens. Spelen spiegelt onze samenleving. De basis voor de toekomst van onze kinderen wordt spelend gelegd. Wij bepalen hoe en waarmee we ze laten spelen. Dit is de stamboom van mijn gedachten.

luisteren is geen gehoorzamen

2011-07-16T11:47:00.005+02:00

Op linkedin doe ik regelmatig mee aan discussies. Voor mij is het een manier om te weten te komen hoe mensen over spelen denken. De verschillende invalshoeken zijn meestal verrijkend, soms verwarrend en te vaak ontmoedigend. Verrijkend vooral omdat veel mensen vanuit eigen perspectief bezig zijn met spelen. Ouders, mensen uit het onderwijs, ambtenaren, kunstenaars, trainers en sportmensen. Bij de verschillende invalshoeken staat steeds opnieuw de beleving van kinderen tegenover de prestatiegerichtheid van volwassenen. Spelen om je te ontwikkelen of ontwikkelen door te spelen. Spelend leren of leren spelen. Verwarrend zijn de discussies waarin luisteren naar kinderen bepleit wordt zonder duidelijk te maken waarnaar je moet luisteren. Kinderen groeien op met wat ze van ons horen. Spelen spiegelt onze samenleving met onze normen en waarden, vertekend maar altijd herkenbaar. Wie naar kinderen luistert krijgt te horen dat ze het liefst patat, pizza en pannenkoeken eten en Iphoons, Nintendo's en Barbies krijgen of buiten willen spelen op plekken met hele hoge glijbanen of ingenieuze speeltoestellen voorzien van elektronica. Maar wie kijkt naar de beleving van kinderen ziet dat hun concentratie, interesse en speelwaarde groter is bij eenvoudig speelgoed, natuurlijke speelplekken en spelen met kosteloos, afgedankt/echt. Luisteren naar kinderen vervang ik door kijken naar de beleving van kinderen. Het recht om kind te zijn heeft niets te maken met het recht op hebben van spullen, maar alles met het recht op krijgen van betrokkenheid.
Speelotheekmedewerkers die hun organisatie prijzen omdat ze zoveel hebben uitgeleend aan een kind, krijgen van mij hetzelfde commentaar als ouders die hun kinderen hebben volgestopt met scherm en zelfs mensen die driejarigen trainen in tellen. Kijken naar de beleving van kinderen gaat niet om met wat kinderen graag bezig zijn, maar hoe ze bezig zijn...en hoe ze daarmee geboeid kunnen blijven spelen met eigen inbreng... door het onopvallend aanbieden van bijpassende mogelijkheden, variaties, uitdaging, waardering. De grote vakantie geeft hier alle ruimte voor. Eindeloze tijd en ruimte om met hetzelfde steeds weer wat anders te doen...vervelen kan daar bij horen...
Voor iedereen een prettige vakantie gewenst met mijn advies...meer kan met minder...

gratis? de eer en de boterham

2011-06-30T14:17:00.003+02:00

Regelmatig krijg ik uitnodigingen om te spreken op een congres, een artikel te leveren voor een tijdschrift of mee te werken aan een televisie-radioprogramma. Een hele eer natuurlijk om iets te ventileren in een vakblad voor pedagogen, orthopedagogen, een kinderopvangcongres of een beurs voor jonge ouders. Ik heb wel wat te vertellen en doe niets liever dan mensen bewust maken van hun invloed op spelen. Mijn deskundigheid krijgt een aai. Ik doe niet voor niets mijn best om niet alleen goed op de hoogte te zijn van wetenschappelijke onderzoeken en actuele ontwikkelingen maar ben ook journalist genoeg om daar een passende vertaling van te willen maken voor de gewenste doelgroep. Alleen...niet voor niets is daarbij wel een discutabele uitdrukking. Want men verwacht dat ik dit voor niets doe. Om de een of andere vage reden dien je als deskundige gratis op te treden als smaakmaker op congressen, informatie prikker in vakbladen en aangenaam spreker in media. Want deskundigheid is de ene helft. Je moet het wel weten te brengen. En dat kan ik. Dat weet ik. Dat voelt goed. En dat zij weten dat je het leuk en goed kunt, is geweldig. Jammer dat ze denken dat ik van deze waardering kan leven. Nu kan ik mij daar nog iets bij voorstellen wanneer ik een vast inkomen zou hebben of wanneer ik zelf aanbied een bijdrage te kunnen leveren. Maar helaas. Zij zijn mijn werkgever. Zij vragen mij. Ik ben zzp'er. Mijn werk bestaat uit het geven van onafhankelijke informatie over spelen en speelgoed vanuit pedagogisch perspectief. De manier waarop ik deze breng moet de boodschap aantrekkelijk maken. Onderwerpen als omgaan met jongens en meisjes, het belang van spelen met echt, de leefomgeving als opvoeder, de invloed van volwassenen op spelen, uitdaging met veiligheid en spelend leren of leren spelen...horen daar allemaal bij...en meer. En dankuwel dat u vindt dat mijn bijdrage een zinvolle toevoeging kan zijn voor uw congres waar iedereen welkom is voor €245,-- exclusief. Of dat u een bijdrage van mij vindt passen bij de formule van uw hooggewaardeerd vakblad, waar ik op geabonneerd ben voor € 195,-- per jaar. Ik hoop oprecht dat mijn interviewer, cameraman, productiechef en gas en water bij de omroep betaald worden....maar voor mij heeft men niets over. Voor mij rest slecht de bitterzoete eer. Wat moet ik doen? Het pr argument heeft twee kanten. Ja natuurlijk heb ik enige naamsbekendheid opgebouwd. Ik schrijf, ik spreek, ik ben aanwezig.Weet me te vinden! Tegenover de gehoopte opdrachten waar ik van leven moet, staan de groepen die graag gebruik maken van de gelegenheid om bij een voor mij gratis sessie aanwezig te zijn omdat ze al wisten dat dit leuk/goed wordt. Daar krijg ik geen opdrachten van. En opdrachten heb ik nodig om dit werk te kunnen blijven doen. Dit voorjaar was minder dan vorig voorjaar. Is dat reden om 'te investeren' in meer voor niets doen...of ben ik al te vrij willig? Moet ik meewerken aan wat voelt als uitbuiten door congresorganisatoren die dit voor hun beroep doen en niet voor niets, vakbladredacties gericht op de zucht van wetenschappers naar publicaties en mediaredacties die 'principieel niet voor informatie wensen te betalen'. In de afgelopen maanden heb ik bijdragen geweigerd waar veel werk en kosten voor mij aan vastzaten zonder dat hier een vergoeding tegenover stond, sterker waar men vond dat ik moest betalen. Voor een 'spraakmakende inleiding'op een congres kon ik €50,-- krijgen en ik mocht tussen de middag een broodje pakken. Voor de beurs jonge gezinnen werd ik gevraagd om op drie dagen zes workshops per dag te verzorgen. Het enige wat ik hoefde te doen was een stand huren voor € 3000,-- exclusief uit te delen folders. Zij zouden voor de inrichting zorgen. Het is zo dubbel. Het voelt als gemiste kansen. Ik doe het zo graag. Ze willen me. Maar men had dus niets over voor mijn bijdrage, mijn deskundigheid. Voor jou zoveel anderen. Dan maar geen aandacht voor spelen...
Tot september heb ik geen opdrachten. Als zzpér dus geen inkomsten. Ik kan wel werken. Een vaktijdschrift verzoekt mij om een recensie te verzorgen van een boek dat ik dus wel eerst moet lezen. Een tijdschrift vraagt me voor een rubriek over kinderboeken waarvoor de gebruikte boeken wel terug moeten. Een congres vraagt mij om een stuk aan te leveren onder de nodige voorwaarden, wetenschappelijk onderbouwd en het wordt pas geplaatst wanneer het voldoende kwaliteit heeft. Een auteur vraagt mij om een hoofdstuk te schrijven voor een verzameling bijdragen vol onderbouwde overwegingen rond spelen in 2011. Allemaal eervol....maar helaas men geeft geen vergoeding. Wat ik aan ouders voor een ouderavond en bij een themabijeenkomst voor vijftien leidsters in de kinderopvang kan/moet vragen is not done bij deze verzoeken.
Wat moet ik doen?
Mijn accountant verklaart me voor gek en zegt dat mijn inspanningen niet in evenwicht zijn met mijn inkomsten. Is dit werk? Of een hobby? De uitnodigende organisaties wijzen allemaal naar de kost die voor de baat uitgaat...maar waar niemand iets over durft te voorspellen...het kan...maar... Tegenover financi�le zorgen staat de drive om met onderwerpen rond spelen en speelgoed iets te doen. Het is zo nodig. Maar tot letterlijk welke prijs?!
Kan iemand mij goede raad geven! Alstublieft.

hema ontwerp wedstrijd speelgoedbeoordeling

2011-06-09T14:37:00.007+02:00

Ik wil graag onafhankelijk blijven. Dit betekent helaas dat ik mooie aanbiedingen om een bepaald merk aan te prijzen, meer dan eens, weigerde. Voor sommige mensen is dit lastig te begrijpen. Ik pretendeer immers iets van speelgoed te weten. Dan moet ik toch kunnen zeggen wat ik goed vind! En toegegeven, veel nieuw speelgoed is leuk tot prachtig. Maar ik hou vol. Onafhankelijke informatie is een ondeelbare keuze. Je kunt niet het ene moment kiezen voor een merk en het volgende weer onafhankelijk zijn.Ik denk niet anders te kunnen. Want wat is goed? Een heel ziek kind, zielig in zijn bedje, slechts in staat tot het bewegen van een vingertje, speelt niet met een set blokken...Misschien kan het gezonde afleiding vinden bij een speelleercomputer of DS. Altijd is sprake van verantwoord gemaakt, verantwoord gegeven en verantwoord gebruikt. Een brandweerauto vol licht, beweging en geluid, met drukknoppen voor educatieve mogelijkheden, kan een goed gemaakt product zijn. Veilig, stevig, mooi vormgegeven, functioneel....en toch speelwaarden beperken omdat het spel stuurt en beperkt. En zelfs dit is te verdedigen wanneer een kind geholpen is met een hele gerichte activiteitenkeuze. Bovendien; wat verantwoord is voor een kleuter kan onverantwoord zijn voor een kind van twaalf jaar....tenzij dit kind de verstandelijke leeftijd heeft van een peuter. Of wie tegen milieuvervuiling is en daarom tegen kunststof omdat bij het produceren en vernietigen van kunststof schade aan ons milieu niet uit te sluiten is, zal deze auto ook geen aanrader vinden. En wat het ene kind leuk vindt, laat het andere kind links liggen. Kortom, wat wanneer, voor wie, waar en hoe goed is kan van iets verantwoords een verkeerde keuze maken en andersom. Soms is een lelijk hebbe hebbeding precies dat wat een kind nodig heeft om te ervaren wat zijn omgeving voor hem over heeft...en om te leren van zijn wensen. Soms doe je daarmee een kind te kort....

Ik laat me daarom niet snel uit over wat 'per definitie' goed of niet goed is. En wens me zeker niet te laten gebruiken als uithangbord....Al is het te verdienen geld gezien het uitblijven van andere opdrachten heel verleidelijk. (Ja, uitnodigingen zijn van harte welkom! Schroom niet! Er is ruimte. De zomermaanden zijn altijd stil en nu heel stil omdat de te schrijven boeken op zich laten wachten. De belangstelling voor cursussen en ouderavonden komt, laten ik optimistisch zijn, later op gang dan vorig jaar). Desondanks weigerde ik weer een commerci�le opdracht. Wel ga ik, samen met Annet Weterings, een vragenrubriek schrijven in het blad GO voor gastouders.
En als een mening over speelgoed gevraagd wordt, geef ik mijn genuanceerde mening. Ik richt mij op kenmerken en niet op beoordelingen. Wat verantwoord is voor de een…of in de ene situatie…hoeft dit niet in de andere te zijn. Opmerkingen zijn wel te maken of iets functioneert in omschreven situaties bij kinderen in bepaalde leeftijden, met bepaalde verwachtingen , jongens/meisjes enzovoort. Dit doe ik voor speelgoedontwerpers/fabrikanten, bij voorkeur wanneer nog enige invloed is uit te oefenen op het productieproces, voor tijdschriften en wie weet reageert die grote opdrachtgever die wel belangstelling zegt te hebben maar die nog steeds niets van zich heeft laten horen, ook nog eens.
Zou leuk zijn.

En bij deze doe ik het zo maar, omdat ik enthousiast ben.
De HEMA schrijft ieder jaar een wedstrijd uit voor jonge ontwerpers. De meest geslaagde ontwerpen worden uitgevoerd en verkocht in de HEMA. Dit jaar werd gevraagd om simpele spel/sport artikelen te ontwerpen. De prijswinnaars en de eervolle vermeldingen zijn nu bekend. Wat zij bedachten vind ik geweldig. De ontwerpen zijn eenvoudig, voor veel en overal te gebruiken door veel verschillende leeftijden, niet duur en origineel. Bijvoorbeeld de winnaar: tjielp!
Met deze vogeltjes kun je heel eenvoudig een speurtocht uitzetten. Het vogeltje zet je met staartknijpers vast aan een tak of hekje en in de bek en staart passen kaartjes met opdrachten. (De vogeltjes in de vorm van een wasknijper, ooit gekocht door mij bij de HEMA oogsten nog steeds bewondering, maar zijn volgens mij niet meer te koop). 2e prijs: foto safari. Net zo iets maar dan met foto's waarmee kinderen hun omgeving bewuster gaan bekijken.3e prijs: verkeersbordbasket Deze kan eenvoudig aan een verkeersbord worden opgehangen, waardoor iedereen zijn eigen basketpleintje kan maken. Het concept past heel mooi bij het idee dat jongeren zelf zorgen voor een speelvoorziening,'volgens het juryrapport. Eervolle vermeldingen gingen naar de veldmannen; sokken waarmee petflessen veranderen in kegels, meidenscheenbeschermers, een vouwboek en een koekhapset.
Wie een overzicht wil hebben kan een blik werpen op de prijswinnaars via http://www.hemaontwerpwedstrijd.nl/winnaars2011.php. U kunt daar ook nog stemmen voor de publieksprijs.En ja...van harte aanbevolen....

schermverslaafd begint bij zevenjarigen

2011-05-16T16:00:00.005+02:00

Ruim 12.000 pubers in Nederland geven toe schermverslaafd te zijn. De leeftijd die ze zelf aangeven als begin van hun verslaving ligt in de buurt van ZEVEN jaar. Middenbouwers, kinderen in de derde, vierde, vijfde groep, zitten in een interessante ontwikkelingsfase. Tot hun zesde, zevende jaar, zeg maar tot ze ongeveer naar de derde groep gaan, zijn het actieve kinderen. Baby's, peuters en kleuters ervaren en ontdekken mogelijkheden die ze willen uitproberen en waarmee ze leren omgaan. Van LEGO via buiten spelen naar de eerste gezelschapsspelletjes. Ze doen dit alleen, met speelgoed en met vriendjes, maar in alle gevallen is DOEN het sleutelwoord. Ze zijn actief bezig mt ervaren, ontdekken en uitproberen van wat ze met hun handen kunnen, met hun vrienden, met hun omgeving. Ze spelen concreet. maar aan het einde van deze eerste cyclus verandert hun spel. Ze krijgen interesse voor waarom, de reactie op hun actie en kijken verder dan hun neus lang is. Letters en cijfers openen nieuwe werelden. Ze spelen het liefst wat verder weg, uit het zicht, in een eigen wereld. Ze krijgen toegang tot nieuwe werelden zoals bij voetballes, de muziekschool, schaken, paarden, dansen. Allemaal activiteiten waarmee ze nieuwe technieken en spelregels leren en nieuwe verwachtingen krijgen. Daaraan beginnen daar is moed voor nodig. Nieuwe mensen ontmoeten en aan nieuwe verwachtingen voldoen kan niet zonder onzekerheden, teleurstellingen, falen en vallen. Niet alle kinderen hebben evenveel moed al zullen sommigen de laatste zijn om dit toe te geven. Spelen met Mario op de computer is veel veiliger. Hij doet wat zijn bespeler wil, binnen de regels en mogelijkheden van wat de onzichtbare bedenker toestaat. Klappen worden niet gevoeld. Overnieuw beginnen is geen openbare schande. Valsspelen niet mogelijk. Niemand roept je ter verantwoording. Snelheid en slimheid zijn gedoseerde opgaven uit te voeren volgens het programma van de onpersoonlijke computer. Met een veilige competitie, langzaam oplopende moeilijkheid die je krijgt wanneer je daar aan toe bent. Heel veel kinderen koesteren dit veilig verdovende bezig zijn achter een scherm. Ze kunnen er geen genoeg van krijgen. Na de televisie, de computer, de ds en weer iets anders. Het geeft ze een zelfvertrouwen die ze met vrienden, op straat, in een vreemde omgeving, in het echte leven op deze manier niet hebben. Ze hoeven geen moeite te doen om zelf een activiteit te verzinnen, vrienden te maken, de straat op te gaan. Gewoon doen wat Mario vraagt. Het spel is niet slecht. Waar te voor staat is niet goed. Te vaak, te veel, te lang computerspelletjes spelen doet kinderen letterlijk en figuurlijk stilstaan. De veiligheid van het scherm ontneemt ze de moed/gelegenheid/wens om levende vrienden te maken, zelf activiteiten te verzinnen, te ondernemen met alle risico's vandien. De valse competie met bijbehorende winst van levels en levens ontneemt het zicht op echte uitdagingen, zonder deze helemaal te doen vergeten. Waarom risico nemen bij vlees en bloed wanneer het zo veel veiliger bij een scherm kan.... De veiligheid van een scherm is schijnveiligheid. Schermverslaafden hebben weinig zelfvertrouwen voor buiten het scherm, weinig energie en...meer kans op depressies, isolatie en faalangst. Redt kinderen uit deze schijnveiligheid...druk op het uitknopje en laat ze spelen binnen of buiten met van alles en niks...als het maar geen scherm heeft.

gamen heeft ook waarde

2011-04-18T14:00:00.003+02:00

Wat is verantwoord speelgoed? de vraag is simpeler dan het antwoord. Voor wie? wat? waarom? Wanneer? Hoe? Een set blank houten blokken is onverantwoord gegeven aan een kind dat in bed moet blijven. Een verantwoorde schommel bovenaan de trap is onverantwoord. Verantwoord bestaat altijd uit verantwoord gemaakt, verantwoord gegeven en verantwoord gebruikt en zelfs daarin zitten verschillen. Speelgoed uit de handel moet aan strengere eisen voldoen dan zelfgemaakt speelgoed. Dat wil zeggen ; fabrikanten kunnen gestraft worden voor het fabriceren van speelgoed dat niet aan de veiligheidsrichtlijnen van de EG voldoet. Ouders mogen speelgoed van splinterend hout, voorzien van spijkers of schapenwol aan hun kinderen geven, mits ze het maar niet verkopen. Tuincentra verkopen speeltoestellen zonder WAScertificering omdat dit niet verplicht is voor de achtertuin, wel voor gemeentes, scholen en kinderopvang. Wie een zelfgemaakte pop aan haar (klein)kind geeft hoeft niet op de hoogte te zijn van de voorgeschreven naden en vulling. Het zijn maar voorbeelden om duidelijk te maken hoe ingewikkeld het is om iets verantwoord te noemen. Wat mag is nog wat anders dan wat verstandig is.
Neem nou gamen met alles spelletjes waar een scherm voor nodig is. Of die verantwoord zijn? De enige overeenkomst die ze hebben is dat scherm. het scherm is niet onverantwoord, mits je niet te lang, te vaak en te veel achter dit scherm zit. Omdat de verleiding zo groot is om te blijven zitten raad ik aan om de schijf van vijf toe te passen. De schijf bestaat uit motorisch bewegen, constructief plannen, cognitief bedenken, sociaal samen spelen en creatief spelen met mogelijkheden zonder resultaat voorop te zetten. Voor alle kinderen is variatie in spelen belangrijk.
Ze moeten allemaal naar buiten, construeren, creatief zijn en iets bedenken op zijn tijd. Het spel op het scherm kan motorisch zijn, omdat Mario naar appeltjes springt, maar zitten achter een scherm is dit niet....dus niet langer dan een uur hooguit. Daarmee is gamen niet onverantwoorder te noemen dan dag in dag uit met LEGO spelen.

Wat op het scherm te zien is moet verantwoord zijn. Ook hier verantwoord gemaakt, gegeven en gebruikt. verantwoord gemaakt heeft betrekking op de vormgeving. Over smaak valt niet te twisten over de weergegeven normen en waarden wel. Zowel vormgeving als spelregels moeten passen bij de leeftijd waarvoor het bedoeld is. Maar ook daar een probleem. Uit onderzoek blijkt hoe ouders geneigd zijn 'te moeilijk'speelgoed voor hun kinderen te kiezen. Speelgoed voor kinderen vanaf vier wordt het meest gekocht voor driejarigen en het minst voor vijfjarigen. Veel ouders hopen dat hun kind net wat slimmer is dan de fabrikant denkt en misschien gaat het speelgoed daarmee wel langer mee. Zoals je een te grote winterjas koopt. Voor spelen gaat dit zelden op, maar de fabrikant is in deze niets te verwijten. Die krijgt genoeg over zich heen. Bijvoorbeeld dat kinderen agressief worden door agressieve computerspelletjes. Verschillende onderzoeken, met verschillende resultaten, waren het over een ding eens; Kinderen worden niet agressief door computerspelletjes maar agressieve kinderen kiezen meer en vaker en langer agressieve spelletjes dan niet agressieve kinderen. Het zijn vaak kinderen die zich sociaal buitengesloten voelen, het gevoel hebben niets goed te kunnen doen, niet geliefd te zijn, die zich storten op deze spelletjes. Spelletjes waarin agressiviteit niet bestraft maar beloond wordt.
Waarbij ze niet geconfronteerd worden met de fysieke pijn van zowel de tegenstander als de virtuele klappen die ze zelf krijgen. Ook door schieten voel je zelf niet meer dan de terugslag en krijg je punten wanneer het raak is.
Wie de actualiteit ziet , herkent veel. Daarmee is schieten niet onverantwoord. Ik ken mensen en heb mensen gekend vol mededogen en mensenliefde, die een wapen wisten te hanteren om grotere schade te voorkomen. Steeds opnieuw komt de belangrijkste motivatie om iets verantwoord of onverantwoord te noemen, terug. Uitgaan van de beleving van het kind, de mens.....wat past daar bij, wat zegt dit over de speler, waarom wil hij of zij dit, wat zijn de interesses en de drijfveren van de speler. Daar zouden ouders meer naar kunnen kijken. Om te weten wat verantwoord is, moet je betrokken zijn.

VN recht op spelen

2011-03-12T12:36:00.006+01:00

Nederlandse kinderen hebben recht op spelen. Niet zomaar omdat volwassenen kinderen dit gunnen, maar vastgelegd in wetten en verdragen. In 1979 tekende Nederland het VN verdrag waarin de rechten van kinderen worden genoemd. Het recht op spelen hoort hier bij. Binnen- en buitenspelen. Aan dit recht wordt direct en indirect geknabbeld.
Vanmorgen las ik in de Volkskrant een ingezonden brief van een 'kraamzuster'die beschrijft hoe ouders tegenwoordig met hun kinderen om gaan. 'Ze gaan alleen naar buiten voor boodschappen en om het oudste kind naar school te brengen. Voor buiten spelen onder de vier jaar, daar hebben ze geen tijd voor", schrijft ze. Tijd is een keuze voor prioriteit. Je neemt ergens tijd voor, afhankelijk hoe belangrijk dit is. Buiten spelen is belangrijk. Tel bij zo'n herkenbare opmerking de bezwaren voor werkers in de kinderopvang en kinderen onder de vier jaar, laat staan onder de twee jaar, en veel jonge kinderen komen nauwelijks buiten. In menig kinderdagverblijf weegt de moeite van het aan - en -uitkleden niet op tegen het nut van buitenspelen. Peuters kunnen nog een beetje buiten bewegen, maar baby's en dreumesen zitten 'toch maar stil' in wandelwagentjes. Vanmorgen is het lente. Aan de overkant was een vader duidelijk onwillig naar buiten gestuurd om zijn dochter te luchten. Hij rookte en ging niet in op de vragen en opmerkingen van het naar schatting driejarige meisje. Ondanks haar protesten liep hij alleen weg. Ze bleef achter op het speelveld waar een drukke weg om heen loopt. Oversteken mocht ze niet. Ze vroeg het aan mij, werkend in de voortuin. Maar ook ik kon hier niet helpen. Ze zat triest te wachten op de wipkip en wat later bovenop het klimrek. Gelukkig kwam na tien minuten een ander meisje. Ze zocht contact maar voor beide was het onwennig. Net toen ze samen gingen rennen, kwam vader terug en riep 'Meekomen!' Ze kwam onmiddellijk. Het recht op spelen.... ingedamd door wat van ons mag....en moet. School voor 2,5 jarigen, een experiment in Limburg, zegt niets over spelen. Misschien kunnen kinderen daar wel beter spelen dan thuis, en mogen ze naar buiten. 'Ze moeten al zo veel' hoor ik als tegenargument...klopt...omdat ze van ons zo weinig mogen....
Wat laat u toe, vandaag!

uitgaan van de beleving van kinderen

2011-02-28T12:54:00.005+01:00

Mijn vertrekpunt is de beleving van kinderen. Dit lijkt niets nieuws maar in de afgelopen dagen en weken bleek dit steeds opnieuw als 'nieuwe invalshoek' ervaren.
Bijvoorbeeld in een gesprek met ontwerpers van speeltoestellen en speelgelegenheid.
Inspirerende mensen met verschillende werkterreinen die ieder op hun eigen manier elkaar kunnen versterken. De voorbeelden vlogen over tafel. Uitgaan van beleving van kinderen kan bijvoorbeeld betekenen dat op kinderhoogte op straat iets te beleven, te ontdekken of uit te proberen valt. Mooie stoeptegels, spannende doorkijkjes, iets te voelen of te grijpen. In dierentuinen zou de beleving van wat apen doen vertaald kunnen worden in speelmogelijkheden voor kinderen waarin zij wat ze zagen kunnen imiteren. In en ziekenhuis kan de beleving vorm krijgen in speelhoeken met bakken pleisters, verband, groene kleding en spuiten. Bij meubelwinkels, kinderkamertjes inrichten en in de supermarkt winkeltje spelen. Wat zou het leuk zijn als we deze visie ergens kunnen uitwerken! In een ander gesprek probeerde ik duidelijk te maken hoe het aanleren van taal wordt voorafgegaan door beleving. 'Het maakt zoveel meer duidelijk wat een slak is wanneer kinderen een echte slak zien, voelen ruiken. Benoemen geeft ordening...en vragen. Kinderen herinneren hun eerste ontmoeting met een echte slak beter dan het eerste prentenboek waarin een slak voorkwam. En onthouden de bijbehorende woorden met betekenis beter wanneer ze deze letterlijk beleefd hebben. Deze benadering gaat regelrecht in tegen het 200 woordjes per jaar aanbieden om tot een score goedgekeurd door de onderwijsinspectie te komen. Beleven houdt bewust leven in. Bewust zien, ruiken, voelen, horen, proeven. Bewust beleven kost tijd want vereist aandacht, concentratie en verwerking. Het is een proces. Dit is het tegenovergestelde van vertellen wat het is, hoe het komt. In weer een ander gesprek bleek deze ruimte voor dwalen in ontwikkeling steeds beperkter. We willen in toenemende mate kinderen in een rechte lijn van de ene naar de volgende ontwikkelingsfase sturen. Ik vergeleek het met een van mijn slechtste ervaringen van ruim twintig jaar geleden. De eraring bleek actueel bij een gezin net terug van wintersport. Net als zij hadden we geboekt en wilden we daar zo snel mogelijk zijn. Net als zij besloten we 's nachts te rijden, met de kinderen achterin. Het werd een drama. De kinderen sliepen niet, verveelden zich en maakten ruzie. De terugweg reden we overdag, dwalend via binnenwegen, veel te zien, af en toe stoppen, spelen, winkeltjes bezoeken. Geen rechte weg, meer tijd, maar zoveel meer beleeft, prachtige herinneringen en veel geleerd. Tot slot ben ik betrokken bij de voorbereiding van een dag over de rechten van het kind zoals omschreven door het VN verdrag. Daar hoort het recht op spelen bij. Maar ook deze rechten gaan over beleving....waar een kind zich prettig bij voelt. Rechten die ook in ons land onder druk staan door rechtelijke uitspraken die verboden te spelen op schoolpleinen buiten schooltijd, of speelruimte opofferen voor parkeerplaatsen, of door duur onderhoud of door een klagende buurman gelijk te geven. Voor beleving van kinderen aandacht vragen lijkt zo voor de hand liggend maar is soms tegen de stroom in roeien.
Ik blijf het doen op ouderavonden, in speelsporenscans, cursussen en boeken....nodig mij maar uit!

bezuinigingen

2011-02-10T16:37:00.008+01:00

Allereerst: IK WIL GRAAG SPEELGOED WEGGEVEN, MAAR HEB DAN WEL EEN ADRES NODIG! dUS GEEF UW COMMENTAAR EN STUUR UW ADRES NAAR M.VALCK@SPEELGOEDADVIES.NL

De aangekondigde bezuinigingen voor het onderwijs, zetten veel mensen aan tot protesteren. Nu zijn bezuinigingen nooit leuk en lijkt dit kabinet met een botte bijl alle uitstekende hoekjes te willen afhakken, maar toch....Ik heb mijn twijfels.
Voor kinderen met een achterstand zijn extra gelden beschikbaar voor extra trainingen, aandacht en zorg. Klinkt allemaal goed. Kinderen gunnen we het beste. Zorg kost nu eenmaal geld. Achter ieder kind dat extra zorg krijgt, schuilen methodieken, hulpverleners, organisaties die dit geld voor hun inzet verdienen. Ze doen hun best en ik wil aannemen dat ze waar voor hun geld bieden. Al lijkt al die zorg niet te helpen. Het aantal achterstanden en de diepte van deze achterstanden worden steeds maar groter. De ondernemers gericht op beperkingen en achterstanden hebben in de afgelopen jaren hun mogelijkheden zien groeien. Steeds meer kinderen kwamen in aanmerking voor zorg en extra aandacht, dankzij steeds betere indicatoren, steeds snellere toetsen, uitgebreidere etiketten. De mal waarin kinderen moeten passen om 'normaal' genoemd te worden, werd smaller en smaller. De ruimte voor ontwikkeling moest passen in steeds strengere normen. Hoewel iedere ouder weet hoe normaal het is dat het ene kind los loopt als het 12 maanden is, en het andere dit pas 10 maanden later doet, lijkt dit normale ontwikkelingsverschil niet meer te mogen opgaan voor leren praten, lezen en rekenen.Het aantal methodieken waarmee cognitieve ontwikkelingen worden bewerkt is niet te tellen. Ze lijken soms te weinig rekening te houden met individuele verschillen. En soms lijkt het of taal los staat van andere ontwikkelingen zoals creativiteit, motorische mogelijkheden, sociale vaardigheden en constructieve inzichten. Soms lijken methodieken gericht op methodieken en niet meer op waar kinderen uit zich zelf mee bezig zijn. 200 woordjes per jaar leren, om de woordjes...niet om het actieve taalgebruik- te toetsen. Met een D voor de citotoets afgenomen bij vijf jarigen in groep twee , krijgt een kind recht op extra aandacht van de remedial teacher! Alle onderzoekers zijn het er over eens dat stempeling gevolgen heeft voor het gedrag. Alleen al het kijken naar specifieke kenmerken heeft gevolgen voor het beleven van deze kenmerken door het kind wat bekeken wordt. Het kan niet meer frank en vrij ontwikkeling volgen zodra het getoetst is, en zeker niet als het onvoldoende scoorde.
Kinderen gedragen zich anders zodra zij zich bewust zijn van een achterstand. En dit bewust zijn, werkt zelden positief.
Daarom vraag ik mij af of de voorgenomen bezuinigingen een ontlasting kunnen zijn voor kinderen. Krijgen ze hierdoor misschien meer ruimte om hun eigen ontwikkelingsweg in vrijheid te volgen. De 'handel" en 'professionele hulpverlening' zullen hier niet blij mee zijn. Ze zullen de ongerustheid van ouders bespelen. Maar hoe erg is het als kinderen minder in het keurslijn van de uitgestippelde ontwikkeling moeten passen? Krijgen ze misschien meer mogelijkheden voor hun eigenheid. Een kind is pas bijzonder zodra het niets bijzonders is....
Kunnen we niet beginnen met bezuinigen op veel methodieken in ruil voor bewustwording van de waarde van actieve taal bij samen spelen, ruimtelijke ontwikkeling bij buiten spelen, selecteren (voorwiskundige initiatie)bij sorteerspelletjes en probleemoplossend vermogen bij spelen zonder voorbeeld of antwoorden. Met andere woorden: meer ruimte voor spelen en minder voor ingrijpen?

voor wie een spel wil!

2011-01-27T19:31:00.001+01:00

leuk, eindelijk reacties. Maar ik heb wel een adres nodig om een spel te kunnen opsturen.
Geef maar door aan info@speelgoedadvies.nl

nieuw jaar, nieuwe kansen

2011-01-14T15:40:00.003+01:00

Afgelopen jaar ging goed. Komend jaar wil ik dit zien te herhalen en mogelijk verbeteren. Natuurlijk is omzet leuk, maar leuker nog is de idee dat de door mij gegeven informatie een doel raakt. Ik geloof er niets van dat volwassenen, ouders en begeleiders, onverschillig worden. Ik denk wel dat veel voor vanzelfsprekend wordt aangenomen, wat helemaal niet algemeen bekend is. Steeds opnieuw blijken ouders en begeleiders moeilijker te denken dan nodig. Ze gaan liever uit van wat gebeuren kan dan wat voor hun neus gebeurde. Simpele antwoorden op vragen als welke liedjes zijn leuk voor een dreumes, hoeveel speelgoed binnen bereik, wat maakt buitenspelen spannend en waarmee blijven kinderen spelen voorkomen grotere problemen als taalachterstand, gebrek aan concentratie, slechte motoriek en vervelen. De angst voor stempeltjes lijkt wel even groot als het verlangen naar diezelfde stempels. Kinderen moeten passen in de perfecte mal van ontwikkeling voor bepaalde leeftijden. Ieder afwijkend gedrag wordt gevreesd. ADHD, autistisch, traag, hoogbegaafd, ongelukkig. Daar is indicatie met stempel en passende methodiek voor nodig. Natuurlijk wil ik problemen niet bagataliseren. Maar probleemloos genieten van kinderen haalt het nieuws te weinig. Genieten van een kind zoals hij of zij is. Daar zet ik mij voor in, ook dit jaar. Ik wil daarmee meer (gast) ouders bereiken die onder druk van certificering zich ineens professioneel moeten voelen en daarmee anders lijken te moeten doen dan ze deden. Zwaarder, ernstiger, bewuster. Genieten lijkt daarmee minder belangrijk. Ik wil ze hun vak leuk laten vinden. Met nadruk op vak en leuk. Want het is een vak, met bijbehorende mores. Dit jaar geef ik extra aandacht aan de houding van begeleiders. Wat kunnen zij doen....en vooral laten....om spelen leuk te houden. Hoe voorkomen ze dat ze storen door uitstraling en lichaamstaal. Waarmee stimuleren ze en geven ze inspiratie.
Allemaal onderwerpen waarbij speelgoed een minder belangrijke rol vervult. Terwijl mijn kasten vol staan. Omdat ik absoluut geen idee heb hoeveel mensen deze blog lezen, hierbij mijn uitnodiging. Iedereen die mij voor 31 januari 2011 met een reactie op deze blog mailt krijgt, een spel van mij. Tegen verzendkosten. Geef even op voor wie u wat zoekt. Alle spellen zijn door mij gebruikt bij het geven van informatie, maar helemaal nieuw en nog gesealed. Ben benieuwd.

aai, aanraken is belangrijk

2010-12-23T11:13:00.005+01:00

Bij alle schrik en verontwaardiging over kindermisbruik, zie ik de negatieve gevolgen voor alle kinderen. Zoals in het vorige blog gemeld zullen de mannen en vrouwen in de kinderopvang nog nadrukkelijker onder toezicht staan van ouders en management. Waar ik bang voor ben is...te veel commentaar...te veilig.....te afstandelijk. Arme kinderen. Ik zag een filmpje gemaakt in de beginjaren van de Vlaamse kinderopvang. Hierin werd getoond hoe men letterlijk en figuurlijk afstand wilde nemen van de idee dat een overheid of kinderopvangorganisatie de plaats in wilde nemen van ouders. Kost wat kost moest 'liefde door derden' worden voorkomen. Verzorgers verschoonden babies en peuters, in witte beschermende kleding, inclusief mondkapjes en handschoenen. Niet de persoonlijke behoefte van een kind, maar de klok bepaalde de zorg. Om 2.00 uur bijvoorbeeld werden alle kinderen gewekt, kregen een muts op en werd het raam 15 minuten opengezet. De congresgangers waarvoor dit filmpje vertoond werd, moesten lachen om zoveel gebrek aan kennis en vaardigheden. Zij wisten beter. Kinderen hebben persoonlijke benadering nodig, liefde, aandacht, fysiek contact. Het kind centraal...en niet de organisatie. Hoe actueel was dit filmpje?
Natuurlijk waar te voor staat is nooit goed. Maar waar trekken we de grens? In 2007 bij de opzet van mijn boek over dilemma's bij spelen (verschenen in 2010), wilde ik spelen in je blootje ter discussie stellen. Ik wist van een protocol onstaan na zorgvuldige discussie, gevoerd begin deze eeuw bij een middelgrote kinderopvangorganisatie. Hierin stond dat kinderen onder beschreven voorwaarden bloot of half bloot mochten spelen. Dit werd belangrijk gevonden voor het vrije bewegen, het besef voor eigen lichaam, het ervaren door voelen en het zindelijk worden. Maar het protocol bleek binnen vijf jaar achterhaald door de actualiteit. Spelen in je blootje, al was het dertig graden buiten, was niet langer bespreekbaar. Ook binnen niet. "Je weet nooit of er enge mannen naar binnen kijken, of wie enge bijgedachten heeft" was het argument. Angst is vrees voor wat je niet kunt duiden. (Bang zijn is veel expliciter, gerichter, gebaseerd op eigen ervaringen en met praktische voorwaarden te hanteren. Vergelijk angst voor honden met bang zijn voor die hond).
Bij SWP Amsterdam verscheen een praktisch boek 'Masseren van baby's', geschreven door Marijke Sluijter. Ze beschrijft hoe belangrijk aanraken voor een kind is. Kinderen hebben nu eenmaal nog niet het abstacte empathische vermogen ontwikkeld om te weten hoe iemand over ze denkt. Ze voelen het...letterlijk. Door aanhalen, aaien, knuffelen voelen ze geborgenheid, veiligheid, worden ze rustig. Wat mij doet denken aan de dubbele pagina's die in mijn tijd bij Ouders van Nu (jaren zeventig) om de zoveel jaar werden afgedrukt. Op de linkerpagina een silhouet van een kind met de meest gevoelige plekken in rood, zoals onderkant rug, bovenbeentjes, nek, handenrug, achter de oren, oorlel, buik en daarnaast een zelfde afbeelding met de plekken waar kinderen aangeraakt werden....op het haar, de schouders, handpalm, billen....zelfs dit opschrijven lijkt al te gewaagd! Sinds de jaren 70 zijn zelfs de minder gevoelige plekken in onze normen en waarden te gevoelig geworden. Kinderen over bolletjes strijken mag al niet meer, laat staan over buiken. Het beeld van het Vlaamse filmpje komt misschien wel dichterbij de actualiteit dan we willen geloven.
Arme kinderen. Zij komen te kort door keurige volwassenen met bijgedachten. We gooien bijna letterlijk het kind met het vuile waswater weg. Ik kreeg van een ouder een tegenargument; Kinderen krijgen toch zachte knuffels genoeg! Ziet u die aapjes weer voor u...in het testlab mochten ze laten zien wat ze belangrijker vonden; een fles vol lekkere voeding gestoken in gaas, of een zachte apenhuid zonder voeding...ze kozen voor de huid al verhongerden ze daardoor. Ik pleit voor aanraken en spelen in je blootje.... onder voorwaarden.

misbruik tot misverstand

2010-12-14T16:49:00.006+01:00

De vreselijke berichtgeving over het misbruik in Amsterdamse kinderopvang, houdt iedereen nu bezig. Ik zie consequenties voor kinderopvang, voor spelen. Zoals na de vreselijke aanslag in België de voordeuren van kinderdagverblijven beveiligd werden met persoonlijke codes en ingewikkelde procedures, zo zal deze ellende leiden tot aanscherping van personeelsbeleid. De praktijk is weerloos. Onze behoefte aan veiligheid en het voorkomen van ellende is grenzeloos. Ja, ik pleit voor een betere opleiding. Maar zonder te denken dat misbruik zoals nu actueel is, daarmee te voorkomen is. Wie kwaad wil, ziet kansen. Ja, twee pedagogisch medewerkers op een groep is ideaal en in kinderdagverblijven aanbevolen. Niet in peuterspeelzalen overigens. Daar wordt assistentie van ouders (zonder naar verklaring van goed gedrag te vragen, laat staan deskundigheid) op prijs gesteld. Maar zelfs wanneer twee mensen op de groep staan, heeft iedere medewerker zijn eigen taken; de een in de badkamer, de ander helpt bij plassen of leest voor, of schilt, troost of voert een ernstig gesprek met een plakkende ouder...en wie controleert deze twee...een derde?
Zoals nu de GGD medewerkers hele dagen op de 'besmette' creche aanwezig zijn! En geen mannen meer bij kinderen van 0-4 jaar! Louis Tavecchio zet zijn pleidooi al in de koelkast, volgens de Volkskrant. Wat jammer is, want mannen zijn zo belangrijk voor jonge kinderen. En niet alle mannen zijn slecht. Zelfs niet alle mannen die met jonge kinderen willen werken. Zoals niet alle badmeesters aanranden, en niet alle buurmannen pedofiel zijn. Kinderen krijgen tegenwoordig een eenzijdig beeld van volwassenen. Ze zien alleen maar troostende, creatieve, lieve vrouwen en geen stoeiende, relativerende, gekke mannen. Ja juffen kunnen ook stoeien, relativeren en gek doen...maar ze zijn anders. Ze hebben niet altijd begrip voor pikordes die door macht en kracht fysiek worden vastgesteld, voor herrie, slopen en grensverkennend bezig zijn. Ze houden te vaak van rust, regelmaat en doe maar zoals het hoort.
Wat in Amsterdam is gebeurd, is vreselijk. Mijn medeleven gaat uit naar alle ouders die nu in spanning zitten. Ik wens ze veel knuffelen met hun kinderen toe, veel stoeien, relativering, vertrouwen in gezond verstand en vooral veel leuke, normale,
mannen die met hun kinderen willen spelen, zonder misdadige bijbedoelingen.
Ik zou willen dat mannen met hart op de goede plek voor kinderen, tegengif geven. Misschien moeten ze maar eens een speeldag organiseren op het dichtstbijzijnde kinderdagverblijf! Lekker samen stoeien, timmeren, voetballen, paardje rijden en verhalen vertellen. Geen idioten maar goede voorbeelden.
Ik hoor de bezwaren als spreeuwen opstijgen. O lieve mensen, ik ontken niets maar scheer niet alles over een kam.

Voor iedereen fijne feestdagen. Geniet en koester wat u heeft.
En denk heel even aan alle mensen die dit jaar (opnieuw) iemand missen in een tijd waarin niemand gemist zou mogen worden.

meer doen met speelgoed

2010-12-06T14:08:00.003+01:00

Sinterklaas is geweest. Een lang weekend lang zijn de geschenken uitgeprobeerd. Sommige cadeaus zijn misschien tegen gevallen. Misschien is er al iets stuk. Of had iets minder mogelijkheden dan bedacht. Is die puzzel al gelegd en wat moet je daar verder mee. Is het voorbeeld al gemaakt en blijft het voorlopig in elkaar staan. Is de haast om het kleurboek te vullen te zien aan de krassen op iedere tekening. Misschien blijkt ander speelgoed geluiden, lichten en bewegingen te produceren waar een normaal mens hoofdpijn van krijgt en alle kinderen tegen beter weten in, blijven proberen of het nog werkt. Vandaag, de dag na Sinterklaas, overheerst de vreugde van het bezit nog. Deze week moet een plek in de kast gevonden worden om het geschenk in op te bergen en verdwijnen de eerste geschenken in de vergetelheid dan wel de vuilnisbak.

Een van de gevaren van spelen is vluchtigheid. Het is een uitdaging om kinderen meer met hun speelgoed te laten doen dan het voor de hand liggende, ze vaker en langer met hun speelgoed te laten spelen. Het is de uitdaging om kinderen nieuwsgierig te maken naar wat met dit speelgoed nog meer kan, dan wat de fabrikant heeft verzonnen.
In een van mijn boekjes 'Meer doen met speelgoed" beschrijf ik ruim 500 manieren om met autootjes te spelen. (beide deeltjes; emoties en auto's zijn in de aanbieding van € 13,50 per stuk, twee deeltjes voor € 10,- exclusief verzendkosten). Een deeltje € 7,50.
Dit is niet zozeer een aanbieding om dit restant van de oplage te verkopen, maar meer een hulpmiddel om duidelijk te maken hoeveel meer met speelgoed kan. met alles is op minstens vijf manieren te spelen. De schijf van vijf met creatieve, cognitieve, constructieve, sociale en motorische mogelijkheden kan daarbij helpen.
Bedenk daarbij dat iedere kleine variatie een ander spel oplevert. Zoals Ganzenborden nooit verveelt en iedere keer weer anders verloopt, zo maakt het verschil om autootjes op een getekende weg te laten rijden of een weg gemaakt met blokken.
Zorgen voor mogelijkheden waarmee kinderen langer en vaker met hetzelfde speelgoed blijven spelen is belangrijk. Door vaker te spelen ontdekken ze meer mogelijkheden, doen ze meer vaardigheden en inzichten op en zijn ze beter in staat hun eigen ideeen uit te werken. Goed speelgoed geven is nog niet eens het halve werk. Het is slechts een eerste voorwaarde. Wie niet speelt met goed speelgoed heeft niets aan de speelwaarde van dit speelgoed. Wie weinig speelt met goed speelgoed blijft steken bij het eerste hoofdstuk. De kunst is om ze het hele boek te laten lezen, door steeds opnieuw ruimte te geven voor een nieuwe bladzijde.

advies voor speelruimte ontwerpers en BKK

2010-11-06T14:45:00.002+01:00

Een nieuwe activiteit is het geven van pedagogisch speeladvies aan ontwerpers van buitenspeelruimte. Veel ontwerpers weten namelijk alles van plantjes, hout en zand maar weinig van waarom kinderen spelen zoals ze spelen. En ik weet lang niet alles van plantjes, hout en zand maar wel heel veel van spelen. De samenwerking leidt tot verrassende nieuwe mogelijkheden. Door te kijken naar een ontwerp vanuit een speels perspectief waarin kinderen de ruimte krijgen, vallen dingen op hun plaats. Kinderen spelen met plezier en interesse me4t de aangeboden mogelijkheden. Soms nadat uit pedagogische evaluatie was gebleken hoe het kwam waardoor ze dit niet eerder deden. Speeltoestellen veranderen speelaanleidingen,waarmee kinderen meer kunnen dan alleen doen dan de fabrikant bedacht. Vandalisme krijgt minder ruimte doordat de mogelijkheden passen bij gedrag, zonder de uitnodigende uitdaging van 'hufterproof', 'ovezichtelijk', 'met toezicht'. Onopvallende objecten als keien krijgen een speelse functie. Omwonenden, gemeentes en ouders worden enthousiast wanneer ze zich van de waarde van spelen bewust worden. Zeker wanneer ze zien hoe ze op eenvoudige, voor de handliggende maar over het hoofd geziene, manier ruimte om te spelen, letterlijk en figuurlijk, kunnen geven. Ik kan niet ontwerpen. Met grote bewondering zie ik hoe mijn opmerkingen in plannen worden verwerkt. Kortom, iedereen wint bij deze werkwijze. De ontwerper maakt een beter plan, opdrachtgevers krijgen een betere onderbouwing, ik kan iets bijdragen aan verantwoording en dit allemaal voor het ultieme doel: kinderen kunnen beter spelen.

Dus ben ik op zoek naar speelruimte ontwerpers die met mij willen samenwerken.

Zoals ik ook vol spanning wacht op organisaties die voor het nieuwe jaar cursussen bij mij willen boeken. Vijf cursussen en ruim 20 onderwerpen voor dagdelen hebben een vermelding op de lijst van Bureau kwaliteitzorg Kinderopvang en komen daardoor voor de bijbehorende subsidie in aanmerking. De cursus voor de Tussen Schoolse Opvang is via de Vereniging Openbaar Onderwijs te geven en komt via deze weg in aanmerking voor subsidie.

Alle cursussen hebben met spelen en speelgoed te maken, maar de aandachtspunten verschillen. De ene richt zich op de pedagogisch medewerker, de andere op kinderen, een derde op het aanbod, het vierde op de verschillende leeftijden en een vijfde op activiteiten. Combinaties zijn mogelijk. vervolg en verdieping ook.

Dit jaar verzorgde ik cusussen voor o.a. KOber Breda, Openbaar onderwijs Almelo, Ziezoo Delft, SKOV Beverwijk en Uk Amsterdam. Daarnaast voor andere organisaties studiedagen, ouderavonden en workshops. Mijn agenda is nu weer bijna leeg. Alleen november nog. De tijd vult zich alweer met interviews; Parool, AD, verschillende tijdschriften en mijn nieuwe boek moet af.
Genoeg te doen, maar zoals alle enthousiastelingen kijk ik toch een beetje bezorgd naar de nog lege dagen in het nieuwe jaar.
Kom op! Bel, mail! De reacties op wat ik mocht doen, geven hoop. Kinderopvang in Nederland raakt in toenemende mate bewust van de verantwoording voor spelen. Hoe pedagogisch medewerkers het speelpeil van kinderen kunnen verhogen, waarmee, waarom daarmee, vertel ik ze graag. Niet met een methodiek alleen gericht op taal, maar door het formuleren van visie op basis van deskundige onafhankelijk informatie welke leidt tot discussie waardoor inzicht ontstaat. Waarna dit inzicht een praktische vertaling krijgt. Daarmee gaan kinderen leuk spelen en krijgt hun spelen speelwaarde voor ontwikkeling. Dat is zo leuk om te zien, om te doen en het geeft zo'n goed gevoel.
Dus ...kom maar op. Tot straks.

kunnen spelen en skinny jeans

2010-10-07T13:12:00.005+02:00

Soms zijn problemen groter dan ze lijken. In mijn pleidooi voor spelen ga ik uit van het belang en de voorwaarden. De belangrijkste voorwaarde is uiteraard dat kinderen moeten kunnen spelen. Dit kunnen is steeds minder vanzelfsprekend. Voor kennisplatform ruimte en de Vara doe ik mee aan het verzamelen van klachten over speelmogelijkheden. Een speelplek in Amsterdam is niet meer te bespelen omdat marktkooplui de ruimte innemen, een weggehaald hek in Maarssen brengt spelende kinderen in de problemen omdat bij het voetballen nu de bal in het water terecht kan komen, een kinderdagverblijf mag kinderen van buurtbewoners niet buiten laten spelen. Wie nog conflicten weet te melden mag deze aan mij doorgeven! m.valck@speelgoedadvies.nl De samenleving geeft weinig ruimte aan spelen...te weinig naar mijn mening. Dat deze ruimte ook fysiek beperkt raakt ontdekte ik gisteravond bij een door mij geleide cursus voor pedagogisch medewerkers van kinderdagverblijven in Breda. Bedankt Kobermeiden. Bij de bespreking van storende factoren voor spelen meldde een van de deelnemers dat kinderen zich tegenwoordig nauwelijks kunnen bewegen door de skinny jeans. 'Ze kunnen alleen rechtop blijven staan en zitten met gestrekte benen'. Ze kreeg bijval van haar collega's werkend in verschillende kinderdagverblijven waar let wel kinderen van 0-4 jaar komen! 'Tsja wie mooi wil zijn moet pijn lijden en ze worden aangekleed als kleine volwassenen", werd aangevuld. 'En als het geen skinny jeans zijn dan zijn het nu al de nieuwe winterjassen; op de groei gekocht en vooral aantrekken bij het buitenspelen'.
Deze zomer gebruikte men mijn naam in een persbericht van OMO en C&A. Ik deed er wat lacherig over, omdat mijn niet commerciële visie, commercieel gebruikt werd, zonder enig voordeel voor mij trouwens. Maar OMO wil dat kinderen vies worden omdat we dan meer moeten wassen en C&A wil een nieuwe kinderkledinglijn promoten; goed uitwasbaar en lekker om in te spelen. En ja, ik vind vrij spelen, zonder angst voor vies worden of belemmerende kleding, belangrijk dus die mening mochten ze aanhalen. Ik heb mij toen onvoldoende gerealiseerd hoe belangrijk onbelemmerde kleding is. lekkere losse broeken, joggingbroeken zijn ideaal. Jassen waarin een kind zijn armen kan bewegen. Rokken die niet openvallen of bovenbenen afklemmen bij duikelen en touwtje springen.
Schoenen met dichtgeknoopte veters of klittenband. De laatste alleen als ze toch leren strikken. Het lijken kleine problemen, maar toch...sinds gisteravond zie ik steeds zo'n klein prinsesje voor me van een jaar of drie, rechtopstaand in haar strakke skinnyjeans en te grote winterjas. Arm kind...

het recht op een bult!

2010-09-01T10:08:00.003+02:00

Mijn standpunt is duidelijk en voor weten wil, niet nieuw. Bij mijn pleidooi voor spelen hoort niet het beeld van zoete kinderen met de vingers aan de knoppen, rustig aan de buitenkant, gespannen tuurend naar een scherm, op tijd de juiste antwoorden gevend, beschaafd wachtend tot het hun beurt is, geïnteresseerd in wetenswaardigheden waar volwassenen ook wel meer van zouden willen weten, zoals planeten, het milieu en dinosaurus. Goed spelen geeft ruimte aan zowel fysieke, emotionele en cognitieve uitdagingen; met lijf, hart en hoofd. Die drie kenmerken werken bij goed spelen intensief samen. Voor het aangaan van een fysieke uitdaging heb je moed (emotie) nodig, net als verstand (inschattingvermogen). Bij een cognitieve uitdaging is de fysieke beleving minstens zo belangrijk. Keer op keer blijkt uit onderzoek ervaring met...beter te beklijven en meer gevolgen te hebben voor ontwikkeling dan informatie aanhoren of 'kunstmatige'' oefeningen. Leren vallen in een val les heeft andere effecten, want veilig, pijnloos en vooraf beredeneert. dan pijnlijke ervaringen na een inschattingsfout in een hoge boom.
Natuurlijk kan een kind iets leren door vallessen. Maar het is het bestrijden van het gevaar aan de achterkant van het gelijk.
Belangrijker is dat we kinderen de kans geven om te vallen, en te falen, bij spelen.
Laat ze nieuwsgierig zijn naar iets binnen hun be-reik; door reiken kunnen ze er net bij...of net niet. Daag ze uit om het te proberen met kans op teleurstelling, misrekening, vergeefse moeite. Dat hoort bij spelen. Dat draagt bij aan ontwikkeling. Ik pleit niet voor onbeperkte laat ze maar doen wat ze willen en alles moet kunnen. Nee, de voorwaardenscheppende zorg van volwassenen is gericht op mogelijk maken en grenzen trekken. Kunnen inschatten wat binnen be-reik van kinderen is, vereist betrokkenheid bij kinderen, aandacht voor wat ze willen en kunnen. Nee zeggen hoort daar net zo goed bij als uitdagen tot of toestemming geven.
Ja, Consument en Veiligheid heeft gelijk; de motorische vaardigheden van kinderen nemen af. Steeds meer kinderen vallen en raken gewond. In hoeverre leren vallen helpt in onverwachte situaties, weet ik niet. Ik geef de vallessen de voordelen van de twijfel. Maar laat een ding duidelijk zijn
Gras groeit niet door aan de sprieten te trekken, maar door de wortels water te geven. (Afrikaans gezegde, overgenomen uit Educare).
Meer over grenzen en mogelijkheden in Wat mag! Wat kan! verkrijgbaar via deze site.

spelen past niet bij perfectie

2010-08-04T13:35:00.006+02:00

Soms lijkt waar wat je vreest. Dit voorjaar bleek uit Vlaams onderzoek 58% van de Belgische kinderen niet te mogen spelen, omdat 'de kleding vuil zou kunnen worden.' Ach, Belgen, dacht ik, met hun schooluniformen. In Nederland zijn deze ouders ongetwijfeld ook te vinden, maar de meerderheid zal wijzer zijn. Mooi niet. Uit onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau Motivaction (in opdracht van Omo die ons aan het wassen wil houden) blijkt dat omgerekend meer dan 245.000 Nederlandse moeders kinderen alle activiteiten verbieden waarbij zij vies kunnen worden, dat geldt daarmee ongeveer voor 465.500 kinderen. Klinkt vreselijk. Beetje afdingen mag wel, denk ik. In je mooiste kleren laten buiten spelen, is wel heel gewaagd. Je gaat niet in sportkleren naar een gala. Je kleden op de gelegenheid hoort bij de verwachting van wat gaat of kan gebeuren. Buitenspeelkleding kan best leuk en mooi zijn, maar moet passen bij spelen. Dus het moet lekker zitten, tegen een stootje kunnen en goed te wassen zijn.
O hoe lang is het geleden dat we op bezoek gingen bij mijn ouders. Keurige mensen. Hoe ik in dat nest terecht ben gekomen, weet ik niet. Een televisie-item gisteravond waarin de oprichting van een club niet-perfecte huisvrouwen werd gemeld, was helaas zeker dertig jaar te laat voor me. Eindelijk protest tegen keurig opgeruimde, schoongepoetste huiskamers waar geen speeltje op de grond te zien is. De schaamte voorbij, heerlijk. Ik deed zo mijn best om tenminste bij een bezoek aan opa en oma netjes voor de dag komen. Zonen van 6,4 en 2 in witte broeken, heldere blouses en nieuwe sportschoentjes. Stond prachtig. Maar onderweg at de een iets met een kleurtje, gleed een ander over een graspol en trapte de derde 'bij vergissing' in een plasje. Ja nu lach ik er om, maar toen was ik boos...nee heel verdrietig. Wat meer of mij zegt dan over mijn kinderen. Nu weet ik dat dit de uitzondering was die de regel bevestigde. Ze waren 'speelbestendige kleding" gewend. Meer uit noodzaak dan uit luxe. We waren niet rijk dus alles moest tegen een stootje kunnen en werd op de groei gekocht, zodat het lekker lang ruim bleef zitten. Tuinbroeken met verstelbare bandjes waren ideaal. Een pleegdochter die in rose, met merk en vlechtjes werd aan - en - afgeleverd, kreeg tussentijds 'wat makkelijks' aan. Ze knapte daarin enorm op, al waren haar ouders het hier niet mee eens. Die spaarden kosten noch moeite om dit 'getroebleerde' kind het beste van het beste te geven om het ín gareel te houden'. Want verwachtingen kunnen dwingend zijn. Kinderen als op een plaatje, schoon, nooit huilend, zonder grote groene snottebel, met haren in positie, zonder schaafplekken lijken ideaal maar missen de bulten, het verdriet bij verlies, de boosheid wanneer iets niet lukt. Net als de opwinding van iets nieuws met de kans op teleurstelling, de landerige verveling van alles kunnen doen maar niet kunnen kiezen, het eindeloos herhalen tot het wel lukt en het nergens iets van aantrekken omdat je de wereld vergeet bij spelen. En ja daar kun je vies bij worden, je broek scheuren, je schoenen slijten. Het risico van de vrijheid, het avontuur, het opgaan in de eindeloze kindertijd waar nu juist deze grote vakantie alle gelegenheid voor is. Hoeft niet, natuurlijk. Lekker spelen kan zonder viezigheid en ellende. Vies worden is geen doel of prestatie, het kan een gevolg zijn. En af en toe, ja af en toe willen wij, verantwoorde ouders, ze ook laten ervaren hoe ze er uit kunnen zien op hun mooist. Met kerst bijvoorbeeld. Heel even. Liefst tot en met het bezoek aan opa en oma. Dat is mij nooit gelukt....en het is de vraag of opa en oma dat verwachtten. Want o wat kunnen wij ons en onze kinderen aandoen als we uitgaan van perfectie. Misschien is het ergste wel dat we dure, mooie, tere kleding kunnen betalen en denken dat wat meer kost wel beter zal zijn. Terwijl juist met minder teer, strak op het lijf en voordelig want lang te gebruiken, meer te doen is. het is net als met speelgoed. Duur speelgoed vol kleur, geluid, beweging en details lijkt meer mogelijkheden te bieden maar kinderen spelen beter met dingen zonder toeters en bellen. Meer kan met minder. Zie mijn boeken de Speel wijzer spelen kan met alles en het doe-boek; spelen met voor de handliggende voorwerpen... Dat geldt dus ook voor kleding om in te spelen. Meer overwegingen staan in Wat mag? Wat kan!, zie mijn website. (Ok nu de was...zou dat echt op 15 graden schoon worden?!)

spelen met baby''s

2010-06-25T10:48:00.005+02:00

Wanneer beginnen kinderen te spelen? Het is een vraag waar ik van schrik. Achter deze vraag lijkt de aanname te schuilen van niet spelende baby's. Toegegeven; veel pedagogen nemen als startpunt voor 'het echte spelen 'het doen alsof ' spel van kinderen rond de twee jaar. Maar alle activiteiten van jongere kinderen simpelweg als 'onderzoek naar functionaliteit' afdoen gaat mij veel te ver. Kinderen spelen al voor de geboorte, zo ver als in hun vermogen ligt. Dat is niet ver, dus beperkt het zich tot spelen met vingers, blazen en bewegen. Eenmaal geboren is binnen een paar uur voor het eerst 'samen te spelen'. Met een wakkere baby is contact te leggen. Steek je tong uit en het reageert. Maak geluidjes en hij luistert. Geef reactie op zijn reactie en het ontdekt hoe leuk alertheid en reageren is. De eerste voorwaarde voor spelen is mogen spelen. Ons plezier in spelen is de motor. Dit plezier is sterk afhankelijk van de gelegenheid die we geven, hoe leuk wij het spelen van kinderen vinden. Daaruit komt onze uitdaging om te gaan spelen en de gelegenheid die we geen als vanzelf. Geen plezier, geen aandacht, geen ruimte, weinig mogelijkheden voor baby's.

Baby's spelen anders dan peuters. Die spelen weer anders dan kleuters. Schoolkinderen weer anders dan pubers en pubers weer anders dan volwassenen. Spelontwikkeling is goed voor een wetenschap, maar is niet vast te pinnen in een omschrijven passend bij alle leeftijden. Dit is logisch maar is lastig in de praktijk. Wie uitgaat van het stereotiepe beeld van spelen, geeft baby's weinig mogelijkheden. Ze kunnen niet praten dus lijken ze niets te zeggen te hebben. Ze kunnen niet met speelgoed omgaan, hebben geen idee van spelregels en weten niet wat van ze verwacht wordt bij spelen.

Aannames bepalen en beperken vaak bij voorbaat. Kijk naar babyspeelgoed en de aannames liggen letterlijk voor het grijpen. In de praktijk zijn maar een paar dingen interessant. Een rammelaar voor soms, een pluche beest voor decoratie. Baby's spelen meer met wat ze zien (veel minder dan wij zien), voelen (veel meer dan wij voelen, want met hun hele lijf), ruiken en proeven (aftasten met de mond, dus ook voelen). Dat is de ruimte waarin ze spelen.

Voor spelen hebben ze toestemming om die ruimte te gebruiken nodig. Letterlijk en figuurlijk. Deze ruimte wordt bepaald door wat wij onder spelen verstaan. Letterlijk; verstaan. Baby's praten met hun lichaam. Door hun lichaamstaal te verstaan kunnen we zien wat een baby boeit, interesseert, plezier om heeft. We kunnen zijn nieuwsgierigheid prikkelen, zijn reactie uitlokken en daar weer mee verder gaan. Zittend in een stoeltje heeft het minder mogelijkheden dan liggend op de grond waar hij meer controle heeft over zijn lijf en handjes en alles meer binnen be-reik. Letterlijk door reiken erbij kunnen is de belangrijkste voorwaarde voor ontwikkeling.

Voor baby's is alles nieuw. Ze zijn vaak minder geïnteresseerd in 'noodoplossingen' zoals speelgoed, een meer in het origineel. Zoals zijn moeder of vader die veel vertrouwder klinkt als een rammelaar en hun vingers zijn ook beter en leuker om beet te pakken. Of anders een doekje, later een bakje of een doos.

Uitzoeken wat daarmee kan is medeafhankelijk van de reacties. Een doos pletten door er op te gaan zitten, kan leuk zijn omdat iemand daar om lacht, maar ook bedreigend wanneer iemand hier van schrikt. 'Daar is die doos niet voor... oei wat heb je nu gedaan..... ach nou is de doos kapot'. De opmerkingen passen bij wat we zagen, zijn afhankelijk van de waarde van de doos, misschien zelfs terecht. Maar ze geven vooral aan hoe de volwassenen niet begrepen waar het kind mee bezig was. Ze dempen en beperken spelen. Niet alle ervaringen zijn positief, maar ook negatieve ervaringen hebben de positieve kant van weten wat er gebeurd en kunnen omgaan met de gevolgen.

Angststoornissen bij kinderen zijn tegenwoordig geliefde onderwerpen voor onderzoeken. Bij kinderen worden steeds meer angsten geconstateerd. Genoemde oorzaken zijn onder andere; baby's in kinderopvang worden blootgesteld aan meer onrust dan baby's thuis maar ook de toegenomen vervrouwelijking van onze samenleving, de gegroeide mogelijkheden tot aansprakelijkheid en mogelijkheden om ter verantwoording te worden geroepen, tot onze hoge verwachtingen op zekerheden ingegeven door al die apparaten die altijd werken zoals het moet, toetsen die duidelijke uitslagen geven en methodieken waarbij succes verzekert lijkt.

Wat dit met spelende baby's te maken heeft? Alles, want baby's weten hier niets van en wij weten vaak niets meer van baby's omdat we hun onkunde, hun gebrek aan referentiekaders omzetten in gebrek in vertrouwen in wat kinderen kunnen en mogen.
Angst beperkt. Van ouders met angst mogen kinderen minder. Kinderen met angst durven minder.

Zekerheden zijn moeilijk te rijmen met spelen. Wat binnen be-reik ligt is nog niet zeker...kunnen kinderen erbij, wat zullen ze daar mee kunnen doen...Het ligt dichtbij, voor het grijpen, met moeite, durf en inspanning...maar helemaal zeker of het lukt, bevallen zal, mogelijkheden geeft, is het niet. Uitdagen om grenzen te verkennen en over te gaan met kleine stapjes, in kleine variaties op het bekende houdt spelen leuk en spannend. Binnen bereik houdt een kleine ruimte in...die is te overzien. Wie spelen van baby's begrijpt vermijdt grote stappen, grote gebaren, te veel speelgoed. Een kapstok tot 24 maanden is; 1/4 van het aantal maanden in speelgoed. En zelfs hierbij versta ik onder speelgoed ook die volwassen vinger, die lap, die beweging en dat ene steeds weer opklinkende geluidje.

Pleidooi voor onthaasten en tegen onderwijsraad onzin

2010-05-31T12:20:00.004+02:00

De onderwijsraad heeft verstand van onderwijs maar geen verstand van ontwikkeling. Kinderen van 0-6 jaar moeten meer leren volgens dit meest recente rapport van onderwijsdeskundigen met oogkleppen op. Ze zien een rechte weg naar de universiteit, ongeacht of de stenen voor het wegdek in het begin van de route al of niet aanwezig zijn.
De VVD wil een taaltoets voor drie jarigen. Met alle gevolgtrekkingen van dien. Dat is makkelijk scoren zonder rekening te houden met verschillende manieren en snelheden voor ontwikkeling. Laat staan dat zij zich willen realiseren hoe driejarigen te toetsen zijn.

De wensen van de VVD zijn doorzichtig voor wie goed kijkt. Zo er al testen mogelijk zijn voor deze leeftijd, zijn de uitkomsten voorspelbaar maar niet zo makkelijk met een recept te verbeteren. Juist die wens om een recept te vinden waarmee ieder pijntje in de ontwikkeling is te genezen, nekt de ontwikkeling. Het is symptoombestrijding waarvan bewezen is dat ze op langere termijn niet helpt. Onlangs bevestigde dr. Marjolein Deunk dit opnieuw. Haar wetenschappelijke studie naar Discource Praction in Prescool toont opnieuw aan hoe de verwachtingen van de meeste Voorschoolse Educatie programma's en schoolse methodieken in de onderbouw, bitter weinig opleveren.
Het pleidooi van de Onderwijsraad voor meer methodiek voor kinderen van 2-6 jaar is levensgevaarlijk. Ze bedreigt de ontwikkeling van toekomstige generaties van 0 tot 12jaar. Kinderen komen nog meer onder druk te staan van goede bedoelingen waarmee het omgekeerde van het gewenste bereikt wordt... de basis voor leren ontbreekt immers.
Die basis voor cognitief leren wordt gelegd door spelen zonder methodiek.

De Onderwijsraad maakt zich terecht zorgen over toegenomen achterstanden bij kinderen in de basisschool. Steeds meer kinderen hebben moeite met concentratie, rekenen, actieve taalbeheersing, motorische vaardigheden nodig om een vloeiend handschrift te kunnen ontwikkelen. De oplossing ziet de Raad in een rapport geschreven in opdracht van demissionair minister Rouvoet in vroeger onderwijs. Meer VVE programma's in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven, meer leergericht werken in de eerste en tweede groep. De opmerkingen van de Onderwijsraad getuigen van kokervisie gericht op cognitieve ontwikkeling. Ze missen de betekenis van de holistische feiten: Onze motorische ontwikkeling hangt samen met onze sociale, creatieve en cognitieve ontwikkeling. Geen van deze aspecten kan zich los van de anderen ontwikkelen. De Onderwijsraad trapt in de valkuil van schijnbaar duidelijke gegevens van meetlatgemiddelden. Voor kinderen wordt de meetlat tegenwoordig veel te hoog gelegd. VVE programma's, die bijna uitsluitend gericht zijn op taalontwikkeling, gaan volgens dr. Sieneke Goorhuis Brouwer (universiteit Groningen) bijvoorbeeld uit van CITO scores die wat 50% van de kinderen scoren aan woordbeheersing tot 'normaal' bestempelen. Maar wetenschappers weten dat de verschillen in ontwikkelingstempo bij kinderen tussen de 0 en 6 jaar zo groot kunnen zijn dat pas kinderen boven de 90% norm aantoonbare achterstanden hebben. Meisjes zijn bijvoorbeeld vaak sneller met praten dan jongens. En schouwers kunnen lang kijken en luisteren voor ze zelf het woord nemen. Kinderen met andere culturele achtergronden dan Nederlandstalige betrokken voorlezende ouders hebben een andere taalvoorraad. Deze is daarmee niet per defintie minder gezien vanuit ontwikkelingspotentie voor de getoetste leeftijd, maar wel anders dan de getoetste woorden. Door de 50% norm te hanteren, spelen overheden de aanbieders/ondernemers met VVE programma's, waarmee met alle goede kind- ontwikkelingsgerichte intenties, ongetwijfeld ook aanwezig bij aanbieders en uitvoerders van deze methodieken, andere belangen worden gediend dan de belangen van kinderen.

De gevolgen: we willen te snel, te veel en te expliciet ontwikkeling van kinderen beïnvloeden. En als dit niet kan, laten we ons problemen aanpraten. Kinderen die de gewenste scores niet halen hebben een achterstand, dyslexie, ADHD. Waarvoor nog meer methodes nodig zijn.
Dit is een vicieuze cirkel waar kinderen de dupe van zijn. Ieder stempeltje (achterstand, slecht in.... moeite met) geeft levenslange schade. Veel stempeltjes zijn volkomen onterecht. Geef een kind de ruimte om zich in eigen tempo te ontwikkelen. Met geduld komt veel vanzelf goed. (Niet alle kinderen zijn paardebloemen)

Ik pleit voor spelen. Ik pleit voor onthaasten.
Laat kinderen hun natuurlijke ontwikkeling doormaken. Natuurlijk door ze mogelijkheden en uitdaging te bieden, maar zonder daar eisen voor uitvoering aan te stellen. Meer aandacht voor het proces. Minder afrekenen op de vooraf geplande prestatie.

Baby's van drie maanden oud naar een kinderdagverblijf brengen is daarom geen goed idee. De pedagogisch medewerksters zijn lief en doen hun uiterste best, maar een baby heeft op die leeftijd behoefte aan een op een contact met een vertrouwd persoon. En dat niet alleen bij verzorgen, ook als het 'gewoon' ligt te kijken en luisteren. In een kinderdagverblijf is het te druk, zijn te veel verschillende gezichten, geluiden,gebruiken. Vertrouwen opbouwen geeft basis voor het vermogen indrukken toe te laten. Dat is de basis voor leren.
Kinderen uitdagen tot bewegen, betekent niet dat ze intelligent zijn als ze op een jaar oud loslopen. Wel dat ze ontdekken waartoe ze in staat zijn, om leren gaan met falen en vallen, actie -reactie, middel en doel....de basis voor logisch inzicht.
Kinderen woordjes aanleren zegt niets over het begrijpen, laat staan kunnen gebruiken, van deze woorden. Het is zoals ons Frans van de middelbare school. Bij velen weggezakt al komt een beetje tijdens vakantie in Frankrijk weer naar boven. 5 jaar woordjes leren op de middelbare school blijkt net genoeg voor het kunnen doen van de dagelijkse boodschappen.
Ja voorlezen helpt taalontwikkeling op weg. Net zoals praten tegen jonge kinderen. Woordjes stampen in acht, tien tot twaalf behandelde thema's per jaar, helpt niet. In alle VVE programma's zitten goede ideeën, zoals in alle kookboeken. Het hele kookboek gebruiken ontslaat mensen van zelf nadenken. Een VVE programma als vaststaande methodiek, lees kookboek, gebruiken zonder naar de behoefte van kinderen te kijken, werkt averechts. De opbrengst is de moeite niet waard. Meer resultaten zijn te bereiken door inspirerende betrokkenheid, laten gebeuren en waarderen wat het kind doet en wil doen.

Kinderen hebben ruimte en tijd nodig. Letterlijk door ze vrij op de grond te laten spelen en door ze tijd te bieden. Geduld....het reageert wel op wat we zeggen....hun computer is nog niet snel, ze hebben nog geen backup vol referenties hoe en hoe snel te reageren. Laat ze het uitvinden. Geef ze ruimte om zelf oplossingen te vinden, te ervaren, uit te proberen en door herhalen vaardigheden en inzichten te ontwikkelen. Dat is spelen. Maak het mogelijk, wacht af, kijk, waardeer en geniet.
Laat kinderen meer en langer spelen, opdat ze als zes-zevenjarigen kunnen gaan leren. Vaardigheden en inzichten ontstaan op basis van ervaren, ontdekken, uitproberen en herhalen. Niet alle kinderen zijn even snel. Lopen leren kinderen bijvoorbeeld tussen 10 en 24 maanden. Verschillen van meer dan een jaar zijn niet ongebruikelijk en zeker niet abnormaal. Baby's ontwikkeling wordt gekenmerkt door motorische ontwikkelingen, bewust zien, horen, voelen, ruiken,proeven. Met deze ervaring en vaardigheid kunnen ze in het tweede levensjaar naar toepassingen zoeken; de eerste woordjes geven een eerste symbolisch bewustzijn en selectief vermogen weer. In het derde jaar komen ze toe aan de sociale context. Ze kunnen iets duidelijk maken van wat ze willen en begrijpen vanuit een egocentrische gerichtheid. Ze imiteren onze wereld. Letterlijk nadoen, zonder waarom vragen...die komen later als begin van zingeving. Kleuters voegen hier hun fantasie aan toe om onze wereld in handzame weergave te kunnen begrijpen. Ze denken magisch, prelogisch, niet symbolisch. Het zijn geen leerlingen van de voor ons belangrijke kennis, maar kinderen in hun eigen wereld. Ze herkennen bijvoorbeeld hun eigen letter, maar begrijpen niet dat meer mensen die letter gebruiken. (

Een lange blog, maar o wat kunnen mensen met oogkleppen op een hoop schade aanrichten.

Genieten van spelen als voorwaarde

2010-05-10T10:22:00.004+02:00

De dag na moederdag maakt weer duidelijk hoe belangrijk waardering is.
Zijn het niet altijd vrouwen die volgens de boekjes klagen over het gebrek aan aandacht voor wat hen bezighoudt. Weten deze klagers heel goed hoe desinteresse plezier kan vergallen! 'Hij ziet niet eens wat ik gedaan, gemaakt, gekookt heb'. Wat heeft het nog voor zin om moeite te doen als het niet wordt opgemerkt, laat staan gewaardeerd! En blijkt liefde niet juist uit dat gevoel gezien te zijn, gewaardeeerd te worden. De dag na moederdag zouden juist vrouwen zich moeten realiseren hoe hun waardering, of het gebrek daaraan, doorwerkt in het plezier waarmee kinderen spelen

Waardering voor spelen door volwassenen, stimuleert spelen volgens onderzoekers. Het zijn van die uitslagen die je blind kunt voorspellen... en toch....door de praktijk worden tegengesproken. Ga maar eens kijken en luisteren bij ouders die hun kinderen ophalen van school of kinderopvang. Vol belangstelling vragen de betrokken ouders aan hun kinderen; 'En wat heb je gedaan vandaag?'. Het antwoord laat zich raden 'gespeeld'. En de reactie 'O, heb je niets gedaan'. Spelen staat klaarblijkelijk gelijk aan niets doen. En als ze al wat maken, dan is het niet snel goed genoeg. Een vingerverfschilderij is geklieder. Een zelfgemaakte constructie lijkt nergens op. En vies lijkt te vaak niet samen te kunnen gaan met waardering. Zie hoe pedagogisch medewerksters zich opmerkingen over spelen aantrekken omdat daar uit zou blijken dat 'hun werk niets voorstelt". De verzuchtingen van ouders en onderwijzers over 'speelse kinderen' en de discussies over spelen of leren. Ze geven allemaal weer hoe veel mensen spelen met de mond waarderen maar naar gevoel spelen kinderachtig vinden, lees een weinig waardevolle, bezigheid achten.

In dit weblog staat meer dan eens het belang van spelen beschreven. Goed spelen vereist moeite en inzet. Daar is waardering voor nodig. Belangrijke voorwaarden voor goed spelen zijn toestemming om te spelen, uitdagingen die nieuwsgierig maken en waardering voor het proces, het plezier en de inzet bij spelen. Kinderen spelen beter zodra ze voelen en weten dat wat zij doen door volwassene gewaardeerd wordt. Kinderen durven meer als ze weten dat ze het vertrouwen krijgen om te doen wat ze willen doen. Kinderen willen meer zodra ze ervaren hoe volwassenen om hen heen genieten van hoe ze spelen. Interesse groeit als ze herkent wordt. Een van mijn kreten is 'Een kind speelt omdat het niets beters te doen heeft'. Letterlijk waar. Een spelend kind is op de toppen van zijn kunnen bezig. Hij of zij kan niet beter. Daar mag het waardering en liefde voor krijgen. Genieten van spelende kinderen, geeft spelende kinderen. Zelf spelen heeft waarde die niet overschat kunnen worden. Geniet en maak het mogelijk.

het nieuwe boek is uit!

2010-04-08T17:49:00.004+02:00

Mijn nieuwste boek is uit! Wat mag? Wat kan? Dilemma's bij spelen verscheen bij Elsevier Kinderopvang. Het is mijn vijftiende boek alweer. Ok ze zijn niet allemaal even dik en groot. De eerste vijf zijn definitief de deur uit (alleen tweedehands te koop via bol.com), maar toch ..ook met de komst van dit niet eens zo kleine en dunne boek ben ik blij. In dezelfde reeks verscheen vorig jaar mijn Doeboek met ruim 80 speelse ideeën. Ook leuk met inspirerende illustraties. Maar dit nieuwe boek is zonder twijfel het mooiste dat ooit van mij verscheen. In geen ander werd de door mij geschreven tekst zo rijk geïllustreerd met prachtige foto's. Alle hulde aan de vormgevers bij Elsevier kinderopvang.

Het is een discutabel boek geworden voor ouders en pedagogisch medewerkers van kinderen tussen de 0 en 4 jaar. Veel van de informatie gaat ook op voor oudere kinderen.
Het is een boek met een duidelijke intentie. Ik wil de figuurlijke ruimte om te spelen vergroten. Dit kan alleen door veiligheid te wegen.
Onze zorg voor veiligheid trekt grenzen. Hoe groter de zorg hoe kleiner de speelruimte. Gekscherend waarschuw ik voor de gevaren van de drie f's; falen, fouten en vallen. Dat mogen kinderen niet meer, want dat is zielig, eng, doet zeer, kost geld, geeft schade, is lastig. Dat is jammer. Kinderen leren door vallen en opstaan. Wanneer alles ineens goed gaat neemt de uitdaging om het beter te doen af. Spelen hoort een hoog lukt't gehalte te hebben. De spanning van binnen be-reik, door reiken bereiken, blijft hoog wanneer de uitkomst niet zeker is. Kinderen moeten zich inspannen om hun grenzen te verkennen en te verleggen. De tevredenheid wanneer het gelukt is wordt gevoed door mislukkingen.

Dit boek is geschreven om discussies op te roepen over wat mag en kan bij spelen. De onderwerpen geven alle aanleiding. Bijvoorbeeld; Mogen kinderen slopen?, pau-pauwen, rauzen, timmeren, vies worden, vallen? Waarom wel en waarom niet? Moeten we ze alleen laten spelen of is samen spelen beter? Geven we ze uitdaging met Winnie de Poeh speelgoed? Hoe reëel zijn de gevaren bij het spelen in een groene omgeving, met dieren, op een klimrek? Wat kunnen de padagogische waarden zijn van stoeien, boos worden, kliederen, bang zijn, vrijgelaten worden en moeite moeten doen?

Ik zeg altijd onafhankelijke informatie te willen geven, zonder voor te schrijven. Door voer voor discussie aan te dragen hoop ik duidelijk te kunnen maken wat iets voor mensen en vooral kinderen kan betekenen. Ik prik graag. Benoem de achterkant van het gelijk en relativeer waar nodig op basis van feiten en verschillende meningen. Dit kan tot een weloverwogen visie leiden met een praktische vertaling. Deze opzet is ook voor dit boekje de basis geweest, maar de vorm dwong mij tot meer kleur bekennen dan ooit. Het is een beetje recalcitrant geschreven. De nadruk lijkt uit te gaan naar de bezwaren. Ieder bezwaar wordt serieus gewogen en vaak te licht bevonden. U hoeft het daar niet mee eens te zijn. Kom maar op met uw mening! Ik hoor graag hoeveel figuurlijke ruimte u kinderen wilt geven om te spelen en waar bij u de theoretische waarde tegen de verantwoordelijke praktijk aan botst.
Het boek kost € 19,95 en is, eventueel gesigneerd, via deze website te bestellen.
Bijbehorende workshops zijn ook mogelijk. Ben benieuwd naar ieder commentaar.

This blog has moved

2010-03-17T16:14:00.001+01:00

This blog is now located at http://speelgoedadvies.blogspot.com/.
You will be automatically redirected in 30 seconds, or you may click here.

For feed subscribers, please update your feed subscriptions to
http://speelgoedadvies.blogspot.com/feeds/posts/default.

nieuwsgierigheid en argwaan

2010-03-17T15:44:00.004+01:00

Ik pleit vaak voor ruimte om te spelen. Kinderen hebben vooral figuurlijke ruimte om te spelen nodig. Dit betekent de ruimte om zelf ideeën te mogen hebben en uit te proberen, zelf oplossingen te mogen zoeken die mogen afwijken van wat wij al lang als de beste, snelste of mooiste hebben beoordeeld. In deze figuurlijke ruimte kunnen kinderen fouten maken, vallen, geen oplossing vinden ook niet na lang zoeken, verliezen en teleurgesteld worden. Ze kunnen pijn krijgen, zichzelf tegenkomen op een manier waar ze niet trots op kunnen zijn. Voor de figuurlijke vrijheid hebben kinderen ons vertrouwen nodig. We moeten geloven dat ze in staat zijn om die oplossing zelf te vinden, dat idee zelf uit te werken en die poging te wagen. Daarvoor accepteren we het risico van fouten, falen en vallen. Vertrouwen hebben in kinderen betekent ook kinderen durven uitdagen tot nieuwsgierig zijn waarmee ze zelf kunnen ervaren, ontdekken en uitproberen. Met alle risico's van dien.
Voor iemand zoals ik, die dag in dag uit pleit voor deze figuurlijke ruimte voor kinderen, voor nieuwsgierigheid en durf waarmee nieuwe situaties kunnen worden verkend, is dit een moeilijke dag. Wanneer een kind uit de veilige omgeving van het eigen huis wordt gehaald door een volwassene die ze denkt te kennen en te kunnen vertrouwen (bekende buurman, politieagent) en daarna het allerergste overkomt wat een kind kan overkomen, wordt daarmee ieder pleidooi voor toe te laten risico, vertrouwen, zelfstandigheid, ondernemingslust ondergraven. Deze man heeft iets vreselijks gedaan. In de eerste plaats met Milly maar erger nog met alle kinderen en hun ouders in Nederland. Hij heeft de figuurlijke ruimte waar kinderen recht op hebben, die ze nodig hebben, beschadigd.
Ouders zijn geneigd om iedere vreselijke gebeurtenis in hun eigen situatie te vertalen. In de afgelopen weken had ik te maken met angst voor Polen na een overval op een gezin door twee vermoedelijke buitelanders, angst voor Marokkaanse kinderen na een flinke scheldpartij op de peuterspeelzaal (!) en angst voor verkrachting na een sexueel getint spelletjes van een vijf jarige. En nu, zo veel erger, dit....
Als reactie zouden we onze kinderen het liefste in een kooitje willen doen. Vastbinden op een stoel. Geen moment alleen laten. Ik voel mee met de ouders op meer dan een manier. Ook ik verloor een zoon, niet door misdaad wel door misrekening van een arts die alle voor hem geldende protocols negeerde.
En toch, of misschien wel juist daarom, blijf ik pleiten voor vrijheid voor kinderen.
Maak ze weerbaar. Leer hoe ze met vuur kunnen omgaan, zwemmen, wat ze kunnen doen bij gevaar, hoe ze naar hun argwaan kunnen luisteren en waarmee zij zichzelf kunnen verdedigen.
Daarmee is niet ieder risico uit te sluiten, maar hoe triest ook...dat mogen we niet willen...kinderen hebben recht op fouten, falen en vallen. Het recht op een aardige buurman staat daar niet bij....helaas.

nieuw boek, nieuwe folders, nieuwe certificaten, nieuwe website

2010-02-24T13:57:00.006+01:00

Ik wacht vol spanning op wat aangekondigd is. Niet alles wil ik al verklappen maar dit wel. Mijn adviesbureau beschikt nu over drie professionele folders.
- Een met informatie over ouderavonden, inclusief mogelijke gespreksonderwerpen.
- Een vol nieuwe thema's voor workshops en inleidingen.
- En de dikste vol lesmodules die zijn te combineren tot cursusmogelijkheden. Plus de vijf uitgeschreven cursussen die ook op de BKK opleidingenlijst vermeld staan.

Deze laatste vermelding is belangrijk. Ze komen daarmee voor subsidie aangevraagd bij Bureau Kwaliteitzorg Kinderopvang, in aanmerking. Het mag van dit bureau geen erkenning heten. Het zij zo. Men heeft de inhoud van deze cursussen nauwkeurig bekeken en gewogen of ze in deze vorm voor een vermelding op deze lijst, van dit bureau, acceptabel waren. Dat zijn ze. de cursussen kunnen daarmee bijdragen aan pedagogische kwaliteit van kinderopvang. Dat wisten we al, maar we zien het graag bevestigd. Laat maar veel kinderopvangorganisaties van deze mogelijkheid gebruik maken. Wij vinden dit belangrijk en hebben veel moeten regelen om dit te kunnen doen.
Hiermee wordt namelijk afgeweken van de tot nu toe gevolgde gewoonte om alles op maat te maken, zoals de opdrachtgever wenst. Maar ook deze 'confectie' is uiteraard naar behoefte aan te passen. De pedagogisch werkers uit de kinderopvang krijgen na vier bijeenkomsten van een cursus een certificaat uitgereikt, maar belangrijker vind ik de visie die ze in vier delen ontwikkelen. Op de certificaten staan de vaardigheden en kennisaspecten vermeld welke in de cursus aan de orde zijn gekomen. Wie geen volledige cursus wenst, maar bijvoorbeeld een workshop of een themabijeenkomst kan overigens een bewijs van deelname ontvangen.
Via de website zijn de folders aan te vragen.

De nieuwste cursus gaat over het belang van interactie bij spelen. Ze benadrukt het belang van houding 'kunnen lezen', gaat in op communicatie door lichaamstal van kinderen, volwassenen, kinderen onderling en hoe de houding van volwassenen van invloed kan zijn op spelen. Kinderen spelen niet vanzelf goed. Onze houding kan inspireren en afwijzen, stimuleren en afremmen. Uiteraard zijn van deze cursus ook lesmodules eenmalig te geven of is dit onderwerp te verwerken in ouderavond presentaties. Meer informatie staat in de cursusfolder, aan te vragen via www.speelgoedadvies.nl

Eind maart komt mijn nieuwe boek uit. De titel; Wat mag! Wat kan! Dilemma's bij spelen. Uitgever is Elsevier Kinderopvang. Het boek verschijnt in de serie praktische handboeken waarin ook het Doeboek met 80 speelse ideeën voor kinderen van 0 tot 4 jaar verschijnt. Wat Kan! Wat mag! geeft de uitwerking van tien dilemmadiscussies waarbij na een situatieschets gekeken wordt naar het belang voor kinderen om bijvoorbeeld te slopen, met dieren te spelen, te kliederen of te stoeien, de bezwaren, de padagogische waarde en de uiteindelijke hamvraag; Mag het! Kan het? Mag staat voorop. Want niet alles wat kan, mag. Op de tafel dansen bijvoorbeeld, kan wel maar mag niet. Wij bepalen wat mag en daarmee bepalen wij de speelruimte en de speelse mogelijkheden voor kinderen. Met dit boekje probeer ik deze speelruimte op te rekken. Het is geschreven voor ouders en pedagogisch medewerkers. Ik heb de proefdrukken gezien en mede dankzij de vormgeving is het zonder twijfel het mooiste boek geworden dat ik ooit heb mogen schrijven. Niet door mijn tekst, wel door de vormgeving.
Voorinschrijven kan via www.speelgoedadvies.nl
De onderliggende brochure met discussiemodel en 48 dilemma's is te bestellen voor € 3,-- exclusief verzendkosten.

En last but not least is mijn webmaster Jos Teunissen heel druk met de laatste handelingen voor een nieuwe website. Een enorme klus. Met enige weemoed neem ik afscheid van de illustraties gemaakt door Ot van den Anker. Foto's van spelende kinderen, binnen en buiten, blijven welkom. U kunt ze sturen naar info@speelgoedadvies.nl met uw toestemming om ze op de website te gebruiken.

Het laatste nieuwtje is nieuws. Ik kan niet alles vertellen maar een klein tipje van de sluier is opgelicht met...hou bol.com in de gaten.

spelen voor ontwikkeling.

2010-01-28T16:19:00.004+01:00

Gisteren hoorde ik een mooi voorbeeld. Een basisschool constateerde dat te weinig vijfde groepers goed hun veters konden strikken. Ze besloten tijd vrij te maken voor striklessen, af te sluiten met een strikexamen waarmee een diploma te behalen viel compleet met feestelijke uitreiking. Maar het beleid voor de onderbouw om kinderen vooral schoenen te laten dragen met klitterbandsluiting bleef, omdat het te lastig was en te veel tijd kostte om voor het buitenspelen met veters te moeten stoeien. Alsof een kind van zeven jaar op een goede dag wakker wordt en denkt 'Ik ben zeven, ik kan dus strikken". Mijn zoon dacht dit ook. Toen hij vier jaar werd vroeg hij om vijf jaar te mogen worden op die dag "want dan kon hij fietsen". Ach hoe naïef was hij. Vreselijk te moeten bedenken hoe veel volwassenen nog steeds zo lijken te denken.

De reacties op achterstanden zijn vaak gericht op noodverbanden en zelden gericht op oorzaken. Te zware kinderen moeten meer gaan bewegen....in plaats van kinderen moeten bewegen vanaf hun babytijd...in plaats van eindeloos in Maxi Cosi's te moeten hangen. Kleuters lopend of op de fiets naar school. Buiten spelen.
Voor achterblijvende rekenprestaties besluit men tot meer, vaker en eerder rekenen zonder aan de voorwaarden om te kunnen leren rekenen aandacht te geven. Kinderen die tot honderd kunnen tellen weten niet hoeveel honderd is als ze nooit honderd knikkers hebben gehad. Ze kunnen geen verhaalsommen vol delingen begrijpen als ze geen zandtaart hebben mogen verdelen of spelkaarten hebben verzameld. Eerder leren tellen, helpt niet als je niet met hoeveelheden mag spelen.

De waarde van spelen wordt onderschat omdat vrij spelen geen meetbare scores oplevert. Puzzelen vinden sommige mensen zinniger dan spelen met een pop, omdat een gelegde puzzel een zichtbaar resultaat geeft. Spelen met een pop is even zinnig maar wat een kind spelend ontwikkelt is minder zichtbaar. Pratend oefent het zijn actieve taalbeheersing, logisch denken, voorstellingsvermogen, inlevingsvermogen. Allemaal inzichten en vaardigheden die het nodig heeft om op school te kunnen leren. Aan die voorwaarden wordt geknabbeld door het ministerie die alle peuterzalen methodisch ontwikkelingsgericht wil laten werken, door scholen met weinig aandacht voor kleuterkenmerken, kinderopvangorganisaties gericht op schoon, lief, netjes en rustig en ouders die de voorkeur geven aan computer, muziekschool en museumbezoek omdat dit veiligers, overzichtelijker en leerzamer is dan buiten spelen.

De gevolgen zijn zichtbaar. Maar de manier waarop we de groeiende achterstanden aanpakken heeft vaak maar weinig met de aantoonbare oorzaken te maken. Kinderen laten spelen lijkt op niets doen. Dat is niet waar. Meer aandacht voor de voorwaardenscheppende zorg, bijvoorbeeld door te zorgen voor een boeiende speelomgeving, uitdagende middelen om mee te spelen, tijd en ruimte voor falen en vallen. Dat alles is alleen mogelijk wanneer spelen gewaardeerd wordt voor wat ze voor ontwikkeling kan betekenen...

In de bijdragen aan dit blog kwamen de zorgen over een dalend speelpeil regelmatig voor. Het speelpeil daalt. Onder speelpeil versta ik de combinatie van concentratie, hoe vaak - lang en de inventiviteit waarmee gespeeld wordt. Kinderen spelen met minder concentratie waardoor ze minder ervaren, dat wil zeggen minder bewust zien, horen, voelen, ruiken en proeven. Ze spelen korter en minder vaak eenzelfde spel waardoor ze ook minder variëren en daardoor minder mogelijkheden ontdekken en verkennen en ze gebruiken minder inventiviteit of wel eigen mogelijkheden. Bij alle discussies over toenemende achterstanden vind ik spelen te weinig genoemd. Of het nu gaat over een slechte motoriek, minder goed rekenen of minder zelfstandigheid, steeds opnieuw zijn oorzaken te vinden in de manier waarop wij kinderen laten spelen en uitdagen tot spelen. Maar het is niet allemaal kommer en kwel. Ik zie een kentering. Kinderopvangorganisaties gaan, onder druk van internationale onderzoeken waar Nederland niet best uit komt, nadenken over pedagogisch handelen, onderwijsmensen vinden elkaar in de vereniging voor (de belangen van ) het Jonge Kind en misschien krijg ik zelfs binnenkort een groter bereik dan via dit weblog en deze site....

opvoeden is loslaten

2009-12-28T13:51:00.006+01:00

In de krant staat vandaag het levensverhaal van Umar Farouk Abdulmuttallab, de terrorist die een mislukte aanslag pleegde in een vliegtuig. Een keurig opgevoede intelligente jongeman. Zijn geschiedenis doet mij denken aan Karst T., aan mijn eigen opvoeding en aan de opvoeding van mijn kinderen. De gemeenschapgelijke noemer is kind zijn van goedwillende ouders. Alle ouders moeten accepteren dat kinderen keuzes maken waar ze niet achter kunnen staan. Dat is moeilijk, misschien onmogelijk. Ongetwijfeld zullen zij en wij zich afvragen waarom en hoe hun kinderen tot juist deze keus gekomen zijn. Is het een reactie op wat zij gezaaid hebben? Ik weet dat veel van mijn eigen weg is voortgekomen uit afzetten tegen...het bewust anders willen doen...tot zelfs willen laten voelen dat ze mij niet langer de baas waren. Zoveel jaren later zie ik de waarde van de adviezen van mijn ouders beter dan toen. Ze hadden vaker gelijk dan ik toen wilde geloven. Niet alle genomen afslagen waren de goede. Wat niet betekent dat ik mijn ouders kan verwijten dat ik deze afslagen toch genomen heb. Logisch, maar moeilijk voor ouders om te accepteren. Ik weet het. Ik ben nu moeder met veel waarom vragen. Deze hebben alles met spelen te maken. Waarom zouden we kinderen iets zelf willen laten uitzoeken als wij de oplossing weten? Waarom zouden we ze de ruimte geven voor eigen ideeën als we weten wat de handigste, beste en intelligentste oplossingen zijn? Waarom zouden we ze ruimte willen geven voor uitproberen en avonturieren met alle risico's op mislukken en verkeerde beslissinggen? Waarom kiezen kinderen soms voor precies het tegenovergestelde wat we ze als waarde mee probeerden te geven. We willen het liefst het zekere voor het onzekere nemen om onze kinderen te laten opgroeien tot verstandige, aardige mensen. Precies zoals wij verstandig vinden, wat wij aardig vinden. En dat gaat niet. Opvoeden is loslaten. Letterlijk. We kunnen waarschuwen "pas op, dat hondje bijt", "goed vasthouden" en "niet verliefd worden in een ver buitenland", maar zullen moeten accepteren dat onze kinderen het op hun eigen manier doen. Ook al hebben we gelijk. Ze vallen. Ze maken iets minder mooi dan wanneer ze ons voorbeeld hadden gevolgd. Ze kiezen een ander beroep en andere vrienden dan we wensten. Soms gaat het goed. Soms niet. We zien machteloos toe, of sterker...het is niet verstandig onze macht te gebruiken.
Opvoeden is loslaten. Letterlijk vanaf de eerste stapjes. Figuurlijk door ze te laten spelen met hun mogelijkheden. Spelen bestaat uit ervaren, ontdekken, uitproberen, herhalen om vaardigheden en inzichten te verwerven waarmee nieuwe ervaringen binnen bereik komen. Dat is ontwikkeling. Iedere ervaring is persoonlijk. Iedere ontwikkeling is individueel. Het enige wat we kunnen doen is proberen om de mogelijkheden een kans te geven door een positieve benadering. We dagen ze uit tot waardevolle ervaringen, hopen op inspirerende ontdekkingen en verkleinen de risico's bij uitproberen door het rekken van grenzen en bieden van voorwaarden. We doen ons uiterste best een goede voedingsbodem te bieden met verzorging en groeimogelijkheden. Dat is veel maar geeft geen zekerheid. Onze inspanningen wekken verwachtingen. Helaas. Wanneer we een kind willen zien als individu zullen ouders moeten accepteren dat hun acties onverwachte en ongewaardeerde reacties kunnen geven, waar hun kind zelf verantwoordelijk voor is. In hoeverre de ouderlijke actie daar voor bepalend is, blijft een vraag voor ouders met zorg. Opvoeden is vaak veel leuker dan loslaten.

een douwer

2009-11-06T15:59:00.004+01:00

De tijd van interviews. Tot nu toe Groter groeien, de Morgen, Rekels, Trouw, Volkskrant, Wereldomroep. Radio 1 ging niet door omdat ik druk was op de Kindvak.
Steeds opnieuw vragen ze naar de indeling Rauwer, douwer, bouwer en schouwer. En leg ik dus weer uit dat het geen vaststaande types of stempeltjes zijn, maar aanduidingen waarmee ik wil duidelijk maken hoe kinderen van elkaar kunnen verschillen. Niet met wat ze spelen is belangrijk, maar hoe ze spelen, hoe ze zijn. De invloed van aard, waar de typeringen naar verwijzen, kenmerkt spelen van jongens en meisjes. De verschillen hebben niets met intelligentie of omstandigheden te maken. Soms geef ik voorbeelden, uit mijn praktijk.
Niet alleen daarom geef ik in deze weblog een beschrijving van een douwer die mij lief is.
Een jongen. Slim. In Rotterdam zeggen we 'Zo link als een looien deur' of 'linkgiechel'. Hij wist altijd een eigen weg te vinden. Vaak een weg die wij niet gezien hadden. We hadden ons er bij neer te leggen want hij koos zelf en wist waarvoor hij koos. Opgeven deed hij niet. Star doorgaan ook niet. Hij zocht wat kon, vond zijn mogelijkheden. Hij liet zich niet gek maken en helemaal niet onder druk zetten. Origineel, creatief denker, binnen kaders bereid alle vrijheid te benutten door de grenzen op te rekken. Kreeg hij niet wat hij wilde hebben...dan ging hij bij een vriendje spelen die het wel had. Lukt het niet rechtsom, dan probeerde hij het linksom. Natuurlijk liet hij niet na om zijn wensen kenbaar te maken. Liefst op onverwachte momenten. In een restaurant bijvoorbeeld. 'Wat wil jij hebben...met de menukaart in de hand ;'Een x box'.
En 5,6 was ruim voldoende voor hem. Wanneer je de grote lijnen snapte, kwamen de details vanzelf. Zijn oplossingen klopten, hoe hij ze ook gevonden had. Eigenlijk had hij altijd gelijk. Zo kon het ook. Wat hij miste aan snelheid maakte hij goed met handigheid. Memory op de glazen tafel spelen of andere 'binnendoorweggetjes' waarmee hij wist te winnen. De lachers waren op zijn hand. Hij zette je constant op het verkeerde been. Iedereen moe of chagrijnig...hij zette met enthousiasme in op wat vast een vrolijke boel zou worden. Boos op hem worden was bijna onmogelijk. Nadat hij snoepjes had gepikt in de snoepwinkel schreef hij spontaan uit zichzelf strafregels 'Ik ben een dief geweest. Zal het nooit meer doen' met een tekening van zichzelf in streepjespak. Wanneer hij werd aangesproken op iets zei hij 'Het spijt me maar ik hou heel veel van je'. En daarmee werden verdere verwijten, gezeur. Argumenten wist hij snel door te prikken. Hij gaf zijn mening kort, helder, ging nauwelijks op tegenargumenten in. Zijn commentaar bestond vaak uit niet meer dan een grimlach of keelgeluid waar je wel om moest lachen. Vriendschappen gingen diep. Vriend werd je niet zo maar. Wie vriend was, werd gekoesterd. Hij was trouw, verknocht aan alles en iedereen waarvoor hij gekozen had...van pluche aap tot de liefde van zijn leven. Veel van zijn oplossingen kwamen tot stand met plakband, tape, nietpistolen en andere noodverbanden. Daarmee maakte hij zijn eigen verkleedkleren en reparaties. Onderkoelt, flegmatiek, dol op zelfgevonden oplossingen. Zijn scherpte zat verpakt in humor met overzicht. Weinig ontging hem. Integer was hij, je kon op hem rekenen als je hem nodig had. Maar je kon nooit voorspellen of en hoe hij je in de maling nam. Je op je verkeerde been zetten was een voortdurende uitdaging. Wars van grootspraak, toeters en bellen. Nooit voor de bühne, altijd voor verbondenheid. Zodra hij wist wat hij wilde, had uitstellen geen zin. Dozen werden open gescheurd, uitgaven gedaan zodra het geld binnen was (of aangekondigd werd), kansen gepakt zodra ze binnen bereik kwamen. Het onmogelijke bestond niet, moest alleen gevonden worden..... De doordouwer. Om te doen wat hij wilde doen ging hij tot zijn uiterste...en verder.
We denken aan hem. Wanneer ik een douwer beschrijf, beschrijf ik hem. Die Tijs toch nog een voorbeeld, passend bij het pleidooi om eigen wijs te mogen zijn. Op zijn hyves schreef hij dat zijn grootste idolen zijn ouders zijn 'Omdat ze in mij blijven geloven, tegen beter weten in'. We horen de bijbehorende ironische intonatie, maar hij had gelijk.
Meer info november 2007 op deze weblog.

betrokkenheid van ouders

2009-10-06T12:20:00.005+02:00

Dit weblog is een beetje verwaarloosd. Het is najaar, dus druk. Ineens buitelen de nieuwe visies in oude kruiken weer over elkaar heen. De belangrijkste daarin is denk ik, de hernieuwde aandacht voor interactie. Kinderen van belangstellende ouders spelen beter. Betrokken ouders spelen niet altijd met hun kinderen maar hebben wel belangstelling voor wat hun kinderen interesseert en hoe hun kinderen met deze interesse omgaan. Ouders kunnen belangstelling bij kinderen wekken en voeden, bijvoorbeeld door kinderen met nieuwe zaken te laten kennismaken of speelgoed te geven. Maar ouders kunnen kinderen beter vrij laten in hoe zij met deze nieuwe ervaringen om gaan. Wanneer kinderen geacht worden voorbeelden na te maken of spelregels te volgen, voelen zij zich minder gewaardeerd voor wat ze zelf kunnen verzinnen. Sommige kinderen kunnen onzeker zijn en maar wat blij met al die aangereikte mogelijkheden. Ook bij deze kinderen helpt waardering voor zowel het volgen van de voorbeelden met de aanmoediging het voorbeeld op een eigen manier te gebruiken of de spelregels slim toe te passen. Door kinderen de kans te geven iets uit te proberen, geven ze ruimte aan creativiteit. Kinderen durven iets uit te proberen en hun eigen oplossingen te laten zien wanneer ze voelen dat ouders waarderen wat ze proberen te doen. Steeds opnieuw afgerekend worden met 'dat is lekker gekliederd'of 'het voorbeeld is mooier' geeft geen waardering en is geen uitdaging om op zoek te gaan naar eigen kunnen. Praten over waarom een kind iets zo gemaakt heeft, of hoe hij iets zou kunnen oplossen, helpt wel. Als zijn antwoord tenminste niet van tafel wordt geveegd...nee joh zo kan het niet... Wat aansluit bij een ander onderzoek waaruit blijkt dat alle kinderen in wezen creatief zijn. Omdat ze niet alles weten en kunnen, moeten ze hun eigen oplossingen zoeken, En omdat ze meer begrijpen door doen dan door denken, hebben ze spelen met smurrie, knutselen en prutsen hard nodig om creatief te kunnen leren denken. Ouders die nu roepen dat hun kind helaas niet creatief is, hebben per definitie ongelijk. Denk dat je kind niet creatief, slim, handig of beweeglijk is en hij zal het niet worden. Geef hem de kans om het te zijn. Talenten moeten je gegund worden voor zij zich kunnen ontwikkelen. De kans krijgen houdt aanmoediging en waardering in voor eigen keuze. Het betekent niet dat alle kinderen vanaf nu op teken en vioolles moeten. Heel simplistisch vergelijk ik kinderen wel eens met een bloemenzaad je. Het ene zaadje verschilt nauwelijks van het andere. Maar de een kan uitgroeien tot een roos, de ander tot een paardenbloem. Daar verander je niets aan. Waar je als ouders wel invloed op hebt is hoe die roos en die paardenbloem zich kunnen ontwikkelen tot sterke, mooie bloemen. Een goede setting, goede voeding en veel liefde helpen om ze tot ontplooiing te laten komen, de groei te bevorderen. Zonder dat de bloem vreemde kleuren hoeft te krijgen of in vreemde vormen wordt geduwd. De aanleg wordt gewaardeerd en gekoesterd. Ik pleit daarmee niet voor grenzenloze vrijheid. Een kind dient niet alles te krijgen wat het wenst, en niet alles te mogen wat het wil.
Wat me brengt bij een volgend onderzoek. Men vergeleek ruziemaken tussen apen en kinderen. Zowel apen als kinderen pakken regelmatig iets af van elkaar. De een verdedigt zijn bezit, de ander verovert iets als het lukt. Ruzie maken bleek bij alle ruziemakers negatieve energie op te wekken. Maar opvallend genoeg bleek de negatieve energie bij mensenkinderen vaak veel langer het gedrag te beïnvloeden dan bij apen. Kinderen waarvan iets werd afgepakt bleven langer boos en verongelijkt. Kinderen die iets afpakten voelden zich langer de baas. Deze emoties zorgden voor gevolgen voor volgende aanvaringen. Van 'heb je hem alweer. Dij doet het altijd. Hij is niet aardig. Hij speelt de baas",tot 'Het lukt me vast weer als ik het zo doe. Ik kan jou aan. Je moet doen wat ik zeg anders ben je vervelend.' Bij apen bleken dezelfde ervaringen veel minder invloeden op gedrag te hebben. De onderzoekers stelden vast dat dit komt doordat apen leren het na iedere confrontatie weer goed te maken met elkaar. Eerst zijn ze wel boos en lopen ze een poosje te mopperen en te blazen. Maar als ze afgekoeld zijn, zoeken ze elkaar weer op en beginnen elkaar te vlooien, slaan een arm over elkaar heen of geven zelfs een kusje. Daarmee is de vrede
gesloten en het sociale contact herstelt. De moraal van dit verhaal; betrokkenheid van ouders geeft vrijheid en grenzen. Ouders met begrip voor emoties zorgen dat waardering gedeeld wordt en daarmee ruzies een tijdgrens krijgen. Waardering is een vorm van interactie, communicatie over en weer. Waardering zorgt ook voor goedmaken.

Spelen op agenda van gemeentes

2009-07-07T10:22:00.005+02:00

Spelen zou op de agenda moeten staan bij de gemeenteraadsverkiezingen. Het 'netwerk' Spelen, waarvan Platform Ruimte en de Speelraad deel uitmaken, verspreidt brieven voor politieke partijen waarin aandacht voor speelbeleid wordt gevraagd. De leden van dit netwerk proberen de lokale partijen in hun eigen gemeente te bereiken, in het besef dat daarmee veel gemeentes buiten bereik blijven. Deze brief is ook door u te versturen. U kunt deze opvragen bij adviesbureau Spelen; m.valck@speelgoedadvies.nl. Neem niet bij voorbaat aan dat uw gemeente wel op de hoogte zal zijn, want zelfs als dit zo is, kan een extra verzoek geen kwaad.

De eerste reacties op deze brief, zijn zoals verwacht. Wonend in een groene gemeente verwijzen lokale politici naar plekken waar ze al voor gezorgd hebben. Maar ruimte creëren om te spelen is niet genoeg. De mogelijkheden van die ruimte moeten uitnodigen om daar te willen spelen. Overzichtelijke, vandaalbestendige luchtplaatsen nodigen niet tot te weinig uit. Je kunt er voetballen. Kleine kinderen spelen daar veilig en voor iedereen zichtbaar. Maar grotere kinderen missen daar mogelijkheden om te avonturieren, uit het zicht te spelen, hun eigen mogelijkheden te bespelen. Naast letterlijke ruimte in vierkante meters, is figuurlijke ruimte nodig.

Een voorbeeld. Voor mijn huis is een grote speelplek. Een prachtig terrein: goed onderhouden, veilig afgezet met lage heg langs de weg en overzichtelijk. Alle buren (ruim 50) kijken op het veld vanuit hun keuken/huiskamerraam en bovenverdieping. Op het grote grasveld domineren de jongens met voetbal. Aan de rand staat een metalen klimrek waaraan vooral meisjes hangen. Aan de andere kant een wipkip (nou ja een motorfiets) voor peuters. Maar vaker gebruikt door aankomende pubertjes die bij het vallen van de avond graag de veerkracht uittesten terwijl hun vrienden op de verhoging zitten of met een bal op de tafeltennistafel spelen bij gebrek aan batjes. De nieuwe nestschommel is beslist een aanwinst, voor alle leeftijden. Zelfs uitgeprobeerd door twee buurvrouwen. Helaas bleek het plezier, niet tegen de gene op te wegen. Ze deden het een keer. Jammer. Op het geplaveide deel staan bankjes waar zelden iemand op zit. Ja deze prachtige voorziening wordt gebruikt, maar ondanks de mogelijkheden, veel te weinig. Veel minder in ieder geval dan de niet voor spelen ingerichte beplanting op een geaccidenteerd gedeelte. Bomen en struiken onttrekken ieder zicht. Daar spelen alle buurtkinderen tussen 5 en 12 jaar met elkaar. In het afgeschermde licht, achter, onder en in bomen. Iedere dag, zomer en winter. En ja de klagende buren hebben gelijk; het groen lijdt. Tussen de bomen ontstaan paden en verborgen plekken, takken worden afgebroken, kuilen gegraven. Pogingen om de jeugd uit de bosjes te weren hebben tot niet toe niet gewerkt. Gelukkig maar. Natuurlijk zijn de jongens blij met hun voetbalveld, de meiden met hun klimrek om op te duikelen en te kletsen, de pubers met hun wipkip en allemaal met hun nestschommel. Ze willen daar ook best gezien worden of het kan ze niet schelen omdat ze binnen de regels bezig willen zijn. Maar spelen zonder toezicht, overzicht en in het zicht, met natuurlijke mogelijkheden in plaats van geprefabriceerde toestellen en vastgelegde regels en posities, dat is ook nodig.

Ik wens iedere gemeente een speelbeleid toe met aandacht en uitdaging voor alle voorwaarden voor leuk en goed spelen. Dat is meer dan sportvelden en overzichtelijke, makkelijk te onderhouden speelgelegenheid. Daar hoort aandacht voor de inrichting van schoolpleinen bij, mogelijkheden voor speelotheken, samenwerkingsverbanden waarmee buitenschoolse activiteiten verbreed kunnen worden en leuke en veilige routes naar basisscholen om kinderen zelfstandig naar school te laten lopen of fietsen. En vooral een beleid waarbij spelen beschermd wordt tegen klagende omwonenden die hun perfecte wereld vol rust,reinheid en regelmaat bedreigd zien door de letterlijk ongebaande paden van spelen. Begrip voor de kenmerken van spelen, de voorwaarden voor spelen, is nodig om spelen de waarde te geven die het kan hebben.

Investeringen in de jeugd, betalen zich in zevenvoud terug...

kwaliteit kinderopvang heeft aandacht voor spelen nodig

2009-06-03T14:07:00.005+02:00

Leidsters in de kinderopvang zijn onvoldoende opgeleid om de ontwikkeling van de kinderen te stimuleren. Dit blijkt uit het rapport ‘pedagogische kwaliteit van de opvang voor 0- tot 4-jarigen’van het NCKO maart 2009. De groepen worden groter, deskundigheidsbevordering van de medewerkers blijft achter. De dalende kwaliteit van de kinderopvang sinds 2005 gaat verder. Vergeleken met de internationale normen scoort de Nederlands opvang niet best.

Heel heel langzaam dringt het door hoe pedagogische aandacht voor spelen, ontwikkeling tot gevolg kan hebben. Te langzaam, naar mijn mening. Het Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO)deed onderzoek naar de pedagogische kwaliteit in de kinderopvang anno 2008 en was niet tevreden. In vergelijking tot het vorige onderzoek spraken de samenstellers hun zorg uit over de dalende pedagogische kwaliteit betreffende communicatie, interactie en inspiratie van pedagogisch medewerkers. Het rapport Pedagogische kwaliteit van de opvang van 0- tot 4-jarigen in Nederlandse kinderdagverblijven in 2008, is samengesteld door Het Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek. Dit is een samenwerkingsverband tussen drie hoogleraren, verbonden aan drie Nederlandse universiteiten:
prof. dr. L.W.C. Tavecchio (Universiteit van Amsterdam),prof. dr. J.M.A. Riksen-Walraven (Radboud Universiteit Nijmegen),prof. dr. M.H. Van IJzendoorn (Universiteit Leiden. Kinderdagverblijven scoren, blijkens onderzoek, prima op de wettelijke kwaliteitseisen. Ouders zijn tevreden met de opvang. Maar de resultaten van het NCKO-onderzoek 2009 bevestigen de noodzaak voor verbetering van de pedagogische kwaliteit in de dagopvang. Uiteraard wil de branche dit doen door het budget voor deskundigheidsbevordering te verhogen. Prima, want dat is over het algemeen te laag en ook nog onevenredig verdeeld. Voor een managementbijeenkomst of congres telt men met overtuiging voor het nut snel €1000,-- uit, maar voor een themabijkomst voor vijftien leidsters lijkt dit als totaalbedrag een uiterste grens. En voor gastouders, waar ook nog BTW voor berekend moet worden omdat ze niet onder de vrijstelling vallen, lijkt de noodzaak van deskundigheidsbevordering het praktische bezwaar voor aanwezige idealen. Toch is omgaan met spelen de essentie van werken in de kinderopvang. De manier waarop leidsters met spelen en speelgoed omgaan bepaalt de veiligheid, de sfeer en de uitdaging voor kinderen en daarmee het speelpeil. Hoe hoger het speelpeil hoe groter de kans dat dit spelen waarde heeft voor de ontwikkeling. Het speelpeil bestaat uit de concentratie waarmee kinderen spelen, hoe vaak en veel ze iets doen en hoeveel eigen inventiviteit ze daar bij gebruiken. Daar is veel aan te verbeteren. Te veel leidsters richten zich op verzorging, de wensen van ouders en risicoloos bezig zijn. Veel pedagogisch medewerkers denken dat spelen of vanzelf gaat of alleen goed gaat als ze het voordoen. Ouders vragen niet naar verbeteringen in sociale vaardigheden en actief taalgebruik, wel of de kinderen geslapen hebben (niet te lang graag, want na een dag hard werken wil je 's avonds ook een beetje rust). De begeleiding van spelen wordt bepaald door de visie van organisatie. In menig pedagogisch werkplan staat weinig tot niets over spelen met visie op houding, ruimte, middelen en kinderen. Leidsters bepalen wat kan en mag bij spelen. Zijn ze voorschrijvend of inspirerend, storen ze of dagen ze uit tot nieuwsgierig zijn. Hoe gaan ze om met veiligheid? Weten ze waar ze op moeten letten bij het kiezen van speelgoed en middelen om mee te spelen? Weten ze waarom ze wel of niet kunnen vertrouwen op de veiligheid van speeltoestellen, speelgoed en wat kinderen daarmee wel en niet kunnen doen? Kunnen ze hun visie op goed spelen vertalen in hun aanbod van bijpassende mogelijkheden, of blijft de theorie steken in aanbiedingen en wat ze zelf leuk vinden? Wat weten ze van de verschillen tussen kinderen en daarmee om te gaan. De verschillen tussen jongens en meisjes, interculturele verschillen, verschillen in aard en leeftijden. En wat deze verschillen betekenen voor begeleiding, uitdaging, middelen, ruimte en zelfstandigheid. En hoe ze kunnen inspireren maar ook begrenzen op een verantwoorde manier waardoor uitdaging en veiligheid elkaar versterken in plaats van in de weg zitten. Hoe versterken ze de doorlopende cyclus van ervaren ontdekken uitproberen, herhalen waarmee vaardigheid en inzicht is te verwerven waarmee nieuw ervaringen mogelijk worden, mogelijk blijven.
Daar hebben leidsters nog steeds moeite mee. De opleidingen waren jarenlang op zorg gericht, op hygiëne en veiligheid. Ouders rekenen leidsters hier op af. Het zit wel goed met de zorg, wordt ook in bovengenoemd rapport geconstateerd. De waarschuwing geldt de uitdaging en begeleiding tot ontwikkeling. Vierjarigen gaan naar de basisschool. Steeds meer kinderen komen daar met achterstanden binnen. Dat baart zorg waar ook kinderopvangorganisaties een bijdrage aan leveren.

Maar ook deze berichtgeving over toegenomen achterstanden opgelopen in de voorschoolse periode leidt weer tot korte termijn doelen. Te snel besluit men weer tot een volgend VVE traject ….Ik noem dit tomtommen…met drukt de gewenste eindbestemming (het resultaat) in en denkt daardoor de snelste weg daarheen te vinden. Ontwikkeling door spelen, verloopt niet langs een rechte weg.

Ik pleit voor verlegging van de aandacht. Niet alleen kijken naar de resultaten, vooral bezig zijn met het proces. Door bezig te zijn met hoe daag je uit, maak je nieuwsgierig, stimuleer je ervaren (bewust zien, horen enz), geef en groeit vertrouwen en daadkracht. Daarmee ontwikkelingen kinderen vaardigheden en inzichten die ze nodig hebben voor schoolse kennen en kunnen.
Geboeid spelen leidt tot concentratievermogen. Buiten spelen draagt bij aan bewegen, ruimtelijke oriëntatie, motorische ontwikkeling, logisch denken. Samenspelen tot praten, overleggen en plannen uitvoeren. Construeren aan oplossingen kunnen vinden, samenhang zien en doegericht werken. Zo kan ik doorgaan. Spelen vormt de essentie van ontwikkeling en juist voor deze essentie is dringend meer aandacht nodig. Wij bepalen wat kan en mag en daarmee bepalen wij, volwassenen, speelpeil en ontwikkelingskansen. Spelen gaat niet vanzelf.
Geen kind speelt om zich te ontwikkelen. Het ontwikkelt zich door te spelen. Het speelt omdat – en zo lang, het leuk is om te spelen. En wij, de volwassenen, onze maatschappij, leidsters of pedagogisch medewerkers en ouders, bepalen wat kan en mag… Wij hebben de macht en de mogelijkheden om spelen leuk en goed te laten zijn. Want goed en leuk spelen geeft de hoogste opbrengst voor de ontwikkeling.

Uiteraard wil Adviesbureau Spelen en Speelgoed deskundigheid over spelen en speelgoed bij pedagogisch medewerkers bevorderen. Daar zijn we voor en niet alleen omdat we daar goed in zijn...maar vooral en in de eerste plaats omdat we het met overtuiging van het belang doen. Wanneer we kunnen bereiken dat kinderen ook maar een beetje beter en leuker kunnen spelen, zou ons dat heel tevreden maken. We vinden het zo belangrijk dat we proberen bereikbaar te zijn voor iedereen en elke portemonnee. Wat niet wegneemt dat het ons treurig stemt hoe spelen onderschat wordt. Wat onder andere kan blijken uit wat men over heeft voor goede, onafhankelijke en inspirerende informatie waarmee niet alleen de kwaliteit van leven voor kinderen een opkikker krijgt, maar ook die van pedagogische medewerkers, ouders en organisaties.
Dus kom maar op.....Wij willen .....

tomtommen en sporten

2009-04-18T10:03:00.007+02:00

Ik heb hoop. Hoop voor kinderen en voor ouders. Ze mogen weer gaan genieten van spelen. Maar het is nog niet zo ver. In een maand zie en hoor je overal om je heen signalen waaruit blijkt dat men zich zorgen maakt over het 'oude denken', zoals ik het maar noem. Denken gericht op prestaties en niet gericht op het proces. Wie uitgaat van de beoogde prestatie en daar het speelproces op afstemt, krijgt steeds vaker niet wat hij verwachtte. Bijvoorbeeld: De tegenvallende resultaten van VVE projecten. Dit zijn voorschoolse trajecten waarmee peuters worden voorbereid op het schoolse leren. De resultaten van alle inspanningen vallen tegen. Je kunt peuters wel woordjes leren, maar na twee jaar is het effect nog nauwelijks te meten.
De aanmoedigingen om vooral veel voor te lezen leiden niet tot opvallende verbeteringen in het actief taalgebruik bij kinderen. Hoe dat komt volgens mij; kinderen ergens mee laten kennismaken is maar de helft van het verhaal. Letterlijk een voorlezer spreekt de woorden uit die door een auteur geschreven zijn. Niet zijn eigen woorden, helaas soms zelfs niet zijn eigen intonatie. Kinderen leren misschien luisteren, zich concentreren maar met weinig voorstellingsvermogen hebben ze een vertaling nodig naar concreet handelen. Vragen over het verhaaltje kan helpen, ze laten spelen, tekenen of uitdagen om het verhaal na te vertellen geeft vorm aan wat ze hoorden. Kinderen hebben een eigen vertaling nodig, in hun spel, met hun eigen vriendjes, naar eigen interesse.

In de wereld van het Jonge Kind, het vakblad voor mensen die goed bezig willen zijn met peuters en kleuters, staat deze maand een pleidooi van Wilna Meijer tegen programmatisch spelen in de onderbouw ofwel de oude kleuterschool. Met het besef dat opheffen van de kleuterleidsteropleiding een hele grote fout was met toenemende schadelijke gevolgen. De oude kleuterleidsters zijn bijna allemaal gestopt met werken, de laatste lichting is bijna zestig. Spelen is steeds meer 'tom-tommen'geworden...het einddoel ingetoetst en de rechte weg daarheen lijkt duidelijk. Maar ontwikkeling is niet in een rechte te trekken. Ontwikkeling is een persoonlijke weg waarin fases van ervaren, ontdekken en uitproberen zijn te herkennen, maar ieder kind ervaart anders, doet andere ontdekkingen, wil andere dingen uitproberen. Geen kind speelt om zich te ontwikkelen. De essentie van spelen houdt vrijheid in, zelf kunnen kiezen, zelf oplossingen zoeken, zelf interesse kunnen bepalen.
Wij kunnen voor uitdaging zorgen. Wij bepalen wat kan en mag. Wij geven de grenzen aan. Maar laat de ruimte binnen deze grenzen het domein van kinderen zijn. Laten we niet willen bepalen hoe kinderen met de door ons gegeven mogelijkheden spelen....
Geef ze de ruimte en de uitdaging om met de door ons gegeven mogelijkheden hun eigen spel te spelen....

Steeds dezelfde denkfout leidt tot mislukking gedoemde nieuwe intiatieven. Meer bewegen bijvoorbeeld, leidt niet tot uitdagen om meer buiten te spelen maar tot de mentaliteit dat je als ouder verantwoord bezig bent om je kinderen naar een sportclub te sturen, of een muziekschool...want daar leren ze nog wat, is proffesionele begeleiding en het is nog goed voor hun netwerk ook. Natuurlijk spelen kinderen daar voetbal, hockey of panfluit...precies voor de regels in een leuk team. Een zoon van mij, ja die, sprak van 'opgedrongen kennissen'; vrienden die hij alleen bij sporten zag, uitstekende mensen maar hij had ze niet zelf gevonden. Sporten is goed voor de motoriek, de scoiale vaardigheid en het zelfvertrouwen maar is niet te vergelijken met buiten spelen. Het is niet het een of het ander...het moet allebei.

De aandacht voor buitenspelen groeit maar wordt vaak direct weer voorzien van een letterlijke en figuurlijke route. Buitenspeelveldjes om op te tennissen, speelattributen met opdrachten, een klimbommenbos met een cursus klimmen......
We willen spelen mogelijk maken. We willen het beste, betaalbaar en veilig en vertalen dit vaak in overzichtelijk, hufterproof (makkelijk in onderhoud) en klachtenvrij. Dit laatste betekent dat we vooral geen last van spelen mogen hebben. Iedere klacht wordt serieus genomen. Kinderdagverblijven mogen de kinderen niet buiten laten spelen, hangjongeren zorgen voor onrust omdat groepen per defintie bedreigend overkomen, mooie plannen slinken of stikken door bezorgdheid. Toch maar kunstgras want minder zorg en het kan ook in het paars, toch maar niet want je weet maar nooit wat jongeren daarmee zouden kunnen verzinnen.....

Mijn pleidooi voor spelen is niet zonder grenzen. Kinderen mogen niet alles. Maar het probleem is dat kinderen van ons vaak niet mogen wat ze zouden moeten mogen voor een speelse ontwikkeling. De grenzen liggen te dicht bij de uitdaging...als een samengeknepen ballon. Daardoor gaan ze over de grenzen van wat kan en mag, buiten de ballon, waarbij ze ruimte die ze zouden moeten kunnen verkennen binnen aanvaardbare grenzen van een niet dichtgeknepen ballon, niet leren kennen.

spelen en Darwin

2009-02-28T11:10:00.007+01:00

In dit Darwinjaar tuimelen de evolutiemeningen over elkaar heen. Of de bijbel een krant is, is voor mij niet belangrijk...wel dat het een prachtige wereld is waarvan ieder microscopisch klein onderdeel mij blijft verbazen. Aan de evolutie twijfel ik niet, wel aan de gelijkschakeling van waartoe mensen en natuur in staat zijn.

Wat mij boeit zijn de specifiek menselijke mogelijkheden tot blijvende ontwikkeling, niet alleen van zichzelf. We hebben ook invloed op de ontwikkeling van de natuur, dieren en gewassen. Blijvende veranderingen waar geen ander 'wezen' toe in staat is, in zo'n korte tijd met zulke verstrekkende gevolgen. De kenmerken van ontwikkeling zijn de kenmerken van spelen; door uitdaging aan te gaan met nieuwsgierigheid, ervaren we bewust (bewust gebruik van zintuigen), waardoor ontdekkingen mogelijk worden die we uitproberen wat leidt tot nieuwe ontdekkingen en herhalingen waarmee we vaardigheden en inzichten op doen waarmee nieuwe uitdagingen binnen bereik komen..Dat geeft ons wetenschap, cultuur, opvoeding. Dat is het gevolg van spelende mensen. Het enige verschil tussen spelen en bewust ergens mee bezig zijn is dat kinderen concreet denken zonder of met weinig abstract voorstellingsvermogen. Wij kunnen abstract 'spelen' met woorden, ideeën en mogelijkheden.
Dieren spelen ook. Zo leren zij zich gedragen als hun ouders en kunnen ze leven in dezelfde omstandigheden en op dezelfde manier als hun ouders. Mensen gaan in hun spelen oneindig veel verder. Wij leven anders dan onze ouders...en onze buurman. Mensen hebben meer dan fysieke en verstandelijke ontwikkelijk, ze hebben geest. Dat vage begrip dat niet is te duiden maar waarvan we allemaal weten dat we het hebben. Waaraan we ons individu ontlenen en ons algemeen bewust zijn. Niet terug te vinden voor materialisten, maar door iedereen erkent. Geest is meer dan verstand. Je verstand gebruik je….zoals de geest deze kan aanstuurt.
Spelen is daardoor individueel en letterlijk grensverleggend. Een spelend kind is bezig met zijn ego.Dieren kunnen zich niet zo snel aanpassen aan nieuwe mogelijkheden en verzinnen zelf geen nieuwe mogelijkheden. Ze bouwen eeuwenlang hun nesten op dezelfde manier…onze huizenvorm vernieuwt zich voortdurend, ze doen geen uitvindingen die binnen 10 jaar het leven voor iedereen veranderen (Internet) en ze laten zich niet leiden op wereldwijde schaal door onzichtbare krachten om het nog maar niet te hebben over de spirituele krachten. Ontwikkeling van mensen is datgene waar het ego zich mee bezighoudt

Mensen ontwikkelen zich, net als dieren, spelend maar gaan vanaf het begin veel verder dan het voor de hand liggende reageren op uitdagen en nieuwsgierigheid. Zij durven nieuwe ervaringen aan, gaan voor nieuwe ontdekkingen vanuit een sterk gestuurde individualiteit. Daarmee ontwikkelen ze niet alleen zichzelf maar hebben ze continu invloed op de ontwikkeling van hun omgeving ( de manier waarop ze omgaan met mensen, dieren, dingen, omgeving). Uiteraard hangt deze invloed af van de mogelijkheden en de positie….een kind op het platteland heeft andere mogelijkheden dan aan de grachtengordel. Een politicus andere mogelijkheden dan landschaparchitectuur, maar allemaal hebben we invloed op elkaar, onze maatschappij en de wereld, soms lokaal, soms nationaal, soms wereldwijd: We leggen allemaal een steen in de rivier…
Die potentie maakt ons mensen uniek en de essentie van deze potentie ligt in spelen: uitdaging met nieuwsgierigheid aangaan om te durven ervaren wat nieuw is, risico te nemen bij ontdekkingen en deze door toetsing en herhaling om te zetten in toepasbare vaardigheden en inzichten waarmee nieuwe uitdagingen binnen bereik komen.

Ik wil meer aandacht voor de voorwaarden voor deze unieke kenmerken van ons mens zijn. De basisvoorwaarden zoals: uitdaging bieden, nieuwsgierigheid waarderen, letterlijk maar vooral ook figuurlijk de ruimte bieden om kinderen eigen ideeën te laten verzinnen en uitwerken, oplossingen te zoeken, tijd te gunnen om te falen, te zoeken, te ontdekken.
Deze mentaliteit moet terug te vinden zijn in
- onze houding en spelbegeleiding: niet zeggen maar vragen, tijd geven, ruimte geven voor het kinderlijke en niet perfecte met de uitdaging om verder te zoeken dan de kant en klare oplossingen en het voor de hand liggende; Nieuwsgierig maken, waarderen voor wie het kind is. Dit vereist belangstelling, betrokkenheid niet voor wat maar voor het hoe… NIET LANGER UITGAAN VAN HET TE BEOGEN RESULTAAT, ZOALS DE VVE PROGRAMMA'S (een soort Tomtomprogramma's; daar willen we zijn...dat is de kortste weg), MAAR UITGAAN VAN HET PROCES
- Ons aanbod, zowel in speelgoed, speeltoestellen, speelruimte als de activiteiten, met meer ruimte voor ervaren (bewust gebruik van zintuigen,snoezelen staat niet voor niets bij ons aanbod) zonder activiteiten dwingend te maken (gebruik voor te schrijven), nieuwsgierigmakend, ruimte voor experimenteren, meer basis dan kant en klaar, meer middel dan doel, meer opgave dan uitwerking . Meer begeleiding voor het aanleren van technieken dan voorschrijven wat er met die techniek gedaan moet worden.
- De manier waarop wij behoeftes van kinderen vertalen in begrip; niet wat kinderen willen hebben of willen doen is daarvoor essentieel maar waartoe wij kinderen willen uitdagen en in de gelegenheid willen stellen, niet de prestatie maar het proces, niet de vraag van kinderen maar onze vragen….

Dit alles vanuit de overtuiging dat geen kind speelt om zich te ontwikkelen maar zich ontwikkelt door te spelen; geen oorzaak maar gevolg. Een kind speelt omdat – en zo lang – het leuk is om te spelen. Hoe leuker ze spelen vinden, hoe langer ze spelen en vaker ze hun menselijke inventieve vermogens gebruiken (grensverleggend bezig zijn). En wij hebben een enorme invloed op dat spelen door dat wij bepalen wat kan en mag, wat we waarderen en wat niet, wat wij belangrijk vinden maken we mogelijk en laten we toe en daarmee bepalen we voor een heel groot deel of kinderen iets leuk kunnen en mogen vinden.

Wat ik zou willen dat we met elkaar het accent verleggen naar hoe wij spelen kunnen herwaarderen. Met de nadruk op waarderen…en daarna de praktische vertaling door het leggen van andere accenten:
Spelen gaat niet vanzelf. Kinderen hebben voortdurend uitdaging en inspiratie nodig door de gestelde vragen Hoe wat waar enz., nieuwe materialen, waardering, aansporing, betrokkenheid.

nieuwe workshops voor kinderen met en zonder beperking

2009-02-03T10:23:00.004+01:00

Wij kunnen meer! Adviesbureau Spelen en Speelgoed geeft onafhankelijke informatie over spelen en speelgoed vanuit een pedagogische achtergrond. Dit wil betekenen dat we niet verbonden zijn aan merken of visies. Wij willen ouders en begeleiders van kinderen leiden naar betrokkenheid bij spelende kinderen waardoor ze mogelijkheden zien en weloverwogen keuzes kunnen maken. Dit geldt voor alle volwassenen, betrokken bij alle kinderen. Onderscheid maken we niet want alle kinderen hebben recht op zicht op en waardering voor hun unieke mogelijkheden. Wij gaan uit van mogelijkheden, niet van onmogelijkheden. Vraag mensen wat ze missen en ze worden verdrietig. Vraag mensen wat ze hebben en ze worden enthousiast.
Met deze uitgangspunten hebben we aandacht voor verschillen van kinderen met verschillende mogelijkheden. Een kind dat niets bijzonders is, dat is pas bijzonder!
We geven daarom geen koopadviezen zoals 'Voor een kind van drie jaar en twee maanden oud is dat leuk' want het ene kind van drie jaar oud, is het andere niet. We vertellen wel waar je op kunt letten en wat je kunt doen met datgene wat je dan kunt zien.

Toch bieden we nu workshops voor kinderen met een beperking aan.
Dit is geen koerswijziging maar meer het kunnen verzorgen van speciale onderwerpen waar veel ouders en begeleiders praktische informatie uit kunnen halen. We hanteren daarvoor dezelfde uitgangspunten. Deze workshops zijn dus ook geschikt voor kindrdagverblijven, ouderavonden en peuterspeelzalen, want ook kinderen zonder (erkende) beperking kunnen plezier en waarde ontlenen aan snoezelen, aromatherapie een aangepast speelgoed.

Snoezelen en aromatherapie geven een praktische invulling aan wat wij belangrijke elementen vinden van spelen: bewust ervaren...het bewust leren gebruiken van de zintuigen...bewust zien, horen, voelen, ruiken, proeven.
Voor deze workshops worden gepresenteerd door ervaren inleiders met gebruik van bijzondere materialen. Meer informatie vindt u in onze nieuwe folder.

informatie over houten schaatsen en sleeen

2009-01-08T11:42:00.003+01:00

Nederland in de ban van ijspret. Na zoveel jaar zonder ijs probeert een generatie ouders bijna vergeten kennis over houten schaatsen op te halen....want peuters en kleuters gun je toch gekrabbel op houten doorlopers. Daarom hierbij wat gegevens uit het door mij geschreven Speel Goed Boek , eerste hulp bij het kiezen van speelgoed.. In dit boek staat informatie over honderd soorten speelgoed, van makkelijk naar moeilijk, met speelwaarde beschrijving en waar u op kunt letten bij het kiezen en gebruiken van dit speelgoed.
Over schaatsen Van houten blok- of klompschaats via houten doorlopers, houten Noren,tot schaatsen met schoen.
De waarde van dit schaatsen voor de ontwikkeling bestaat uit overwinnen van moeilijke omstandigheden, vallen en toch weer opstaan. Daar is doorzettingsvermogen, evenwicht en spierkracht voor nodig met als extra druk de korte tijd die is gegeven om op natuurijs te kunnen schaatsen. Extra bonus is beslist het kunnen komen op plekken waar je normaal niet kunt zijn. Goed leren schaatsen kan volgens kenners het best op houten schaatsen omdat hierdoor de enkels en voetspieren het best worden gesterkt en het evenwicht beter wordt ervaren dan op schaatsen vastgeklonken aan stevige schoenen. Riemen zijn daarbij makkelijker en steviger in gebruik dan banden. Friese doorlopers zijn minder maatgevoelig dan blokschaatsen. De extra punt geeft stabiliteit en stimuleert het glijden in plaats van het lopen. Met blokschaatsen is het afzetten weer makkelijker. Houten doorlopers zijn schuin geslepen. De buitenkant is het hoogst. Daarom bij deze schaatsen altijd goed opletten of de rechterschaats wel aan de rechtervoet zit. Natuurlijke materialen voorkomen zweetvoeten, zacht worden van de huid en blaarvorming en zijn daarom beter voor sokken en schoenen...dit geldt ook voor het gebruik op houten schaatsen.
Over slee en; Van houten slee, via kunststof matjes naar bestuurbare bobslee. De waarde van sleeen wordt bepaald door de het uitgaan van uitdaging, het overwinnen van nieuwe mogelijkheden, de coördinatie van spieren, evenwichtsgevoel, ruimtelijke orientatie en reactiesnelheid. Dreumesen kunnen letterlijk hun speelgoed aan de hand nemen, wat past bij hun behoefte aan zorg geven en verantwoordelijkheid nemen. Een beer op de slee voorttrekken geeft een machtig gevoel... Kleuters houden van herhalen en zichzelf verbeteren. Middenbouwers voor competitie, de eerste, de snelste en de dapperste. De bovenbouwers gaan voor de techniek; sturen met het lichaam, remmen, draaien en springen. Liggend kunnen kinderen beter met hun hele lichaam sturen dan zittend.
Tegenover de voordelen van lichtgewicht kunststof sleematten, het nadeel van laagzittende kinderen waardoor ze veel sneeuw, (pekel)vuil over zich heen krijgen en uiteraard in direct contact staan met alle oneffenheden. Een touw om de slee voort te trekken bevestigt op twee punten geeft mogelijkheden tot sturen.
meer informatie staat in het SpeelGoedBoek, eerste hulp bij het kiezen van speelgoed, verkrijgbaar via www.speelgoedadvies.nl naar wens gesigneerd, of via SWP Amsterdam of de boekwinkel ISBN-13.978.90.6665.712.0
Bij alle wensen voor 2009 wens ik u vooral veel speelplezier toe.

commentaar op speelgoed van het jaar

2008-11-30T00:23:00.006+01:00

Of ik wat tegen het Speelgoed van het Jaar heb? Nee, wel tegen de beeldvorming..alsof het het beste speelgoed is...de altijd goede kant en klare oplossing. Mijn bezwaren op een rijtje:
- De speelgoed van het Jaar verkiezing is, volgens mij, een weloverwogen marketinginstrument van de handel. Een kooptip waar veel ouders meer houvast aan denken te hebben dan zou moeten. Want natuurlijk is het geen slecht speelgoed, maar of het goed speelgoed voor uw kind is kunt u alleen weten...want speelgoed moet passen bij zijn of haar spel. Goed gemaakt speelgoed of speelgoed dat er leuk uitziet is niet hetzelfde als pedagogisch verantwoord voor uw kind. De verkiezing is daar niet duidelijk over. Het is een commercieel gegeven met een niet uitgesproken suggestie van pedagogisch verantwoord. Ze wordt georganiseerd door de Stichting Goed Speelgoed. Deze stichting heeft zich ten doel gesteld aandacht te vragen voor - de verkoop van - goed speelgoed. Het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de twee brancheorganisaties van winkeliers en leveranciers. Lang niet alle winkeliers en leveranciers zijn hierbij aangesloten. Belangrijk zijn vooral de inkooporganisaties zoals Intertoys, Top1 toys, Bart Smit die veel merken en artikelen in hun breed gesorteerde speelgoedwinkels zetten. De door deze stichting bijeengeroepen jury bestaat uit het merendeel uit mensen uit deze branches. Daar zou nog wat voor te zeggen zijn als het oordeel uitsluitend commercieel zou zijn. Maar...en dat is essentieel voor mijn bezwaar...commercie en pedagogiek lopen hierbij door elkaar. De jury bestaat voor een klein deel uit mensen die denken te weten wat goed is voor kinderen ...of wat kinderen goed vinden. Hun opdracht is onduidelijk. Wat is het Speelgoed van het Jaar?....het mooiste speelgoed...het nieuwste...het meest pedagogisch verantwoorde...het leukste...het best verkochte.
Volgende essentiële bezwaar is dat de jury alleen beoordeeld wat door de leveranciers zelf is ingeleverd. Geen controletesten, geen vergelijkend waren onderzoek, geen criteria vastgelegd in vergelijkbare beoordelingen.
Derde bezwaar : het genomineerde speelgoed moet algemeen verkrijgbaar zijn. De verklaring van de Stichting Goed Speelgoed hiervoor is dat het geen speelgoed mag zijn dat slechts bij een inkooporganisatie aanwezig is. Het resultaat is dat leveranciers die hun speelgoed willen laten meedoen met de speelgoed van het jaar verkiezing, moet zorgen dat ze voor nominatie hun artikelen hebben geplaatst bij de inkooporganisaties. En dat betekent dat wanneer de heren van Blokker en Vendex het speelgoed niet tegen voor hen acceptabele voorwaarden willen opnemen in het sortiment van onder andere Intertoys, Bart Smit, De Bijenkorf en-of V en D en Toptoys, het speelgoed niet in aanmerking komt. Niet alle leveranciers willen aan die voorwaarde voldoen en niet alleen voor de kosten die de stichting in rekening brengt voor het 'behalen' van de nominatie. De grote inkooporganisaties willen ook niet alles opnemen. Ze zijn breed gesorteerd maar verkopen niet alles. Ruim 20% van de winkeliers is niet aangesloten bij een branche organisatie. Deze winkels zijn gespecialiseerd. Zij verkopen dikwijls speelgoed dat niet in de breedgesorteerde winkels te vinden is, al verkopen ze meer dan blank hout. Kortom, niet al het speelgoed krijgt gelijke kansen om mee te doen.
Het volgende bezwaar geldt de volgende stap; de klant mag kiezen uit de nominaties. Deze klant is in de regel niet deskundig, kent het speelgoed niet, kan het niet uitproberen laat staan vergelijken. De klant gaat af op een indruk gebaseerd op uiterlijke kenmerken, in combinatie met eigen smaak en mogelijkheden. Kies en win....want als je gekozen hebt wat wint...krijg je het misschien wel. De stichting Speelgoed zegt dat de winnaar ook iets anders mag kiezen uit de nominaties dan waar hij of zij voor gestemd heeft. Dat is mogelijk maar geeft twijfel; want of je kiest iets wat je vindt dat moet winnen maar je wilt het zelf niet hebben, of je kiest iets wat je eigenlijk niet goed genoeg vindt om te winnen omdat je iets anders wilt hebben. En wat kies je als je iets wilt hebben....het mooiste, het duurste, het beste of het meest verantwoorde... Daarmee is het cirkeltje van de bezwaren weer rond.
Tot volgend jaar, dezelfde tijd met waarschijnlijk hetzelfde onderwerp, zelfde commentaar en dezelfde hoop dat er ooit iets zal veranderen. Want ouders kunnen wel een beetje hulp gebruiken bij het kiezen van speelgoed. Zou er nog een programma komen over bijvoorbeeld
- de informatie op de verpakking
- speelgoed als luxe of noodzaak
- het verschil in speelwaarde tussen bijvoorbeeld hout of kunststof, met of zonder Bob de Bouwer
- of gewoon de waarde van ouders bij spelen?

Meer informatie over veiligheid en keurmerken vindt u elders in dit weblog.

waar op letten bij speelgoed

2008-10-16T13:50:00.004+02:00

In het najaar breekt een nieuw speelgoedseizoen aan. Kinderen gaan anders spelen dan in de zomer. Niet alleen omdat het weer slechter wordt, ook omdat school en veel clubs en cursussen in september weer begonnen. Uit een onderzoek van Jantje Beton bleek dat kinderen buiten spelen minder leuk gaan vinden omdat ze steeds minder vriendjes buiten vinden! Agenda's vol met leuke, zinnige afspraken laten weinig ruimte voor vrij spelen, eigen initiatief, toevallige ontmoetingen, zwerfgedrag of zelfs vervelen.
De computer en het speelgoed thuis staan altijd klaar. Heel vaak zijn dit 'schuilplaatsen' waarachter kinderen meer bezig lijken dan ze zijn. Het ideale kind is het kind waar je geen kind aan hebt....wat zegt dit over onze betrokkenheid!
Maar speelgoed..van pop tot computer, moet wel blijven boeien. Alles van voor de zomer heeft nieuwe uitdagingen nodig..een upgrade of liever nog een nieuwe versie...actueler, moeilijker wat gelijk lijkt te zijn aan beter en mooier. Speelgoedleveranciers begrijpen dit. menig oud spel verschijnt in een nieuwe doos, met wervende teksten als nieuw, verantwoord of leerzaam. Daarmee willen ze ouders over de streep halen om de keuze van kinderen te betalen. Kinderen kiezen op andere kenmerken; kleur, licht, geluid, grootte, beweging, herkenbare details...
Uiterlijke kenmerken bepalen en beperken spelen. Hoe meer uiterlijke kenmerken speelgoed heeft, hoe duidelijker speelgoed doel is in plaats van middel. Speelgoed als doel bepaalt het spel: een knopje voor het licht, een goed antwoord voor de zoemer, bob de bouwer is niet zo maar een bouwvakker. Goed speelgoed is een middel, zoals een hamer een middel is om te timmeren zonder dat bepaald is wat getimmerd wordt.
Niet alles is zwart - wit...of in speelgoedtermen...kleur kan een waardevolle functie hebben net als al die andere uiterlijke kenmerken.
Ouders en leidsters kunnen bij het maken van een weloverwogen keuze op de volgende kenmerken letten:
- Leuk: wat kinderen leuk vinden is wat anders dan ouders goed vinden. Een goede keus is leuk en goed.
- Veiligheid: speelgoed moet voorzien zijn van een CE markering met daarbij naam en adres van de Nederlandse leverancier. Bewaar dit adres voor eventueel contact. Keurmerken zoals tuv, GS en andere vignetten geven altijd een deelaspect aan waarop onafhankelijk onderzoek en goedkeuring is verleend. Teksten als : niet geschikt voor kinderen onder de 3 jaar, zijn bedoeld om claims te voorkomen en zeggen niets over de leeftijd waarvoor dit speelgoed bedoeld is. (Fabrikanten hechten aan veiligheid...na de gebeurtenissen van vorig jaar zijn de regels aangescherpt met als gevolg dat bijna de helft van de Chinese speelgoedfabrieken gesloten is en de productie is verhuist naar ondernemingen met meer technische voorzieningen waardoor veiligheid beter gegarandeerd kan worden).
- duurzaamheid: Bedenk of het de bedoeling is lang of kort met dit speelgoed te spelen. Een kaartenspelletje met Brunaplaatjes is voor een beperkte leeftijdsgroep aantrekkelijk, terwijl hetzelfde spel met foto's voor alle leeftijden leuk kan zijn. Andersom wil een kind een puzzel met Nijntje eerder proberen dan een algemene afbeelding en zal daar ook minder lang mee spelen. Duurzaamheid en speelduur moeten met elkaar in verhouding staan.
- Leeftijdsindicaties zijn commerciële doelgroepbegrenzingen...zo ruim mogelijk. neem het kind als uitgangspunt. Kijk naar zijn of haar interesses en mogelijkheden.
- Jongens en meisjes; Ga niet te veel af op de verpakkingen. Meisjes spelen meisjesachtig ook met jongens speelgoed en andersom.
- lees over speelgoed bijvoorbeeld in HET SPEEL GOED BOEK zie www.speelgoedadvies.nl

opruimen voor nieuw aanbod

2008-08-22T11:52:00.004+02:00

Het seizoen begint weer. Bereidt U voor, u gaat weer speelgoed kopen. In de afgelopen maanden speelden kinderen met zon, wind, zand en water. Daar paste gratis tot goedkoop speelgoed bij zoals schelpen, vriendjes, ruimte, ballen, schepjes en vliegers. Maar binnenkort spelen ze weer binnen en lijkt alles van het vorig najaar oud, te kinderachtig of te bekend. Ze willen nieuw. De speelgoedleveranciers weten dit en sturen half september de eerste Sinterklaasboeken vol nieuw, ook leuk, lief en prachtig. Wat te denken van een motorhelm met stuur, voorzien van geluiden, een scooter voor little pony en een speelgoedhondje dat kan omrollen en knuffelen. Nog even en de kinderen zullen het weten.

Overigens geldt ongeveer hetzelfde voor veel leidsters in de kinderopvang. Een goed kinderdagverblijf heeft een speelvisie waarin onder andere staat beschreven aan welke criteria speelgoed passend bij het pedagogisch werkplan moet voldoen en hoe men tot speelgoedkeuze komt. Helaas kiezen veel leidsters nog voor hun eigen groep met een eigen budget dat op moet voor een bepaalde datum; vaak oktober of januari. Dit leidt vaak tot kopen van veel voor weinig geld, uit de gewone speelgoedwinkel in actuele uitvoeringen; teer, trendy en passend bij de interesse van de leidster (pedagogisch medewerkster). Zo jammer dat zelfs in officiële kwaliteitwijzers niet tot nauwelijks aandacht wordt besteed aan de waarde van speelgoed als middel op een pedagogische visie in de praktijk te brengen.

Dit is dan ook de laatste kans om ruimte te maken voor nieuw aanbod. Wist u dat in Nederland meer speelgoed wordt doorverkocht dan waar ook ter wereld! Aan speelgoed geven we wel steeds meer uit, maar nog steeds minder als in de ons omringende landen. En als we kopen kiezen we vaak voor Bmerken en -of aanbiedingen. Dit is vaak speelgoed waar kinderen sneller mee uitgespeeld zijn en dus snel op rommelmarkten terecht komt. Terzijde; We zijn ook nog het op een na dichtst bespeelotheekte land ter wereld. Zwitserland is koploper. Voor aanschaf uitproberen en 'tussendoortjes' en variaties lenen, past hierbij. Speelgoed is het visitekaartje van uw opvoeding. Uit het speelgoed blijkt wat u voor spelen belangrijk vindt.

Kortom; maak nu ruimte in speelgoedkasten! Strenge regel is...van alles drie binnen bereik, de rest uit het zicht zetten. Dus hooguit drie puzzels, drie poppen, drie spellen. En eens in de maand van alles een omruilen uit de voorraad. Waar een jaar niet mee is gespeeld over oordelen of het definitief weg moet of naar zolder kan.

Dat is moeilijk. Ik weet het en zit er middenin. Want nog even..een maand of twee schat ik...en ik kan verhuizen naar een nieuw, groter, lichter, mooier kantoor. Tenminste als ik genoeg kan weggooien. Want dat is het probleem. De inboedel van wat kantoor wordt moet een nieuwe plek krijgen. Verplaatsen naar mijn oude kantoor kan niet. De gedroomde nieuwe werkplek straalt rust uit, is opgeruimd, leeg bijna. Het tegenovergestelde van mijn huidige werkplek. Tussen de bedrijven door probeer ik op te ruimen. Twintig jaar productfoto's in de papierbak, vijftien tijschriftenjaargangen, dozen vol catalogi, niet gebruikte versies van inmiddels verschenen boeken en meer dan tien jaar oude correspondentie...nog getypt of gefaxt op kettingpapier. Dat was het makkelijkste gedeelte. Nu zit ik nog met zeker 500 stuks spellen en speelgoed, alleen gebruikt voor informatiedoeleinden vaak nog in folie,plus het restant van de oplage van de Meer doen boekjes en observatiebloks. De boekjes zijn in de aanbieding..van € 13,50 per stuk nog per setjes van twee voor € 10,--. De observatie-inspiratiebloks van € 9,-- voor € 3,--. En het speelgoed...een kleedje zie ik niet zitten, marktplaats.nl heb ik geprobeerd zonder resultaat, misschien iemand die dit leest...iemand met reden en doel. Wegdoen kost mij moeite. Ieder stuk speelgoed heeft een eigen verhaal dat misschien nog te vertellen is.

Dit najaar komt weer een nieuw boekje van mij uit, krijgt het inspiratieblok een nieuwe versie en komt er nieuw speelgoed om te praten over kenmerken. Want hoewel ik geen speelgoed verkoop, moeten de voorbeelden wel herkenbaar en actueel blijven. Het blijft leuk om informatie te geven over spelen en speelgoed. Vanuit mijn nieuwe kantoor ben ik daar helemaal klaar voor. Kom maar op.

De klant is geen koning ...met grenzen

2008-06-12T12:05:00.002+02:00

Goede ouders hebben het beste met hun kinderen voor. Ieder kind is een ouderpaar toe te wensen met oprechte belangstelling voor hun kinderen. Ouders die verantwoording durven te nemen, kritisch zijn vanuit betrokkenheid, nee durven te zeggen in het belang van hun kinderen... Wat het beste is voor hun kinderen maken zij uit. Niet iedereen hoeft het daar mee eens te zijn, zij beslissen.. met liefde.

En nu maar hopen dat deze ouders voor een kinderdagverblijf kiezen niet alleen omdat daar een plekje vrij was voor hun kind maar ook omdat ze het eens kunnen zijn met de mogelijkheden van deze opvang. De manier waarop een kind de eerste vier jaar van zijn leven door komt, vormt immers het fundament voor zijn of haar ontwikkeling...onzichtbaar vaak maar wanneer het fundament (haar)scheurtjes krijgt, zal dit alles wat daar bovenop komt verzwakken. Goede ouders kijken in een kinderdagverblijf naar de geboden mogelijkheden, begeleiding en vooral onderliggende visie waarmee lieve leidsters kunnen vertrekken zonder iets essentieels te moeten missen omdat de basis van het pedagogische beleid gegarandeerd is in het beleid. Beleid vertaalt in letterlijke ruimte, inrichting, middelen, activiteiten en aanpak.
Dit beleid verschilt per opvangorganisatie. Soms is het deels herkenbaar aan een etiket; Emy Pikler, Reggio Emilia, Antroposofisch. Deels, want de interpretatie van deze pedagogische stromingen kan heel verschillend zijn. De meeste kinderdagverblijven hanteren een eigen visie, waar niets mee mis is zo lang ze maar weloverwogen is.
Goede ouders zijn kritisch....wat niet betekent dat ze deskundig zijn.

Kinderdagverblijven zijn ondernemingen. Bij goede ondernemingen is service belangrijk. Luisteren naar de klant. Menig leidster krijgt van haar directie te horen dat de klant koning is. En dat leidt tot tegenstrijdige reacties.
Want moet je naar een ouder luisteren als wat zij willen niet past bij het pedagogisch beleid van de organisatie of sterker nog...volgens de overtuiging van de leidster niet in het belang is van het kind! Waaruit blijkt haar deskundigheid ...als ze moet doen wat een kritische maar niet tot leidster opgeleide ouder haar vraagt!

Te vaak wordt volgens mij het 'klant is koning' principe uitgelegd als 'de klant heeft altijd gelijk'. Ouders krijgen daarmee een niet te verantwoorde inspraak.
Van 'mijn kind mag niet buiten spelen in de regen'(slecht weer bestaat niet, wel slechte regenkleding), via 'thuis mogen ze wel met de computer spelen, dat hoeven ze hier toch niet te missen' tot 'wat missen de ouders bij het aanwezige speelgoed'.

Daarmee zijn de grenzen van luisteren naar de klant volgens mij overschreden. de klant is koning. Prima. Maar een goede koning kiest zijn adviseurs (de deskundige in het kinderdagverblijf) zorgvuldig en luistert met vertrouwen naar hun adviezen. Een koning die alles zelf wil beslissen is een dictator die denkt overal verstand van te hebben. Een goede kinderopvangorganisatie/leidster luistert naar de vraag of mening van een ouder, weegt de argumenten en geeft een weloverwogen antwoord op basis van eigen deskundigheid en inzicht in de specifieke waarden en mogelijkheden van de organisatie. Zo niet dan wordt een bewijs van ondeskundigheid afgegeven, een meewaaien met iedere wind en dus te licht bevonden.
Zoals thuis kan en mag een kinderdagverblijf niet zijn.
Thuis gelden andere regels, andere opvoedcriteria, hoort ander speelgoed en zijn andere activiteiten mogelijk dan in kinderopvang.

Goede ouders zijn kritisch. Ze mogen weloverwogen antwoorden op hun vragen verwachten, maar dit betekent niet dat kinderopvangorganisaties of leidsters het met ze eens zijn, laat staan moeten doen wat ze willen.
Hiermee hebben leidsters een eigen verantwoording waar ze goed over na moeten denken.
Hierin moeten ouders vertrouwen kunnen hebben...en als ze dit niet hebben kunnen ze beter een andere opvang zoeken, want hun inspraak is beperkt tot de grenzen van kinderopvangbeleid.

speakers academy

2008-06-02T10:22:00.003+02:00

Ik sta op de lijst van de Speakers Academy, net als mijn oude buurman Karel van de Graaf,veel cabaretIers, trendwatchers en wetenschappers. Tussen heel veel andere mensen waar ik grote bewondering dan wel verbazing voor heb, blijf ik bescheiden en onopgemerkt. Hoewel mijn naam sinds een aantal jaren bij de Academy bekend is, heeft nog nooit iemand gereageerd. Meer dan visitekaartjes en eens in de zoveel tijd een prachtig blad vol lezenswaardige interviews hou ik hier niet aan over. Wie aan de Academy denkt bij het inhuren van een spreker, heeft duidelijk andere wensen of...een andere voorstelling van de door mij gegeven informatie. Natuurlijk niet. De titels van mijn boeken wijzen immers niet de weg naar betere bedrijfsresultaten. De daar in verpakte boodschappen richten zich op ouders en begeleiders zonder wetenschappelijke pretenties. En ze hebben geen idee hoe leuk mijn inleidingen kunnen zijn.Toch een beetje jammer. Niet omdat ik zo graag ondernemers op studiedagen toespreek, wel omdat ik het belang van spelen voor kinderen ~en voor volwassenen wil uitdragen. Spelende volwassenen zijn immers per definitie ondernemend. Spelen is immers door nieuwsgierigheid gedreven ervaren, ontdekken, uitproberen waarmee nieuwe ervaringen binnen bereik komen. Dit betekent; onderzoekend, grensverleggend, spelend met mogelijkheden, selecteren door uitproberen, inzicht en vergelijken. Dit doen ondernemers, wetenschappers, cabaretiers, politici en kunstenaars, bewust, met overtuiging en als ze goed zijn...met plezier. kortom de voorwaarden voor goed spelen. Spelen is bewust leven. Bewust ervaren met de intentie daarmee iets te ontdekken waar je wijzer of handiger door kunt worden, draagt bij aan ontwikkeling. Op de kenmerken van spelen; ervaren, ontdekken, uitproberen om vaardigheid en inzicht te verkrijgen waarmee nieuwe mogelijkheden binnen bereik komen, is onze samenleving, politiek, cultuur, wetenschap, economie en opvoeding gebaseerd. Juist daarom blijft het mij verwonderen hoe volwassenen spelen als iets onbelangrijks, vanzelfsprekend en voorbijgaand kunnen zien, inplaats van alles te willen doen om kinderen optimale voorwaardenscheppende zorg te geven, zodat ze goed kunnen spelen. Het enige verschil tussen bewust ondernemend leven en kinderspel is dat wij geen blokjes in onze handen meer nodig hebben om ons te kunnen voorstellen wat we met drie gestapelde kubussen kunnen doen. Kinderen moeten dit nog ervaren, ontdekken en uitproberen om herinnering en daarmee voorstellingsvermogen en abstract denken te kunnen ontwikkelen. Als we dit proces voor ons zelf waardevol vinden, gunnen we het onze kinderen...en andersom.
De eerste uitnodigingen voor gastcolleges, studiedagen, ouderavonden en begeleiding zijn binnen. Dank jullie wel kinderopvangorganisaties, ouderraden en SPW opleidingen. Jullie zijn ondernemend. Ondernemers weten soms niet wat ze missen.

Een pleidooi voor verantwoorde verwaarlozing

2008-05-05T10:59:00.003+02:00

Rita Kohnstamm, hoofdredacteur van het maandblad Ouders van Nu toen ik daar beginnend en stuntelend redacteur was, pleit voor verantwoorde verwaarlozing. En zoals wel vaker ben ik jaloers op - en blij met - haar treffende woordkeus. Dit is wat ik kinderen toewens; verantwoorde verwaarlozing. Beide kenmerken zijn essentieel. 'Verantwoord' geeft de noodzakelijke grenzen aan, 'verwaarlozing' de minstens zo belangrijke ruimte binnen deze grenzen. Ik doe mijn best ouders en pedagogisch medewerkers op het belang van deze kenmerken te wijzen en inhoud te geven aan wat ze kunnen betekenen. Want veel volwassenen slaan door naar of de verantwoording of de ruimte en soms allebei tegelijk. Een beetje overdreven, maar soms moet je iets zwart noemen om het grijs over te laten komen, zie je ouders en leidsters die denken goed bezig te zijn wanneer ze kinderen tussen de verzorgmomenten van eten, verschonen en slapen vrij laten spelen in een veilige ruimte met verantwoord speelgoed. Dit betekent dat 0 tot 4 jarige dag in-dag uit zeker vier uur per dag rondlopen, kijken, iets pakken, niet weten wat ze daarmee zouden kunnen doen, geen rust vinden. Maar ze huilen niet, dus lijken ze gelukkig. Uit recente concentratieonderzoeken bleek bij deze kinderen het veelal als gemiddeld aangenomen concentratievermogen voor deze leeftijden , niet gehaald te worden. De oorzaken kunnen natuurlijk te veel of te weinig speelgoed zijn, of te veel of te weinig kinderen en zelfs te veel of te weinig aanwezig zijn in een kinderdagverblijf.
Maar volgens mijn bescheiden mening zit het daar niet in. Volgens mij is de oorzaak een gebrek aan structuren en ruimte. Meer structuur in ruimte en tijd betekent : In plaats van stapels puzzels in hoge kasten, bakken vol ongeordend speelgoed en veilig weggezette creatieve materialen, speelgoed soort bij soort geordend, terug te vinden op een vaste plek, in overzichtelijke hoeveelheden, binnen het be-reik van kinderen zodat ze het zelf kunnen pakken. Dezelfde basiskenmerken voor de inrichting van de ruimte waarin kinderen spelen, met duidelijke herkenbare speelhoeken waar het daarbij passende speelgoed in de buurt staat. Niet alleen in de poppenhoek, ook een paar puzzels bij een tafeltje waar op te puzzelen is, en een creatieve hoek, timmerhoek, ontdekhoek en voor de naschoolse opvang een kookhoek, experimenteerhoek, uit het zicht hoek, jongens hoek, meisjeshoek, enzovoorts. Geen geld, geen tijd, geen ruimte voor, zeggen leidsters en ouders want voor thuis geldt hetzelfde. Onzin. Want niet alles hoeft tegelijkertijd. Bij die ruimte hoort begrenzing, zowel in vierkante meters (poppenhoeken voor drie jarigen van tien vierkante meters zijn helaas geen uitzondering) als in tijd. Ik pleit voor structurele dagprogramma's. Bijvoorbeeld door iedere dag tussen negen en tien uur iets aan beweging te doen doen. Wat precies kan per dag verschillen. De ene dag buiten spelen, de volgende dansen, de derde dag wandelen, de vierde gymnastiek, de vijfde kringspelletjes of weer wat anders. En na het drinken een uurtje rustig spelen. Binnen of buiten, maar geen fietsjes, blokken, rondlopen en poppenhoek. Dat kan wel weer op een later moment wanneer dit soort drukker spel centraal staat, en later wanneer creatief spelen aan de beurt is, weer niet.
Deze tijdsbegrenzing is ook thuis in te zetten. Want na een bepaalde tijd computeren is een uurtje buiten spelen heel gezond, en na een uur op je kamertje lekker met je eigen speelgoed in de weer te zijn geweest is het leuk en goed om iets samen met anderen te gaan doen. Natuurlijk zijn er meer grenzen om verantwoord inhoud te geven. Aandacht voor veiligheid, aanbod, betrokkenheid bijvoorbeeld. Met daarbij onmiddellijk de waarschuwing dat waar te voor staat niet goed is. Te veel veiligheid, aanbod, betrokkenheid doen net als een te beperkte tijd en ruimte om te spelen, meer kwaad dan goed. Wat dan weer een waarschuwing is voor al die ouders en leidsters die denken alleen verantwoord bezig te zijn wanneer ze samen met kinderen spelen, samen knutselen, voorlezen, buiten wandelen, attractieparken bezoeken en kinderen onder curaltele hebben. Daarin ontbreekt de letterlijke en figuurlijke vrijheid om te spelen.
Binnen de grenzen moet voldoende ruimte zijn om een kind zelf te laten bepalen waarmee en hoe het bezig wil zijn, om zijn eigen ervaringen op te kunnen doen, te kunnen ontdekken en te kunnen falen. Daar komt de verwaarlozing van Rita Kohnstamm van pas. We moeten niet alles willen weten, niet alles willen overzien, niet alles in de gaten willen houden en niet alles willen voorkomen. Ieder kind heeft recht op zijn eigen bult. Groot worden doe je door vallen en opstaan. Ontdekken houdt per difinite iets onbekends in, het is het overschrijden van een grens. Iets uitproberen kan leiden tot mislukken en teleurstelling, ook dat zijn waardevolle ervaringen. Spelen houdt risico nemen in. Want spelen bestaat uitervaren, ontdekken, uitproberen waardoor vaardigheden en inzichten kunnen ontstaan. Dat is ontwikkeling waarin iedere stap je verder brengt of kan doen vallen. Maar neem je die stap niet dan kom je nergens. En neem je ze alleen aan het handje van een volwassene die alles voorzegt en voorkomt, dan is de basis voor spelen; nieuwsgierigheid - alertheid- ernstig aangetast. Binnen de verantwoorde grenzen horen we vertrouwen te geven aan kinderen. Dit betekent minder voorzeggen, meer zelf laten uitzoeken, minder halen en brengen, meer afwachten, beter luisteren en meer kijken, minder zeggen en vooral meer geloven in de mogelijkheden van het kind waar we zoveel om geven.

Meedenken

2008-02-25T11:06:00.003+01:00

Dit is persoonlijke weblog verbonden aan een zakelijke onderneming met inhoud. Die drie aspecten komen steeds terug. Mijn persoonlijke inzet voor deze organisatie met deze inhoud. Ze zijn on losmakend met elkaar verbonden. Wie met mij mee wil, weet dit.
In de afgelopen maanden hebben we vaker dan tot nu toe gedacht hoe we verder willen.
Of we verder willen. U begrijpt, na 13 november werd voor ons alles anders.
Uit voorgaande bijdragen in dit weblog heeft u begrepen dat ik verder wil, juist door wat gebeurd is. Ik heb nog iets te doen en wil dit zo goed mogelijk doen.
Geef me een kans.
Reik mij de hand.

Want omdat ik niet alles weet is deze organisatie verre van perfect en zal ook aan wat we doen en willen doen zeker iets te verbeteren zijn. Je hoeft niet ziek te zijn om beter te willen worden. Beter wil ik worden, in het belang van mezelf, mijn organisatie en mijn werk.
Wie wil meedenken!
Het is een oprechte vraag. Geef mij uw goede raad, commentaar, eerlijke mening, alstublieft..
Zie deze vraag maar als het bekijken van een huis. Misschien ziet u aantrekkelijke elementen die u zeker wilt behouden maar beter tot zijn recht kunt laten komen. Doe eens een voorstel! Of stelt u het slopen van een muur of een uitbreiding voor waarmee meer licht valt binnen te halen? Waar...en hoe dan?
Wat kan anders. Wat kan beter?

Bijvoorbeeld; Veel mensen vinden het tarief voor ouderinformatie (€ 325,-- excl BTW) te hoog voor een dagdeel en twee uur voorbereiding. Zo'n uitnodiging kent geen beperking voor het aantal toehoorders. Uiteraard moeten de gemaakte kosten voor kantoor, speelgoed voor de mee te nemen voorbeelden, auto, belastingen en uren met dit bedrag betaald worden. De deskundige inleiders, waaronder ik zelf, houden gemiddeld zo'n € 75,-- over aan zo'n avontuur. Hoe zouden we de ouderavonden betaalbaarder kunnen maken? Want we vinden ze belangrijk. We willen naar ouderavonden toe kunnen.

Een bijna omgekeerde situatie geldt voor de studiedagen en begeleidingtrajecten van kinderopvangorganisaties. Daar voelen we ons ondergewaardeerd. Men vindt ons, denken we, te specialistisch. Men kent over het algemeen de deskundigheid die we in huis hebben. Men realiseert zich, denken wij, onvoldoende hoeveel spelen en speelgoed te maken heeft met de hele visie, de inrichting, de begeleiding van leidsters, de aanschaf en het gebruik van de middelen zoals speelgoed en de verzorging/begeleiding van kinderen. Spelen en speelgoed heeft oorzaken en gevolgen binnen het totaalconcept waar men steeds weer, gezien de aandacht voor de doorlopende ontwikkelinglijn, naar op zoek is. Voor begeleidingtrajecten kiest men keer op keer voor organisaties die zich of richten op management, of op pedagogisch medewerkers, of op inrichting van ruimte. Daarbij richten zij zich vaak op 'trends' zoals bewegen voor baby's, spelend leren, dagplanning, inrichten van ruimte, open deurenbeleid, activiteiten, enzovoorts.
Natuurlijk zetten we ons graag in voor deze onderwerpen studiedagen, maar een dag is vaak niet genoeg om de samenhang tussen al deze onderwerpen duidelijk te maken. Natuurlijk houden we scans, maar vaststellen is slechts het halve werk. We willen meer aandacht voor de samenhang tussen visie -beleid- ruimte-begeleiding-middelen.
Wie reikt ons de hand?

Nog een vraag. Voor speelgoedontwerpers maken we speelwaarde onderzoeken. Dat wil zeggen; we bekijken, liefst in een zo vroeg mogelijk stadium, of een ontwerp anticipeert op ontwikkelingkenmerken en geven, waar mogelijk, adviezen voor verbetering. Dikwijls beperken de vragen zich tot veiligheidsaspect en. Daar testen we niet tot weinig op...we geven wel aandacht aan het beoogde gebruik en verwachtte gebruik in samenhang met veiligheid maar ook met handzaamheid en speelgemak. Hoe kunnen we het belang van speelwaarde onder de aandacht brengen van ontwerpers die tot nu toe vaak strikt naar de wettelijke eisen kijken en niet naar de ontwikkelingsgericht/pedagogische mogelijkheden?

Ik ben benieuwd naar reacties.
Alvast bedankt.

aanbieding

2008-01-23T12:18:00.000+01:00

Door Marianne de Valck geschreven boeken worden via de website van Adviesbureau Spelen en Speelgoed verkocht. Op uw verzoek gesigneerd en - of voorzien van een passende boodschap. De meest recente boeken; Het Speel Goed Boek, eerste hulp bij het kiezen van speelgoed, het Speel Boek, eerste hulp bij het leuk houden van spelen en de Speel Wijzer, spelen kan met alles, zijn ook verkrijgbaar in de boekwinkel en bij uitgever SWP, via www.swpbook.com,De Speel Wijzer is ook bij de Vereniging Openbaar Onderwijs in Almere verkrijgbaar.
Uiteraard worden ze daar niet gesigneerd. Alleen de Meer doen met speelgoed, deel 1 en deel 2 zijn uitsluitend via de website te koop.
De oplage van deze boekjes (samen 10.000 stuks) is, op een paar honderd exemplaren na, uitverkocht. Dat is best bijzonder voor boekjes vol ideeën voor spelletjes, knutsels, bewegingen, versjes, verhaaltjes, leerzame activiteiten en creatieve mogelijkheden voor kinderen van 0 tot ongeveer 12 jaar. Het is een raar idee om te bedenken dat in bijna 10.000 huishoudens, of scholen, of peuterspeelzalen, of kinderdagverblijven mensen ooit, wel eens tot regelmatig zo'n boekje gepakt hebben om iets met de ideeen te doen.
Ik zou best eens willen lezen, horen, wie , wat, waar en wanneer, hoe gedaan heeft met al die ideeen....en hoe het bevallen is.
Wanneer ik heel af en toe iemand tegenkom die deze boekjes al kende, zijn de reacties positief, meestal voorspelbaar, soms verrassend. Voor leidsters die de boekjes gebruiken voor de samenstelling van dagprogramma's, de uitwerking van thema's tot ontwikkelingslijnen, voel ik mij een richtsnoer met opkomende angst dat ik te veel heb voorgezegd. Bij ouders die zo'n boekje pakken wanneer ze niets meer weten te verzinnen en kinderen ten einde raad de inspiratie 'van een deskundige' geven, voel ik me hulpvaardig met hoop dat ik ze een onzichtbaar duwtje in de rug mag geven. Want de door mij aangedragen mogelijkheden zijn niet zo briljant. Iedereen kan ze verzinnen. Nodig zijn slechts een beetje moed om eigen gedachten te laten komen en ze te durven volgen. De leukste reacties vind ik steeds opnieuw opmerkingen 'We hebben niet gedaan wat er stond maar wel veel gelezen en toen zelf maar begonnen".... Helemaal goed.
Of 'Vaak gebruikte ze niet de gegeven ideeen, maar kwamen ze daardoor op eigen mogelijkheden'. Prima...doel bereikt.
Het restant is door Adviesbureau Spelen en Speelgoed in eigen beheer genomen.
Ze zijn nu in de aanbieding. In plaats van € 13,50, € 10,-- per deeltje of € 15,-- per set, exclusief verzendkosten.
Daarmee hoop ik de laatste boekjes kwijt te raken. Hoop...en vrees ik... want het zal best een gek idee zijn om de laatste drie exemplaren in archief te houden in het besef dat ze nergens meer te krijgen zijn....misschien op de koninginnedagmarkt.

Zover is het nog niet. Bestellen via www.speelgoedadvies.nl kan nog.

2008

2008-01-04T10:58:00.000+01:00

De beste wensen voor iedereen.
Belachelijke zin. Want wat wens ik? Wat zijn de beste van alle wensen. En wat heb je er aan om iemand wensen toe te wensen!
Gelukkig nieuwjaar,
ook zo een.
Direct na oudjaar.
Wanneer wordt nieuwjaar, oudjaar?
Duurt nieuwjaar een dag?
Waarom schrijf je het aan elkaar!
Of moet het zijn...geluk in het nieuwe jaar...en hebben we dat weer ingekort tot iets wat niet meer klopt...
En is geluk krijgen niet te passief? Zouden we niet beter elkaar inspiratie, energie en daadkracht kunnen toewensen. Bij deze dan...laten we in de nabije toekomst onszelf een goed gevoel geven om wat we doen en nastreven.
Dit jaar realiseer ik meer meer dan ooit dat het om de inhoud gaat..waar zijn we mee bezig...met welk doel en met welke gevolgen... Hoe gaan we om met de signalen die we geven en ontvangen? Dragen ze iets bij aan ons eigen welzijn, aan hoe andere mensen zich voelen? Hebben ze invloed op niet alleen mijn eigen ontwikkeling, maar ook die van andere mensen door de reactie op wat ik inbreng...en hoe ver reiken de kringen ontstaan door het steentje dat ik gooi in de vijver van onze beschaving? Waarmee kunnen we elkaar bereiken, inspireren, aan het denken zetten en om te beginnen... hoe krijg ik dit bij mezelf gedaan. Om bij de intenties van dit adviesbureau spelen en speelgoed te blijven...welk effect hebben ouders, begeleiders op het spelen van kinderen in hun omgeving, dat ene kind dat u voor ogen heeft, het denken over de waarde van spelen in het algemeen? Hoe kunnen we deze waarde voor dat ene kind waar we ons betrokken bij voelen inschatten, beinvloeden, verhogen? En welk effect heeft dit weer op andere kinderen wanneer dat ene kind leuk en goed speelt en met andere kinderen kan spelen die daar ook plezier aan beleven...en ontwikkelingskansen door krijgen. Ik wil een steentje gooien...omdat het een leuk steentje is en ik het kan gooien. Want het mijn steentje bestaat uit theoretische en praktische informatie over spelen en speelgoed. En ik kan keilen met effect waarmee inzicht is te ontwikkelen en een praktische vertaling te vinden is.
Laat ik me beperken tot het vinden van mooie steentjes met passende inhoud en gewicht. Ik werk aan mijn techniek om maximaal effect te geven aan mijn werpen.
Als u mij uitnodigt om in uw vijver te komen keilen, kunnen we samen de kringen tellen...en wens ik uiteraard uw steen in mijn vijver te zien opspringen.

kinderen kiezen niet voor het beste

2007-12-04T10:27:00.000+01:00

Geconcentreerd spelende kinderen zijn als een open boek, schreef ik. Door goed te kijken is te zien waarin ze werkelijk geïnteresseerd zijn, met welke ontwikkelingen ze bezig zijn en hoe ze met hun speelgoed omgaan. Waarmee niet gezegd is dat wat kinderen kiezen het speelgoed of spel is waarmee ze het beste van zichzelf kunnen laten zien. Raar is dat toch. We weten waartoe kinderen in staat zijn en waartoe niet. Vraag je wat ze willen eten...dan geven ze zelden aan iets heel gezonds te wensen. Toekomstdromen zijn vaak prachtig maar heerlijk onrealistisch...piloot worden ondanks slechte ogen, trouwen met je vader. Kinderlogica blijft een verbazingwekkend resultaat van begrijpen en niet weten...Sinterklaas dankt daar zijn bestaan aan. Maar tegelijkertijd denken we wel dat kinderen weten waar ze leuk en goed mee kunnen spelen! Verwachten liefdevolle, begrijpende ouders van hun kinderen inzicht in eigen kunnen met toekomstperspectief en logisch denken., liefst verpakt in argumenten met realistisch commercieel inzicht. Morgen zijn heel veel kinderen dolgelukkig met wat ze krijgen. Overmorgen zien heel veel ouders hoe kinderen met veel van hun dure,zo gewenste speelgoed zijn uitgespeeld.
Dus op de valreep....Sinterklaas is een verwenfeest! Ze mogen zeggen wat ze hebben willen! Sinterklaas vervult wensen....Maar dat is wat anders dan krijgen wat je nodig hebt om te kunnen spelen. Want spelen doe je vooral met dingen waarmee veel mogelijk is. Een pop die niets kan en dus alles. Een constructiesysteem zonder voorbeeld. Een spel met veel kaartjes en afbeeldingen waarbij zelf spelregels zijn te bedenken. Een boek vol plaatjes waar verhalen over te vertellen zijn. En al die gewone werkwoorden, dingen uit onze omgeving en speelse mogelijkheden die niets kosten.....en die bijvoorbeeld beschreven staan in het boek de Speelwijzer....dat nu in de winkel of via mijn website te bestellen is.
Ik wens u een fijne Sinterklaasavond toe, want ik blijf een van zijn vriendinnetjes

Aarzelend doorgaan

2007-11-23T10:22:00.000+01:00

Heel aarzelend doe ik pogingen om mijn leven verder te leven. Na het ingrijpendste, verlammendste, ontroerendste en raar genoeg ook liefste wat een moeder kan meemaken, blijven veel vragen de dag bepalen. Heel voorzichtig vermoed ik dat iedereen een rol krijgt te spelen in dit leven, voor zich zelf en de wereld om zich heen. Mijn zoon had een korte, zeer intensieve en bijzonder belangrijke rol. Mijn deel duurt langer. Daar moeten redenen voor zijn en een van die redenen is dat ik mensen wil wijzen op het recht van kinderen op spelen. Het belang van genieten van spelen gaat verder dan ontwikkelingskansen bieden maar raakt naar mijn idee de essentie van respect voor ieder individueel wezen. Grote woorden die er nu maar eens uit moeten.
Daarom wil ik doorgaan.
Het is moeilijk voor te stellen hoe mijn inleidingen vol voorbeelden uit huiselijke kring, nu nog verteld kunnen worden. Mijn werk omvat vaak presentaties voor zalen vol jonge ouders, en kijkers naar televisieprogramma's waarin ik gast ben. Ik twijfel of ik dit kan....moet doen....nu al....en toch slaat de weegschaal door met bovenstaande motivatie.
Ergens heb ik haast. Mijn verdriet benadrukt de waarde van een kind.
Ik wil ouders en verzorgers wijzen op wat zich voor hun neus kan afspelen.
Een kind speelt omdat en zo lang hij niets beters te doen heeft. Letterlijk niets is beter. Een spelend kind is als een open boek. Lees wat het wil, kan, waar zijn verstand mee bezig is, hoe zijn emoties zich roeren en waar zijn interesses heengroeien. Kijk en voel je betrokken bij wat zich aan het ontwikkelen is.

Dus als u mij ziet zitten bij Loretta en Max.....weet dan dat het niet om mij gaat.

Tijs

2007-11-14T09:20:00.000+01:00

Lieve mensen,
dit is geen persoonlijke blog waarin ik emoties met u wil delen. Maar even bestaat er niets anders dan het nu. Afspraken zijn afgezegd, interviews geweigerd, de telefoon wordt niet opgenomen en alle informatie waar ik zo vol van was, blijkt onbelangrijk.
Mijn zoon Tijs van den Anker is in de nacht van 12 en 13 november overleden. 28 jaar jong. Maandag was hij de uitdaging aangegaan om een zware conditieproef af te leggen voor een door hem zeer begeerde functie. De pijn in zijn borst werd niet herkend. Hij viel af en werd naar huis gestuurd. Twaalf uur later, na ruim twee uur reanimeren, was alles voorbij.
Op www.tanker28.hyves.nl zien jullie hoe stoer hij was, met hoeveel humor hij op een bijzondere eigen manier reageerde met het vermogen lief te hebben en mededogen met handelen te combineren. Vorige week ging hij in ondertrouw, deze week zou hij een vast contract krijgen, volgende week begon zijn nieuwe opleiding. Hij is op het toppunt van zijn willen, met alles binnen zijn bereik gegaan.
Laat cardioloog Pim van Lommel (Ode oud nieuws, december 2005, Volksrant zaterdag 10november) alsjeblieft gelijk hebben. Tijs zijn zender en ontvanger (lichaam) is kapot, zijn programma hangt nu onzichtbaar maar voelbaar om ons heen, samen met alle inzichten en weten van de mensheid en wie weet de dieren. Laat me op hem kunnen afstemmen. Maandag zal hij gecremeerd worden met als grote troost de woorden van Jan Wolkers die ik niet letterlijk kan citeren maar die aangaf hoe hij mooi hij het idee vond als zijn as werd uitgestrooid er een vogeltje zou zijn die een klein restje bot zou meepikken, als basis voor dat eitje waarin nieuw leven groeit.
Ik heb hem lief, zo lief.

Mijn nieuwe boek komt er aan

2007-10-22T16:50:00.000+02:00

Het is bijna zover: mijn nieuwe boek zal verschijnen! De SPEEL WIJZER, spelen kan met alles! Uitgeverij SWP Amsterdam, € 24,90 verkrijgbaar via deze website vanaf 15 november.
Op deze website is informatie te vinden onder publicaties. De werktitel "Geen speelgoed nodig" heeft geresulteerd in Speel Wijzer, spelen kan met alles. Hoewel ik mijn titel lekker vond prikkelen heeft de uitgever met mijn toestemming beslist. Al blijf ik een beetje bang dat de potentiele lezer zal denken dat het een soort folder met maaltijdschijf is. Dat is het niet. het is een echt boek. Nee dat ook weer niet....want de lezer wordt dringend uitgenodigd in het boek te schrijven, de tekst aan te vullen en niet meer per keer te lezen dan te gebruiken is. Ik heb geprobeerd een basis voor inspiratie aan te dragen, bestaande uit haken waar ideeën aan op te hangen zijn. Dat klinkt vaag, maar het kan. Door bijvoorbeeld aan werkwoorden te denken, kom je vanzelf op speelse mogelijkheden. Want dansen, om maar een werkwoord te noemen, kan op veel manieren. Een combineer je dit werkwoord dansen, met een voorwerp of zelfstandignaamwoord dan groeit het aantal mogelijkheden onmiddellijk. Dansen met een wc rol bijvoorbeeld leidt tot andere dansen als dansen op je tenen, alhoewel dansen op je tenen met een wc rol kan ook...En combineer je dit dan weer meer een bepaalde vorm van dansen...klassiekballet, volksdansen of koorddansen....dan heb je nog meer inspiratie...
Mijn nieuwe boek kan werken als het oude telefoonboek waarmee ik veel gespeeld heb.
In dat telefoonboek verstopten mijn vriendinnen en ik, op willekeurige bladzijden kleine papiertjes waarop vragen of opdrachten stonden. Van loei als een koe tot wie vind je de leukste jongen.... Het boek werd dichtgeslagen en goed platgedrukt want aan de buitenkant mocht niet te zien zijn waar de papiertjes zaten. Vervolgens werd blind met een speld tussen de pagina's geprikt. Daar werd het boek opengeslagen en wie een briefje vond moest de opdracht uitvoeren dan wel de vraag eerlijk beantwoorden. Op die manier mag mijn nieuwe boek ook werken. Prikken tussen de bladzijden om een voorwerp te vinden om dat naar eigen idee, al dan niet in combinatie met een werkwoord, kunstvorm of een zelfstandig naamwoord te gebruiken.
Ik kon het niet laten om speelideeën uit te werken. Ik zie nu eenmaal mogelijkheden in niets (terwijl ik zo vaak niets zie van wat duidelijk voor anderen is). Sommige spelideeën zijn zo voor de hand liggend dat iedereen wel moet denken...had ik ook kunnen bedenken...Dat is om moed te krijgen voor eigen ideeën.
Andere voorstellen zijn oud en bekend met de boodschap nog steeds leuk, maar de meeste zijn bedoeld ter inspiratie....lekker gek, reuze interssant, anders dan anders. Allemaal kosten ze bijna niets, kunnen ze bijna altijd en overal, vragen ze weinig tot geen voorbereiding en geven ze veel plezier. Ik heb me ingehouden. Sommige werkwoorden, zelfstandignaamwoorden, voorwerpen en kunstvormen heb ik alleen genoemd en niet uitgewerkt, sommige zelfs niet genoemd....Daarom heeft het boek ruimte over voor ideeen van de lezer, de gebruiker of geinspireerden. Op de omslag van het boek staat datde speelse mogelijkheden speciaal verzonnen zijn voor overblijven en na schoolse opvang. Dat klopt wel, maar thuis, in de vakanties en op verjaardagsfeestjes is het ook te gebruiken.
Ik ben zo benieuwd wat u er van vindt.

ouderavonden

2007-09-25T10:56:00.000+02:00

De ouderavonden beginnen.
Leuk.
Het zijn, geef ik toe, een soort optredens. De bal ligt bij mij. Daar mag om gelachen worden. Een beetje cabaret verzacht de prikken die ik uitdeel. Een saai verhaal past niet op zo'n avond waarvoor ouders bereid zijn hun televisie uit te laten en fitness af te zeggen. Ze willen graag weten waar ze op kunnen letten bij de aanschaf van speelgoed en zijn er tegelijkertijd van overtuigd dat ze het al zo goed mogelijk doen en ook dat willen ze horen.
Die spagaat tussen behoefte aan informatie en bevestiging van eigen opvoeding is alleen te maken met begrip en waardering. Nu ouders zo worden overspoeld door mogelijkheden, waarschuwingen, voorbeelden van hoe en waar het mis kan gaan maar ook hoe belangrijk het is om vanaf de eerste dag na de geboorte voor een goede aanpak te zorgen, is naast feitelijke informatie relatievering nodig. Feitelijke informatie over veiligheidaanduidingen bijvoorbeeld, naast aandacht voor het belang van uitdaging met bijbehorende risico's om te voorkomen dat een kinderleven wordt dichtgetimmerd met angst. Om recht te doen aan zowel bezorgdheid als overtuiging, dik ik herkenbare voorbeelden wat aan, zodat ouders kunnen denken; 'Ik weet waar dat op slaat maar zo gek ben ik nog net niet'. De kop van de spijker is daarmee wel geraakt. Ik hoop dan maar dat het voorbeeld in een bredere zin blijft hangen. Al zijn ze het gloeiend met me oneens, een hakende mening is altijd beter om over na te denken dan onbewust zijn van eigen handelen.

Geen boodschappenlijstjes

Ik ga bij voorbaat uit van hun betrokkenheid.
Ouders die naar de ouderavonden komen zijn per definitie liefdevolle ouders. Ze willen het goed doen en zijn zich bewust van voetangels en klemmen verbonden aan het ouderschap. Ze verwachten feiten en antwoorden. Ik doe mijn best in de overtuiging dat ik ze veel kan vertellen maar waarschijnlijk net niet datgene wat ze het liefste willen weten. Want het liefst willen veel ouders wat ik altijd 'boodschappenlijstjes' noem. Weten wat ze moeten kopen, moeten doen, moeten laten om hun kind zich te doen ontplooien. En juist dat weet ik niet. Want ik ken hun kind niet. Een kind is pas bijzonder zodra het niets bijzonder is. Geen twee kinderen zijn gelijk. Ieder kind heeft het recht om anders te zijn dan een ander kind, van andere dingen te houden, dingen op andere manieren te doen en eigen conclusies te trekken. Mijn hulp bestaat uit een soort stadsplattegrond waarop straten staan maar geen route. De route maak je zelf. Ik weet niet waar je heen wilt. Maar als je goed kijkt naar mijn platttegrond zie je waar je uit komt als je daar links af gaat.
Ik kan en wil ze vertellen hoe ze kunnen zien waar hun kinderen van houden, aan toe zijn met als belangrijkste boodschap dat ze zelf moeten kijken...niet naar met wat maar hoe hun kinderen spelen.
Ik zet ze naar ik hoop aan het denken hoe ze het spelen van hun kinderen kunnen beïnvloeden door de tijd en de ruimte die ze letterlijk en figuurlijk aan spelen willen geven, maar de grenzen trekken ze zelf. Ik hoop dat ze het met mijn speldenprikken in het achterhoofd weloverwogen doen, maar besef dat grenzen niet universeel zijn.
Ik wijs ze waar ze op kunnen letten wanneer ze speelgoed uitzoeken, geven en laten gebruiken, met de nadruk op algemene kenmerken met aandacht voor individuele invulling. Mijn pogingen om houvast te geven voor een individuele benadering dreigen keer op keer te veranderen in stempels. Mijn verwijzing naar de invloed van aard bijvoorbeeld; de rauwers, douwers, bouwers en schouwers, zijn niet bedoeld om kinderen in een hokje te stoppen maar om aandacht te vragen voor individuele verschillen. Niet alle driejarigen willen hetzelfde, spelen op dezelfde manier en hebben hetzelfde nodig.
Ik vertel niet wat mensen moeten geven, wel wat een keuze kan betekenen. Blank houten speelgoed geeft een andere boodschap dan speelgoed werkend op batterijen, buiten spelen geeft andere mogelijkheden dan binnen, samen is anders dan alleen, de intentie tot spelend leren leidt tot een ander aanbod dan spelen om de tijd te verdrijven, een Barbie verbeeldt een andere maatschappijvisie dan een gewone pop. Dit zijn geen boodschappen met merken maar met kenmerken. De een is niet beter dan de andere, wel anders. Ouders mogen, nee moeten, zelf kiezen. Speelgoed is het visitekaartje van de opvoeding. Ik heb nog een paar avonden vrij.....

Speelotheken; Leen goed speel goed

2007-09-07T14:42:00.000+02:00

Nog even ben ik voorzitter van de Vereniging Speelotheken Nederland. Op 3 november neem ik tijdens de jaarvergadering afscheid van de club waar ik zelf het initiatief toe nam. Ik ben ruim dertig jaar warm voorstander van de mogelijkheden van speelotheken. Speelotheken lenen speelgoed uit en dat kan grote voordelen hebben. Volgens mij kunnen ze enorm veel betekenen in het door verschillende ministeries gewenste beleid; voor jeugdzorg, preventieve opvoedingondersteuning, welzijn in wijken, inburgerring, dagarrangementen voor schooljeugd, samenwerking van kindgerichte organisaties en individueel aangepaste hulpmiddelen voor zowel educatieve, sociale als fysieke ondersteuning.
Helaas zien de ministeries en met hen, veel gemeentes en potentiële partners, de mogelijkheden wel maar negeren ze vervolgens met overtuiging. Ze klagen over het gegeven dat de meeste speelotheken vrijwilligersorganisaties zijn en die zijn per definitie onbetrouwbaar omdat gegarandeerde continuïteit op beleid en deskundigheid ontbreekt…ze hebben daarin helaas gelijk. Maar ze stellen tegelijkertijd diezelfde speelotheken niet in staat om deskundigheid en continuïteit te verwerven. De meeste van de daar toe aangewezen provinciale steunpunten, de CMO's, bieden speelotheken geen deskundigheid aan omdat speelotheken daarvoor geen geld hebben. Gemeentes geven geen, nauwelijks en steeds minder subsidies omdat speelotheken binnen de WMO niet als partner gezien worden. Speelotheken krijgen geen kansen om zekerheid te creëren door het aanstellen van beroepskrachten. Net als voor peuterspeelzalen mogelijk bleek hadden we gemeentes willen kunnen bezoeken om ze wijzer te maken, maar alle subsidie aanvragen van de vereniging zijn afgewezen. Van alle betreffende bewindslieden kregen we bevestigd hoe sympathiek ze tegenover speelotheken staan en de mogelijkheden onderschrijven. Om vervolgens door te wijzen naar gemeentes en provincies waar een landelijke organisatie niets aan heeft, naar nieuwe initiatieven waar vooral problemen centraal staan waar speelotheken als laagdrempelige organisaties zonder indicaties, niet mee bezig zijn of naar subsidies waar we niet voor in aanmerking komen. Speelotheken zijn vreemde eenden in de bijt...men ziet wel dat ze mooi zouden kunnen worden maar voorlopig krijgen ze geen aandacht. Wie raad weet mag zich melden.

En speelotheken werken ook niet altijd mee...
In de afgelopen vijf jaar heb ik mijn uiterste best gedaan om speelotheekmedewerkers van de mogelijkheden van speelotheken te doordringen. Met volgens mij enig resultaat. Ik zie speelotheken meer aandacht geven aan het feit dat de kern van de doelstelling van een speelotheek is het geven van informatie betreffende spelen met speelgoed als belangrijk hulpmiddel. Dat is iets anders dan lenen omdat dit goedkoper is dan kopen. Veel leners hebben in enquêtes aangegeven te lenen omdat ze willen weten waar hun kinderen aan toe zijn, wat ze interesseert en waar ze rekening mee kunnen houden bij hun speelgoedkeuze. Dit zijn pedagogische argumenten, geen commerciële. Geen enkele speelotheek geeft commerciële informatie. Merken zijn minder belangrijk dan kenmerken. Zelfs wanneer speelotheekmedewerkers niets zeggen, krijgen leners in een speelotheek informatie door wat ze zien (en kunnen openen). Informatie die ze thuis kunnen toetsen aan wat een kind daarmee doet. Door dit te zien stimuleert een speelotheek betrokkenheid van ouders bij kinderen, wat helpt bij samen spelen en speelgoedkeuze. Speelotheekmedewerkers geven preventief opvoedingadvies omdat voortdurend informatie wordt gevraagd en gegeven over wat een kind kan en wil spelen. Ze verwijzen waar nodig door of bieden aangepaste materialen voor kinderen met een beperking of bijzondere interesse. Steeds vaker werken speelotheken samen met bibliotheken, buurtwerk, VVE programma’s, brede scholen, kinderopvang en andere welzijnsorganisaties. Soms alleen door het afstemmen van openingsuren waardoor ouders eenvoudig na school, bibliotheekbezoek of tijdens muziekles van de oudste, kan binnenlopen, steeds vaker door elkaar te helpen bijvoorbeeld met het uitwerken van thema’s waar speelgoed bij passen kan, bereiken van nieuwe doelgroepen als nieuwe inwoners, ouderen, schoolkinderen, lage inkomensgroepen. En speelotheken kunnen centraal depot zijn voor brede scholen, kinderopvangorganisaties en wachtkamerhouders die niet allemaal zelf ieder jaar nieuwe puzzels willen aanschaffen of een eigen ballenbak willen hebben.
Het kan dus wel...
Maar helaas, niet alle speelotheken hebben zin in een koerswijziging. Vooral de kleine speelotheken ontstaan uit initiatieven genomen door moeders voor in de eerste plaats hun eigen kinderen, doen moeilijk.
Waarom veranderen wat al twintig jaar of langer draait tot volle tevredenheid van het kleine aantal leners! De gemeente geeft zo weinig, vrijwilligers zijn moeilijk te vinden, het moet niet te ingewikkeld worden en vooral niet te veel moeite vragen. Van de Vereniging Speelotheken Nederland horen ze ook niets, behalve stapels papier met zoveel letters waar ze geen tijd voor hebben en aanbiedingen waar ze geen gebruik van maken, maar waar ze het enorme bedrag van wel 44 euro per jaar voor betalen. Wat de WMO voor ze kan betekenen is bij voorbaat te ingewikkeld. Aan samenwerking hebben ze geen behoefte want niemand begrijpt waarom ze doen wat ze doen terwijl het toch zo'n dankbaar werk is en waarom delen wat je verworven hebt...en zo weinig lijkt.
Ik heb mijn hart verpand aan speelotheken en zal ze ook nadat mijn termijn als voorzitter is verstreken blijven verdedigen en proberen op te stoken. ….Al twijfel ik af en toe of speelotheken zelf willen zien hoe fantastisch ze kunnen zijn voor alles wat Rouvoet, Vogelaar, Dijksma en Bos willen bereiken…zonder speelotheken.

Aandacht voor de Veiligheid van speelgoed

2007-08-20T16:27:00.001+02:00

Speelgoed moet veilig zijn, daar is iedereen het over eens. Zodra leveranciers speelgoed moeten terugnemen, is de verontwaardiging groot. Kinderen zouden geen gevaar moeten kunnen lopen!
Een verkeerd artikel maakt de naam van een heel speelgoedmerk met tientallen artikelen, de betreffende importeur die vele merken voert en zelfs het hele land van de fabrikant verdacht.
In de afgelopen weken was het weer raak. Journalisten van radio, televisie, regionale en landelijke kranten wisten me te vinden voor commentaar. Mijn pogingen om feiten en meningen te scheiden werden me niet in dank afgenomen. Of ik wel wist wat een schade een overdosis lood kan veroorzaken bij kinderen. Dat weet ik. Ik weet ook dat in iedere kleurstof een ’acceptabele’ hoeveelheid gif zit. Dat wil zeggen ‘een hoeveelheid waar geen kind ziek van wordt’. Loodvrij is iets anders dan loodloos. De geaccepteerde hoeveelheid zit ruim binnen de risicogrens. Overschrijding van de toegestane hoeveelheid leidt niet onmiddellijk tot levensgevaarlijke situaties. Wanneer je de angstaanjagende berichten leest over het aangetroffen lood in de gebruikte materialen lijkt het wel alsof het speelgoed bestond uit een papje loodhoudende verf, klaar voor consumptie. Of zelfs een bedreiging van de gezondheid na aanraking. Het is maar zeer de vraag of het te veel van de toegestane stof vrij zou zijn gekomen bij aanraking van of sabbelen op het speelgoed. Wanneer zou dit gebeurd zijn, hoe lang moet een kind dan sabbelen, hoe hard, hoe vaak? Maar natuurlijk hoort een fabrikant zich aan de voorschriften en opdrachten te houden en is iedere overtreding er een te veel.
De opdachtgever nam liever de schade door publiciteit bij het terughalen van het speelgoed, met als bijverschijnsel dat ze duidelijk maken heel goed te controleren wat ze uitleveren. Hoewel...dat was duidelijk te laat. Een goede opdrachtgever controleert wat hij besteld heeft bij binnenkomst en niet als het al weer doorverkocht is.De Voedsel en Waren Autoriteit controleert slechts steekproefsgewijs en vooral reagerend op signalen uit de samenleving. De leverancier is verantwoordelijk, daarom staat zijn naam en adres op de verpakking van speelgoed en niet de naam van de Chinese fabrikant.

Of ik het dan niet erg vind dat een land gevaarlijk speelgoed produceert en men daar klaarblijkelijk het niet zo nauw neemt met onze veiligheid! Eén land! Het was een fabrikant van de duizenden uit het grootste land ter wereld waar tegenwoordig tachtig procent van alle kunststof speelgoed gemaakt wordt. Waarom daar! Omdat Europese en Amerikaanse merken daar terecht komen omdat de lonen laag zijn en ouders over het algemeen niet veel over hebben voor speelgoed omdat speelgoed toch vooral verwennerij heet te zijn. Nederland loopt daarbij voorop. Wij zijn het land van de B merken. Nergens in Europa wordt zoveel merkloos speelgoed verkocht als hier….en merkloos komt bijna altijd uit China. Zowel merk als merkloos speelgoed moeten voldoen aan de CErichtlijnen. De meeste afgekeurde partijen halen de krant niet. Terughalen uit de winkels probeert men te voorkomen, want dat schaadt de hele handel. Zoals nu mensen alles wat gemaakt is in China wantrouwend bekijken. Over de veiligheidsrichtlijnen voor speelgoed wordt veel en indringend gesproken. Niet in de eerste plaats omdat men het zo goed voor heeft met kinderen. Fabrikanten zijn er niet voor kinderen. Kinderen zijn er voor fabrikanten. De handel bloeit met veilige waar. Negatieve publiciteit geeft slechte handel. Ter voorkoming van vervelende opmerkingen slaan fabrikanten tegenwoordig zo door dat consumenten klagen over speelgoed dat te veilig is om leuk te zijn. Klappertjespistolen laten niemand meer schrikken, met een speelgoedhamer sla je nog geen deuk in een pakje boter en een speelgoedoventje verwarmt niet.

De zorg voor veiligheid is zo groot dat wel eens vergeten wordt om te bekijken wat kinderen nu eenmaal doen met speelgoed, of zouden kunnen doen als het net wat handzamer en beter ontworpen zou zijn. Soms zijn ze verbaasd wanneer kinderen onderdelen lospeuteren en in hun mond stoppen omdat ze dachten dat kinderen daarmee na hun peutertijd ophouden. Kijk, dat vind ik nou jammer.
Ik pleit voor speelwaarde-onderzoeken waar niet alleen gekeken wordt naar technische veiligheid maar naar hoe kinderen met iets spelen en zouden kunnen spelen vanuit een pedagogisch perspectief. Als ik een dergelijk onderzoek doe, kijk ik bijvoorbeeld of het gebruikte Nederlands correct is en past bij de leeftijd waarvoor het speelgoed bedoeld is. Dus geen woord als jurist in peuterspeelgoed. Of de manier van spelen past bij de beleving van een kind bij dit speelgoed….dus geen pluche troetelbeer met toetsen in zijn buik. Of witte wollen schaapjes aan een mobiel voor baby’s die deze niet kunnen onderscheiden…..

Van al mijn commentaren heeft men weinig tot niets gebruikt. Wel veel aandacht voor het gegeven dat 80% van het kunststof speelgoed in China wordt geproduceerd….Maar geloof me…niet alles komt uit die ene fabriek waar men een fout gemaakt heeft.

Spelen in de vakantie

2007-07-20T11:35:00.000+02:00

De vakanties zijn begonnen. De verleiding om met weemoed terug te denken aan de eindeloze zomers waarin we met tien, twintig buurkinderen hutten bouwden met lakens over droogrekken en tot de lichten aan gingen bordjes-bal, stoeptikkertje en wie-niet-weg-is-wordt-gezien speelden.
Naar de speeltuin namen we kleden mee om op te zitten en flessen Exota. Ons gezin ging op vakantie naar een piepklein bungalowhuisje in de bossen van Epe, waar het volgens mij altijd regende, al kan ik mij vaag een zwembad gevuld met morsig water herinneren. Uit onze straat ging verder niemand op vakantie. Dat ik weg moest werd eigenlijk als het verbreken van een verbond gezien. Ook door mij.
Vroeger was niet altijd alles leuk. De vrijheid hebben bleek soms op een woestijn; stilstaan was niet verstandig, je kon alle kanten op maar overal was het uitzicht gelijk en de mogelijkheden beperkt.
Er was moed nodig om verder te gaan. En vertrouwen. Want de ervaring leerde dat er onverwachte oases konden zijn en de woestijn ineens kon ophouden. Ofwel dat er iets kon gebeuren, je een idee ging uitvoeren of van de nood een deugd kon gaan maken, waardoor spelen weer leuk werd. Maar niets vervelender dan een moeder die zei wat je kon gaan doen.

Gisteren zag ik op het strand van Noordwijk hoe twee jongens van een jaar of tien een keurig badmintonveldje aanlegden. Speciale linten werden met haringen in het zand vast gezet, volgens nauwkeurig opgegeven afstanden. Zoveel stappen naar links, naar rechts, tussen de velden in. Ze waren daar een half uur mee bezig. Toen ze eindelijk begonnen, speelden ze net zo beroerd als alle kinderen die alleen badmintonnen in de zomer. Door de strenge handhaving van de buitenspelregels konden nog minder shuttles teruggeslagen worden, maar werden wel in hoog tempo punten gescoord door de tegenstander. Ze hielden het nog geen vijf minuten vol, gingen zonnen, rommelen aan de waterkant, zonnen, dronken en aten wat, zonnen. Het veld werd niet meer gebruikt. Iedereen liep er braaf omheen.

We lijken het vermogen kwijt te zijn om te rommelen. We hebben letterlijke veldjes, grenzen, puntentellingen nodig…maar ze maken ons niet gelukkig.

In workshops probeer ik leidsters en ouders duidelijk te maken wat spelen is. Dat blijkt moeilijker dan het lijkt. Leidsters, ouders en kinderen lijken zich in toenemende mate vast te houden aan ‘hoe het moet en kan’. Ze lezen graag een duidelijke beschrijving van de fabrikant. Laten zich graag voorschrijven door de media. Zuigen mijn spelideeën op. Zo staat het in de spelregels, de gebruiksaanwijzing, dat is de bedoeling, dat wordt verwacht, zo hoort het….zij weet het.. Dit verlangen lijkt de grootste zekerheid om plezier in dit spel te krijgen….want als je die aangegeven weg volgt dan moet je toch komen waar je zijn wil….bij het plezier van leuk spelen. Soms lukt dat maar verrassend genoeg…vaak niet. Zoals de twee jongens die op het volgens de voorschriften uitgelegde veld, geen spelplezier binnen de regels vonden. Ik geef, hoe tegenstrijdig dit ook klinkt, geen spelideeën om houvast te geven maar in tegendeel te ontnemen; om duidelijk te maken hoe goed het voor spelen kan zijn om zelf te verzinnen.
Spelregels zijn geen wetten die door buitenstaanders kunnen worden opgelegd. Spelregels zijn alleen te accepteren als ze overeengekomen zijn door spelers. De essentie van spelen is vrijheid…. Niets is zo lastig maar kan zo gelukkig maken als keuzes maken in vrijheid, naar eigen inzicht, op eigen niveau en in eigen tempo. Vrijheid is het vermogen los te laten… (Citaat van more balls.nl)
Ik wens iedereen een fijne vakantie met het vermogen te spelen zoals jullie daar zin in hebben.

Theorie en praktijk

2007-06-19T18:08:00.000+02:00

Af en toe mag ik gastcolleges geven. Vaak ben is de uitsmijter na een serieus jaar. Net na de inspanning van laatste tentamens naar voor de ontspanning van uitslagen. Nog even een leuk college. Mijn colleges zijn leuk. Ik doe het graag want ik steek graag mijn voelhorens uit bij verschillende studierichtingen; Industriële vormgeving, SPW 3 of 4, Kinderlogopedie, fysiotherapie en ergotherapie, jonge ondernemers en verse professionals.
Allemaal krijgen ze te horen hoe belangrijk spelen voor ontwikkeling is maar dat geen kind speelt om zich te ontwikkelen. Ontwikkeling is een gevolg. Kinderen spelen omdat – en zo lang – het leuk is om te spelen. Wij, volwassenen, kunnen zorgen voor leuk spelen met hoge speelwaarde door in ons aanbod van wat kan en mag rekening te houden met uitdaging, kinderinteresses en mogelijkheden van kinderen. Steeds opnieuw draait het daarbij om onze visie vertaalt in ruimte, middelen en begeleiding.

Het ontbreekt studenten niet aan visie. Ze hebben gelezen over methodes, voorschriften en eisen. Ze hebben feitenkennis en vaak stage-ervaring. Hier mag ik tot slot wat praktische kanttekeningen zetten bij speelgoed, inrichting, speelse inspiratie, dilemma’s tussen uitdaging en veiligheid of willen en kunnen.
Iedere studierichting heeft zijn eigen invalshoek. Vormgevers hebben aandacht voor veiligheid, kleuren, vormen en kenmerken van speelgoed, pedagogen voor begeleiding en therapeuten gun ik inspiratie om behandeling speels te laten zijn.
Soms neem ik speelgoed mee, uitgezocht op kenmerken, vaak komt het tot discussie, maar altijd opent zich een kloof tussen theorie en praktijk.
De techneuten verwarren technische mogelijkheden met commercieel belang zonder veel besef te hebben van kinderlijke mogelijkheden, pedagogische medewerkers weten weinig van praktische oplossingen voor speelproblemen en speelgoedkenmerken en therapeuten krijgen in hun opleiding niet tot nauwelijks iets te horen over inrichting van ruimte, speelgoedkeuzes en speelmogelijkheden opdat goede en leuke therapie de waarde kan verhogen.. Voor het omzetten van theorie in praktijk moet nog een wereld gewonnen worden. Letterlijk protesteerde een studente SPW 3 tegen mijn vraag hoe ze het gedachtegoed van Montessori in praktijk wilde brengen in een ‘gewoon’ kinderdagverblijf; ‘Dat hoef ik niet te weten. We moeten alleen de theorie leren’.
Laat mij maar gastcolleges geven. Al is een zo’n feestles niet genoeg, het is meer dan niets.

reacties

2007-05-25T16:04:00.000+02:00

Geen reacties op mijn weblog. Zou hij wel gelezen worden? Of zit ik voor me uit te dromen zonder dat iemand met mij mee wil denken? Is het allemaal gesneden koek? Geen voer voor discussie?

Vanmorgen kreeg ik wel een reactie op mijn column in de rekreavakkrant. Hoera, de eerste na ongeveer zes bijdragen. Ik word gelezen! De column ging over de nieuwste speeltoestellen die gevuld zijn met elektronica. Een onzichtbare stem geeft speelmogelijkheden aan en opdrachten op en zegt of iets fout of goed is uitgevoerd. De reactie bestond uit een waarschuwing ‘Gods Woord alleen te gebruiken waar het voor bedoeld is…. vanwege de Heiligheid van God en Zijn Openbaringsvorm’, omdat de lezer de indruk had dat ik verwees naar het Bijbelboek Genesis. Een duidelijke overschatting van mijn creativiteit maar ik blijf blij met zijn reactie, want daar kun je weer wat mee.
Soms krijg ik pas weken na een workshop of ouderavond een reactie die me aan het denken zet., De eerste reacties zijn meestal positief…het was leuk…zo hadden ze er nog nooit over nagedacht en inspirerend, dat zijn bekende commentaren. Hoe leuk, lief en complimenteus ook…ik ben langer bezig met kritische noten. Die komen meestal later en ik vrees dat ze mij vaak niet bereiken. Hoeveel opmerkingen zijn een eigen leven gaan leiden in familiekringen en tijdens leidstersbijeenkomsten?
Kinderen spelen omdat – en zo lang – ze het leuk vinden, roep ik vaak. Ik weet dat soms gedacht wordt dat ik daarmee zeg dat alles wat ze doen goed is. Fout. De vergelijking met voedsel helpt misschien om wat nuance te brengen in deze benadering. Kinderen eten liever en beter wat ze lekker vinden…maar niet alles wat ze lekker vinden is goed of het beste voor ze….wat niet wil zeggen dat alles wat niet lekker is, beter voor ze is…..goed eten kan heel lekker zijn….zoals goed spelen heel leuk kan zijn maar niet alles wat ze leuk vinden goed spelen is. Volgt u het nog?
Ik probeer ze zoveel mogelijk zelf te verzinnen maar ben pas echt geraakt als commentaren me aangereikt worden. Dat geldt voor de opmerking waar ik mee begon net zo goed als een verontwaardigde reactie op ‘mijn verbod voor leidsters om over iets anders te praten dan werk en kinderen in de groep’. Of misschien nog wel erger ‘mijn verbod om in te grijpen als kinderen op een klimrek capriolen staan uit te halen’.
Was ik zo kort door de bocht en ongenuanceerd? Of werd voor het gemak even vergeten hoe we vaststelden dat het kind centraal stond in de benadering op een kinderdagverblijf. Leidsters zijn er voor kinderen. En veilig bestaat uit veilig gemaakt , door de fabrikant, veilig gegeven ,door de ouder/organisatie/leidster en veilig gebruikt, door het kind. Wanneer ieder zijn verantwoording neemt past daar ruimte bij voor verantwoording van het kind voor zijn eigen handelen. Deze is gebaseerd op vertrouwen van volwassenen, wat iets anders is dan zonder toezicht , begeleiding en informatie een kind zijn gang laten gaan. Bij deze verantwoording horen risico’s die als we ze willen vermijden ongetwijfeld vertrouwen, vrijheid en verantwoording beperken.
Be prepared…zeggen grote avonturiers voor ze iets wagen.

Spelen en jeugdbeleid

2007-05-07T15:02:00.000+02:00

Ik vraag me af of de bewindslieden Rouvoet (jeugd en gezin), Vogelaar (wijken), Dijkstra (kinderopvang) en Plasterk (onderwijs) bij hun honderd dagen inventarisatie voldoende aandacht hebben voor de noodzaak en mogelijkheden van spelen. De opmerkingen die ze maken over ‘preventieve opvoedingsondersteuning’, ‘sociale cohesie’, ‘ontwikkeling van jonge kinderen’ en ‘het nieuwe leren’, raken spelen allemaal …net niet. Ze lijken tot nu toe meer gericht op een inventarisatie van problemen en mogelijkheden om daar mee om te gaan dan op mogelijkheden om deze problemen te voorkomen.
De kans is groot dat ze na juni komen met prachtige voorstellen voor meer hulpverleners, toezichthouders, toetsen en verplichtingen, waarmee de schade kan worden aangepakt. Belangrijke maatregelen voor waar problemen zijn ontstaan, maar liever zie ik problemen voorkomen.

Ik pleit voor beter worden waar niemand nog ziek is. Daarvoor hebben bewindslieden inzicht en wijsheid nodig waarmee het speelpeil van alle kinderen in Nederland, al dan niet geboren uit Nederlandse ouders, in steden en provincies, is te verhogen. Daar is meer tijd en ruimte voor nodig, meer inzicht en deskundigheid van ouders en begeleiders, meer informatie over aanbod wat betreft kwaliteiten, waarden en weloverwogen keuzes en meer betrokkenheid bij de essenties van spelen; ervaren – ontdekken – uitproberen –en gelegenheid tot herhalen waardoor vaardigheden kunnen ontstaan met uitdaging voor nieuwe ervaringen. Hier hoort geen geld bij voor nieuwe materialen maar voor meer deskundigheid en begeleiding. Ik zie kansen voor Jeugd Gezondheids Centra waarneer deze samenwerken met speelotheken, jeugdwerkorganisaties en wijkbeheer. Ik hoop op een opleving van sociaal cultureel werk, het ouderwetse clubhuiswerk compleet met timmerclubs, spelletjescompetities en vakantieactiviteiten met uitdaging voor kinderen om actief bezig te zijn in plaats van zich passief te laten vermaken door beeld, geluid en voorgeprogrammeerd aanbod.

Buiten spelen moet weer leuk worden, binnen spelen mag weer creatief, met vriendjes. Het nieuwe spelen als voorloper op het nieuwe leren lijkt mijn inziens veel op traditioneel spelen, compleet met vies worden, vrijheid en bijbehorende risico’s. Het is een beetje triest om te pleiten voor oude waarden, beseffend dat deze voor heel veel kinderen en jonge ouders nieuwe waarden zijn.
Na alle oproepen om meer te bewegen voor een langer leven zou ik zo’n zelfde campagne willen zien voor in beweging komen van inventiviteit en fantasie om te spelen voor een beter leven.

Ideeën over spelen

2007-04-26T23:21:00.000+02:00

Spelen geeft gespreksstof op verschillende conferenties en congressen. Steeds opnieuw blijkt de breedte van het onderwerp. Op kinderopvangcongressen zijn leidsters de laatste tijd vooral met activiteiten bezig.
Mijn workshop “geen speelgoed nodig” hoort daarbij. Speelotheekmedewerkers zijn ook internationaal bezig met het zoeken naar kwaliteit waarbij de kenmerkende lage drempel behouden blijft.

In Frankrijk organiseert de nationale organisatie een úniversité d’été ludothequarians waarin speelotheekmedewerkers een week lang gastlessen kunnen volgen. Om jaloers op te zijn. Zover zijn we in Nederland nog niet. Maar ik ga kijken en mag een gastles (in het Frans!) verzorgen. Een spannende uitdaging.

Op het congres van de Jeugd Gezondheidszorg sprak Martine Delfos, psychologe en auteur, over het thema ‘Kinderen en digitale ontwikkeling’. Ze waarschuwde nadrukkelijk voor de gevaren van Internet, computerspellen en sms’en. Kinderen kunnen verslaafd raken aan een virtuele wereld en vervreemden van de dagelijkse praktijk met haar eigen plichten en logica. Natuurlijk heeft ze gelijk maar met het aangeven van gevaren en het trekken van grenzen is slechts de helft van het verhaal verteld. Binnen deze grenzen, hoort ruimte te zijn voor ervaren, ontdekken, uitproberen en herhalen om vaardigheden en inzichten te verwerven met deze mogelijkheden. Wij bepalen wat kan en mag, geldt ook voor de computerspellen waarmee we willen laten spelen, hoe lang en wanneer. De spellen die door onze ballotage heenkomen zijn het waard om binnen de afspraken van tijd en plaats gespeeld te worden. Prima, zo lang daarnaast tijd is voor eigen beleving zonder digitale mogelijkheden. Te weinig aandacht krijgt volgens mij het recht op die eigen ruimte met de daarbij horende waarde van eigen inventiviteit, dat wil zeggen hoe een kind mag spelen.
Voor zuigelingen kiezen we tegenwoordig al grijprekken voorzien van licht, geluid, heel veel kleur en beweging. Deze kenmerken zijn gericht op het vermaken van kinderen. Iedere aanraking heeft een geweldig effect. Kleuren, beweging en lichten houden de aandacht vast zonder dat een kind daar iets mee kan doen. Hoe meer speelgoed zelf kan of aangeeft, des te mooier, completer, eenvoudiger en leuker het lijkt. Mooier, beter, leuker en completer als een kind het zelf kan maken. Bovendien is het zelf corrigerend. Slechts een goed antwoord mogelijk om het voorbeeld van de verpakking na te kunnen maken, het apparaat ‘Goed zo”te laten zeggen of een nieuwe opdracht te kunnen krijgen.

Vermaakt worden leidt tot passiviteit, afhankelijkheid. Wat aansluit bij wat volgens mij veel ouders onder het ideale kind verstaan…het ideale kind is het kind waar je geen kind aan hebt…. Een kind dat zoet onder zijn grijprek ligt, achter een scherm zit, aan een telefoon hangt. Veilig in huis, rustig, zonder vragen. Vermaakt worden is passief. Voor ontwikkeling is dit ideale kind verre van ideaal. Ervaringen met lichten en geluiden of van een scherm, zijn anders dan realistische geluiden, natuurlijke (licht)effecten en reacties. Om de wereld te ontdekken moeten kinderen kunnen spelen met de dingen om zich heen zonder batterijen en snoertjes. Ze hebben actie nodig voor hun ontwikkeling; fysiek, emotioneel, sociaal. Ze denken concreet en ontwikkelen zich door persoonlijke uitdagingen. Ze hebben ruimte nodig voor eigen inventiviteit met bijbehorend risico binnen door betrokken volwassenen vastgestelde grenzen. Daar hoort spelen met traditioneel speelgoed, kosteloos materiaal, met niets, vriendjes, binnen en buiten bij en ja ook met computerspellen, mits deze ruimte geven voor eigen inventiviteit binnen de vormgeving en speelduur gekoppeld aan de leeftijdskenmerken.

Spelen spiegelt de samenleving

2007-04-04T10:39:00.001+02:00

In de komende week geen bijeenkomsten buiten de deur en dat is maar goed ook, want hier is genoeg te doen. De stapel ongelezen vakbladen is te hoog. De zelf geschreven artikelen en rubrieken in de Rekreavakkrant, Educare, Kinderopvang en de de recensies in de Wereld van het Jonge Kind moeten uitgeknipt en gearchiveerd worden. De inschrijvingen voor de komende congressen in Ede, Barcelona en de Hoge School Utrecht moeten weg en deelnem vereist voorbereiding. Advertenties voor nieuwe workshops voor leidsters, aktiviteitenbegeleides en ouders geplaatst in de vakbladen attenderen op mogelijkheden voor het najaar. Dit jaar is er veel belangstelling voor de workshops 'Geen speelgoed nodig' en 'Speelproblemen' zoals onrust, vervelen en agressie. Ieder jaar heeft haar specifieke aandachtspunten. Vorig jaar bijvoorbeeld veel aandacht voor veiligheid waar ik de uitdaging tegenover stelde. Daarvoor stonden onderwerpen als spelen voor baby's, speelgoed luxe of noodzaak, meer doen met speelgoed, wat heet verantwoord en de invloed van aard, in de belangstelling. Onderwerpen die nog steeds onder de aandacht worden gebracht. Spelen en speelgoed spiegelen onze samenleving- vertekend maar altijd herkenbaar. Alle actuele thema's zijn in de spiegeling van spelen en speelgoed terug te zien..

komende week

2007-03-26T11:46:00.000+02:00

Nieuwe week nieuw begin
Deze week in de agenda
Maandagavond een themabijeenkomst voor leidsters in de kinderopvang, met de titel "geen speelgoed nodig", dinsdag een minisymposium omdat de Wet Atractie-speeltoestellen tien jaar bestaat. Een wet waarbij de veiligheid de uitdaging om te spelen in de weg dreigt te staan. Woensdag geef ik een cursus aan overblijfmoeders en 's avonds mag ik spreken op een ouderavond. Donderdag een studiedag over het belang van een visie op spelen voor inrichting en groepsindeling en vrijdag een afspraak met mijn uitgever voor de vormgeving van mijn nieuwe boek.

nieuwe activiteiten

2007-03-20T12:00:00.001+01:00

Vanaf 1 maart 2007 zal in dit weblog regelmatig verslag worden gedaan van de activiteiten van adviesbureau Spelen en Speelgoed, Marianne de Valck. Actuele informatie, vragen en opmerkingen zijn op deze manier snel door te geven en al schrijvend kunnen verschillende mogelijkheden van wat we doen en kunnen doen aan bod komen. De activiteiten van de afgelopen drie maanden maken de drie poten van onze informatie goed duidelijk: weten van speelgoed, spelen en begeleiding.

Het werkboek Geen speelgoed nodig...

In de afgelopen maanden schreef ik, Marianne de Valck, in opdracht van de Vereniging voor Openbaar Onderwijs, een werkboek voor de Tussenschoolse Opvang. Voor deze doelgroep schreef ik al eerder een cursus Spelen en Speelgoed, bestaande uit vier dagdelen. Deze cursus is in de afgelopen twee jaar op verschillende plekken in Nederland met enthousiasme ontvangen. Bij de Vereniging voor Openbaar Onderwijs kwamen vragen binnen naar losse modules voor eenmalige bijeenkomsten en naar praktische inspiratie voor activiteiten. In november en december 2006 schreef ik vier nieuwe losse lesmodules over leeftijden, jongens en meisjes, interculturele invloeden en ’s speelproblemen 'zoals vervelen, onrust en agressie. In januari begon ik aan het werkboek met de concepttitel 'Geen speelgoed nodig'. Dit boek stond al lang op mijn verlanglijstje. Het is een combinatie geworden van inspiratie door werkwoorden, voorwerpen en kunstenaars en voorbeelden van activiteiten. Alle beschreven mogelijkheden kunnen zonder veel voorbereiding, kosten weinig en duren niet langer dan een kwartier tot half uur. Ideaal voor tussenschoolse opvang, maar ook goed te gebruiken door kinderen, ouders en begeleiders in andere vormen van kinderopvang.
Het bijzondere van dit boek is dat iedereen hier iets aan kan toevoegen.

Deze omschrijving zal niet voor iedereen direct duidelijk zijn, maar ik kom hier ongetwijfeld nog op terug. De kopij is ingeleverd en vol spanning wacht ik nu op de eerste commentaren van de 'meelezers'.

Welkom op dit weblog van Adviesbureau Spelen en Speelgoed, Leusden

2007-03-01T20:48:00.000+01:00

Voor meer informatie over het Adviesbureau, ga naar: http://www.speelgoedadvies.nl

Het adviesbureau biedt een organisatorische en professionele uitbreiding aan de intenties van haar oprichter: Mariane de Valck.
Namelijk het geven van onafhankelijke informatie aan ouders, opvoeders en betrokkenen bij spelen en speelgoed, om inzicht te bieden in het plezier en de zin van spelen, waarbij speelgoed wel of niet belangrijk kan zijn.

Het adviesbureau Spelen en Speelgoed biedt:
Actuele informatie over speelgoed zonder voor te schrijven of te verkopen
Onafhankelijke informatie aan ouders, vrijwilligers en professionals
Deskundigheidsbevordering rond spelen en speelgoed
Inzicht, vorming en toetsing van speelvisie binnen organisaties
Onafhankelijke speelwaarde beoordelingen voor speelgoedfabrikanten en –importeurs
Deskundige beoordeling van speelgoed-ontwerpen

Voor:
Ouders op ouderavonden en in de media: "Speelgoed als visitekaartje van de opvoeding"
Vrijwilligers in speel-o-theken en speelprojecten: "Spelen leuk houden"
Cursisten en studenten: "Speelgoed en spelen met speelwaarde"
Leid(st)ers in kinderopvangorganisaties van 0 - 12 jaar: "Speelvisie vóór het spelen"
Organisaties met (te ontwikkelen) speelvisie: "Speelvisie kleurt het pedagogisch werkplan"
Speelgoedfabrikanten: "Concepten beoordelen"

Het bureau verkoopt geen andere diensten dan de in eigen huis ontwikkelde.
Alle presentaties, cursussen en scans worden gegeven op een door u aan te geven locatie.
Dit weblog is bedoeld als een interactief communicatiemiddel met belangstellenden.